سوال ۲۰۲ زیست کنکور تجربی ۱۳۹۸ با پاسخ تشریحی

گام اول ـ شناسایی اندام: اندام موردنظر «کبد» است. آهن آزادشده از تخریب گویچه‌های قرمز می‌تواند در کبد ذخیره شود (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۶۲). همچنین خون خروجی از لولهٔ گوارش از مسیر سیاهرگ باب ابتدا به کبد می‌رسد.

گام دوم ـ بررسی عبارت‌ها:

الف ـ درست است. کبد از اندام‌های مؤثر در ساخت کلسترول است؛ بنابراین نقش آن فقط دریافت یا ذخیرهٔ مواد نیست و در تولید این ترکیب نیز مشارکت دارد.

ب ـ درست است. گروهی از یاخته‌های کبد، مانند گروهی از یاخته‌های کلیه، هورمون اریتروپویتین ترشح می‌کنند. این هورمون بر مغز استخوان اثر می‌گذارد و سرعت تولید گویچه‌های قرمز را افزایش می‌دهد؛ پس کبد می‌تواند بر سرعت تولید این یاخته‌ها اثر بگذارد (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۶۳).

ج ـ نادرست است. در فرد بالغ، گویچه‌های قرمز از یاخته‌های بنیادی مغز قرمز استخوان تولید می‌شوند، نه از یاخته‌های بنیادی کبد. خون‌سازی در کبد و طحال مربوط به دوران جنینی است؛ بنابراین قید «بالغ» در صورت سؤال تعیین‌کننده است (زیست‌شناسی ۱، صفحه‌های ۶۱ و ۶۲).

د ـ درست است. مویرگ‌های کبد از نوع ناپیوسته‌اند. در این نوع مویرگ‌ها، فاصلهٔ میان یاخته‌های پوششی دیواره بسیار زیاد است و مبادلهٔ مواد به‌آسانی انجام می‌شود.

در نتیجه، عبارت‌های «الف»، «ب» و «د» درست و عبارت «ج» نادرست است؛ پس تعداد عبارت‌های درست برابر با $3$ است.

پاسخ: گزینهٔ ۳