سوال ۱۷۷ زیست کنکور تجربی ۱۳۹۸ با پاسخ تشریحی

گام اول ـ شناسایی لایهٔ موردنظر: اشاره به لایهٔ غضروفی ـ ماهیچه‌ای و مخاط نشان می‌دهد که سؤال دربارهٔ دیوارهٔ نای است. مطابق شکل ساختار بافتی دیوارهٔ نای، ترتیب لایه‌ها از درون به بیرون عبارت است از: مخاط، زیرمخاط، لایهٔ غضروفی ـ ماهیچه‌ای و لایهٔ پیوندی بیرونی. بنابراین لایه‌ای که بلافاصله در بیرون مخاط قرار دارد، «زیرمخاط» است (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۳۶، شکل ۵).

گام دوم ـ بررسی ویژگی‌های زیرمخاط:

• گزینهٔ ۱ درست است؛ در زیرمخاط نای، غدد ترشحی وجود دارند که در شکل دیوارهٔ نای نیز مشخص شده‌اند (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۳۶، شکل ۵).
• گزینهٔ ۲ درست است؛ زیرمخاط از بافت پیوندی تشکیل شده و دارای رگ‌های خونی و اعصاب است. نباید آن را با بافت پوششیِ مخاط، که فاقد رگ خونی است، اشتباه گرفت.
• گزینهٔ ۳ درست است؛ زیرمخاط از سمت داخل با مخاط و از سمت خارج با لایهٔ غضروفی ـ ماهیچه‌ای مجاور است (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۳۶، شکل ۵).
• گزینهٔ ۴ نادرست است؛ یاخته‌های استوانه‌ای مژک‌دار متعلق به بافت پوششیِ مخاط نای‌اند، نه زیرمخاط. حرکت مژک‌های این یاخته‌ها به جابه‌جایی ترشحات مخاطی و ناخالصی‌های به‌دام‌افتاده به سوی حلق کمک می‌کند (زیست‌شناسی ۱، صفحه‌های ۳۵–۳۶، شکل ۲).

پس عبارت گزینهٔ چهارم، ویژگی مخاط را به زیرمخاط نسبت داده است و چون سؤال عبارت نادرست را می‌خواهد، انتخاب می‌شود.

پاسخ: گزینهٔ ۴