سوال ۱۸۵ زیست کنکور تجربی ۱۳۹۸ با پاسخ تشریحی

برای پاسخ، باید به دو قید «همهٔ یاخته‌های تک‌لاد» و «در زمان تشکیل» توجه کنیم. یک ویژگی فقط هنگامی درست است که هم در مسیر تولیدمثل نر و هم در مسیر تولیدمثل ماده برقرار باشد.

۱. بررسی بخش نر: در کیسه‌های گردهٔ بساک، یاخته‌های دولاد با کاستمان، گرده‌های نارسِ تک‌لاد را ایجاد می‌کنند. هر گردهٔ نارس سپس با رشتمان و تغییرات دیواره به دانهٔ گردهٔ رسیده، دارای یاختهٔ رویشی و یاختهٔ زایشی، تبدیل می‌شود. این مراحل درون ساختارهای تولیدمثلیِ گیاه مادر و در احاطهٔ بافت‌های دولاد انجام می‌شوند (زیست‌شناسی ۲، صفحهٔ ۱۲۵–۱۲۶).

۲. بررسی بخش ماده: در تخمک، یک یاختهٔ دولادِ بافت خورش با کاستمان چهار یاختهٔ تک‌لاد ایجاد می‌کند. فقط یکی از آن‌ها باقی می‌ماند و با رشتمان، کیسهٔ رویانی را پدید می‌آورد. بنابراین، یاخته‌های تک‌لاد این مسیر نیز هنگام تشکیل، درون تخمک و در احاطهٔ بافت‌های دولادِ گیاه مادر قرار دارند؛ بافت خورش و پوشش تخمک از این بافت‌ها هستند (زیست‌شناسی ۲، صفحهٔ ۱۲۵–۱۲۶).

۳. نتیجه‌گیری: وجه مشترک مورد نظر، محیط تشکیل این یاخته‌هاست؛ آن‌ها در ساختارهای تولیدمثلی‌ای تشکیل می‌شوند که بافت‌های دولاد، پیرامونشان قرار دارند. منظور، احاطه‌شدن در سطح بافت و اندام است، نه لزوماً تماس مستقیمِ تک‌تک یاخته‌های تک‌لاد با یاخته‌های دولاد.

در مقابل، اتصال دائمی به یکدیگر، تغییر دیواره و انجام رشتمان در ابتدای تشکیل، ویژگی همگانی نیستند. برای نمونه، از چهار یاختهٔ تک‌لاد حاصل از کاستمان در تخمک، سه یاخته از بین می‌روند و فقط یکی مسیر تشکیل کیسهٔ رویانی را ادامه می‌دهد (زیست‌شناسی ۲، صفحهٔ ۱۲۶).

پاسخ: گزینهٔ ۴