سوال ۲۷ زیست کنکور تجربی ۱۴۰۵ با پاسخ تشریحی

ابتدای گردیزه، «کپسول بومن» است؛ بنابراین باید عبارت‌ها را دربارهٔ دیواره‌های این کپسول بررسی کنیم، نه دیوارهٔ مویرگ‌های کلافک (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۷۲).

۱. عبارت «الف» نادرست است. دیوارهٔ بیرونی کپسول بومن از بافت پوششی سنگ‌فرشی ساده ساخته شده است. منافذ فراوانِ مؤثر در تراوش، مربوط به یاخته‌های پوششی مویرگ‌های کلافک‌اند، نه یاخته‌های دیوارهٔ بیرونی کپسول بومن. شکاف‌های تراوشی دیوارهٔ درونی نیز بین پاهای پودوسیت‌ها قرار دارند (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۷۳).

۲. عبارت «ب» نادرست است. یاخته‌های دیوارهٔ درونی کپسول بومن، پودوسیت نام دارند و با پاهای خود مویرگ‌های کلافک را احاطه می‌کنند؛ اما میان پوشش مویرگ و پودوسیت‌ها غشای پایه قرار دارد. پس عبارت «در تماس با کلافک» را نباید به معنای تماس مستقیم این دو نوع یاخته دانست (زیست‌شناسی ۱، صفحه‌های ۷۳–۷۴، شکل ۸).

۳. عبارت «ج» درست است. یاخته‌های پوششی دیوارهٔ بیرونی کپسول بومن، مانند دیگر بافت‌های پوششی، بر غشای پایه تکیه دارند. غشای پایه شبکه‌ای از رشته‌های پروتئینی و گلیکوپروتئینی است که از یاخته‌های پوششی پشتیبانی می‌کند؛ بنابراین توصیف عبارت با این ساختار مطابقت دارد (زیست‌شناسی ۱، فصل ۲، مبحث بافت پوششی؛ و صفحه‌های ۷۳–۷۴، شکل ۸).

۴. عبارت «د» نادرست است. در شکل کتاب، هستهٔ پودوسیت‌های دیوارهٔ درونی از هستهٔ یاخته‌های سنگ‌فرشی دیوارهٔ بیرونی بزرگ‌تر نشان داده شده است، نه کوچک‌تر. این مقایسه بر اساس شکل کتاب انجام می‌شود (زیست‌شناسی ۱، صفحه‌های ۷۳–۷۴، شکل ۸).

پس فقط عبارت «ج» درست است؛ یعنی یک مورد صحیح داریم.

پاسخ: گزینهٔ ۱