۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵

نمونه سوال فصل ۵ زیست دهم با جواب

«تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد»، فصل ۵ کتاب زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۶۹ تا ۷۸. ۱۲ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی و ۱۰ سوال کنکور تجربی از فصل ۵ زیست‌شناسی ۱ (تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد)، پایهٔ دهم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۲ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

در یک بازۀ زمانی معین، 72 mg72\,\mathrm{mg} از مادۀ فرضی «س» با تراوش وارد کپسول‌های بومن می‌شود. در ادامۀ مسیر، 44 mg44\,\mathrm{mg} از این ماده به خون بازمی‌گردد و 10 mg10\,\mathrm{mg} دیگر از مویرگ‌های دور لوله‌ای به درون گردیزه‌ها منتقل می‌شود. اگر این ماده در مسیر ساخته یا تجزیه نشود و تغییر دیگری در مقدار آن رخ ندهد، چه مقدار از آن با ادرار دفع می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: 18 mg18\,\mathrm{mg}
  2. گزینهٔ ۲: 28 mg28\,\mathrm{mg}
  3. گزینهٔ ۳: 82 mg82\,\mathrm{mg}
  4. گزینهٔ ۴: 38 mg38\,\mathrm{mg}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

تراوش ماده را از خون به کپسول بومن وارد می‌کند، بازجذب آن را از مایع درون گردیزه به خون برمی‌گرداند و ترشح آن را به مایع درون گردیزه می‌افزاید. بنابراین مقدار دفع‌شده برابر است با: 72−44+10=38 mg72-44+10=38\,\mathrm{mg}. کم‌کردن ترشح یا نادیده‌گرفتن هر یک از این جابه‌جایی‌ها، موازنۀ ماده را نادرست می‌کند. (صفحه‌های ۷۳ و ۷۴) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

دو نمونه از یاخته‌های یکسان بدن انسان را در دو محیط قرار می‌دهیم. فشار اسمزی محیط «الف» از درون یاخته‌ها کمتر و فشار اسمزی محیط «ب» از درون آنها بیشتر است. پیش از آنکه سازوکارهای تنظیمی تغییری در این شرایط ایجاد کنند، کدام وضعیت انتظار می‌رود؟

  1. گزینهٔ ۱: در هر دو محیط، جابه‌جایی خالص آب از یاخته‌ها به بیرون خواهد بود.
  2. گزینهٔ ۲: در محیط الف، آب به یاخته‌ها وارد و در محیط ب، آب از یاخته‌ها خارج می‌شود.
  3. گزینهٔ ۳: در محیط الف، آب از یاخته‌ها خارج و در محیط ب، آب به یاخته‌ها وارد می‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: در هر دو محیط، جابه‌جایی خالص آب به سوی درون یاخته‌ها خواهد بود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

یکسان‌بودن تقریبی فشار اسمزی مایع پیرامون یاخته و درون آن، از تغییر نامناسب مقدار آب یاخته جلوگیری می‌کند. در محیط الف، فشار اسمزی درون یاخته بیشتر است؛ بنابراین آب به‌طور خالص به یاخته وارد می‌شود. در محیط ب، فشار اسمزی محیط بیشتر است و آب به‌طور خالص از یاخته خارج می‌شود. این دو وضعیت می‌توانند ادامۀ فعالیت طبیعی یاخته را تهدید کنند. (صفحهٔ ۶۹) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

در یک بررسی فرضی، تبدیل آمونیاک به اوره مختل شده است، اما توان کلیه‌ها برای گرفتن اورۀ موجود در خون تغییری نکرده است. کدام توضیح دربارۀ این وضعیت درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: اختلال در کبد رخ داده و طبیعی‌بودن برداشت اوره در کلیه، جای تبدیل آمونیاک به اوره را نمی‌گیرد.
  2. گزینهٔ ۲: اختلال در کلیه رخ داده است؛ زیرا ترکیب آمونیاک با کربن‌دی‌اکسید وظیفۀ اصلی این اندام است.
  3. گزینهٔ ۳: اختلال در کبد رخ داده و پیامد مستقیم آن، کاهش تولید اوریک اسید از آمونیاک است.
  4. گزینهٔ ۴: اختلال در کلیه رخ داده و باعث تجمع ماده‌ای می‌شود که از اوره سمیت کمتری دارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

آمونیاک حاصل از تجزیۀ موادی مانند آمینواسیدها، سمی است. کبد با مشارکت کربن‌دی‌اکسید آن را به اوره تبدیل می‌کند و کلیه‌ها اورۀ موجود در خون را برای دفع دریافت می‌کنند. پس سالم‌بودن برداشت اوره در کلیه، به‌تنهایی نقص مرحلۀ تبدیل آمونیاک در کبد را جبران نمی‌کند. محصول این تبدیل اوره است، نه اوریک اسید، و سمیت اوره نیز از آمونیاک کمتر است. (صفحهٔ ۷۵) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

اگر مسیر مادۀ دفعی نیتروژن‌دار یک حشره را از ورود به سامانۀ دفعی تا خروج از بدن دنبال کنیم، کدام توصیف با اطلاعات کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: اوره وارد لوله‌های مالپیگی می‌شود و آب و یون‌ها پیش از رسیدن محتویات به روده، در همین لوله‌ها بازجذب می‌شوند.
  2. گزینهٔ ۲: اوریک اسید از منفذ مستقل لوله‌های مالپیگی به بیرون می‌رود و وارد روده نمی‌شود.
  3. گزینهٔ ۳: اوریک اسید پس از ورود به لوله‌های مالپیگی به روده می‌رسد و در ادامۀ مسیر، آب و یون‌ها بازجذب می‌شوند.
  4. گزینهٔ ۴: اوریک اسید به روده می‌رسد، اما تمام آب همراه آن نیز بدون بازجذب از بدن خارج می‌شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در حشرات، اوریک اسید همراه آب به لوله‌های مالپیگی وارد می‌شود. این لوله‌ها محتوای خود را به روده می‌ریزند. در جریان عبور محتویات از روده، آب و یون‌ها بازجذب می‌شوند و اوریک اسید همراه مواد دفعی گوارشی از بدن خارج می‌شود. بنابراین اتصال به روده، به معنی خروج مستقیم و مستقل لوله‌های مالپیگی به بیرون نیست. (صفحهٔ ۷۶) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

سه جانور بررسی می‌شوند: «الف» یک ماهی آب شور، «ب» یک دوزیست هنگام خشک‌شدن محیط و «ج» یک پرندۀ دریایی دارای غدد نمکی. کدام مقایسه دربارۀ پاسخ این جانوران به مسائل تنظیم اسمزی درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: در الف، کاهش نوشیدن آب و تولید حجم زیاد ادرار رقیق، راهکار معمول مقابله با محیط است.
  2. گزینهٔ ۲: در ب، افزایش اندازۀ مثانه با افزایش دفع ادرار و کاهش بازگشت آب از مثانه به خون همراه می‌شود.
  3. گزینهٔ ۳: در ج، غدد نمکی جایگزین کلیه شده‌اند و پرنده برای تنظیم آب و یون‌ها به کلیه نیاز ندارد.
  4. گزینهٔ ۴: در الف، نوشیدن آب به جبران تمایل آب به خروج از بدن کمک می‌کند و در ب، بازجذب آب از مثانه افزایش می‌یابد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در ماهی آب شور، فشار اسمزی محیط از مایعات بدن بیشتر است؛ پس آب تمایل به خروج دارد و نوشیدن آب به جبران این وضعیت کمک می‌کند. دوزیستان هنگام خشک‌شدن محیط، دفع ادرار را کاهش می‌دهند؛ مثانه ظرفیت بیشتری برای نگهداری آب پیدا می‌کند و بازگشت آب از آن به خون بیشتر می‌شود. همچنین غدد نمکی پرندگان، کلیه را حذف نمی‌کنند؛ زیرا وجود کلیه ویژگی همۀ مهره‌داران است. (صفحهٔ ۷۷) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

در فردی، حرکت کرمی میزنای و فعالیت هر دو بندارۀ میزراه طبیعی است، اما سازوکار جلوگیری از برگشت ادرار از مثانه به میزنای درست عمل نمی‌کند. آسیب مستقیم کدام ساختار می‌تواند این وضعیت را توضیح دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: بندارۀ خارجی میزراه که از ماهیچۀ مخطط ساخته شده است.
  2. گزینهٔ ۲: چین مخاط مثانه در محل بازشدن میزنای به آن.
  3. گزینهٔ ۳: بندارۀ داخلی میزراه که از ماهیچۀ صاف ساخته شده است.
  4. گزینهٔ ۴: ماهیچۀ صاف دیوارۀ میزنای که حرکت کرمی ایجاد می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

حرکت کرمی حاصل از انقباض ماهیچۀ صاف میزنای، ادرار را به سوی مثانه می‌راند. جلوگیری از بازگشت ادرار وظیفۀ ساختار دریچه‌مانندی است که از چین مخاط مثانه بر دهانۀ میزنای پدید می‌آید. بنداره‌های داخلی و خارجی، هر دو به مسیر میزراه مربوط‌اند و نباید با این دریچه اشتباه شوند. با طبیعی‌بودن حرکت کرمی و فعالیت بنداره‌ها، نقص ساختار مخاطی دهانۀ میزنای توضیح مناسب‌تری است. (صفحه‌های ۷۴ و ۷۵) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

در یک بررسی فرضی، مقدار اندکی مادۀ نشان‌دار مستقیماً به مویرگ‌های دور لوله‌ای رسانده می‌شود. مشاهده می‌شود که این ماده ابتدا از آن مویرگ‌ها وارد فضای درون لولۀ پیچ‌خوردۀ نزدیک و سپس، در نقطه‌ای جلوتر از مسیر لوله، دوباره وارد خون می‌شود. با فرض سالم‌بودن ساختار گردیزه و نبود نشت غیرطبیعی، کدام گزاره‌ها درست‌اند؟
الف) برای مادۀ نشان‌دار، دست‌کم دو فرایند متفاوت از فرایندهای تشکیل ادرار رخ داده است.
ب) نخستین انتقال ثبت‌شده در بخشی رخ داده است که مقدار بازجذب آن از دیگر بخش‌های گردیزه بیشتر است.
ج) از این مشاهدات می‌توان نتیجه گرفت که هر دو انتقال، الزاماً با مصرف مستقیم انرژی زیستی انجام شده‌اند.
د) این مسیر نشان می‌دهد ورود ماده به فضای درون گردیزه، به عبور قبلی آن از مویرگ‌های کلافک محدود نیست.

  1. گزینهٔ ۱: الف، ب و د
  2. گزینهٔ ۲: الف، ج و د
  3. گزینهٔ ۳: ب، ج و د
  4. گزینهٔ ۴: الف، ب و ج
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

انتقال مادۀ نشان‌دار از مویرگ دور لوله‌ای به فضای درون لولۀ نزدیک، ترشح است. بازگشت بعدی همان ماده از لوله به خون، بازجذب محسوب می‌شود؛ پس الف درست است. لولۀ پیچ‌خوردۀ نزدیک به‌دلیل ریزپرزهای فراوان، بیشترین مقدار بازجذب را در میان قسمت‌های گردیزه دارد؛ بنابراین ب نیز درست است. کتاب فعال‌بودن را برای بیشتر موارد بازجذب و ترشح بیان می‌کند، نه برای همۀ آنها؛ پس بدون شواهد بیشتر، مصرف مستقیم انرژی در هر دو انتقال قطعی نیست و ج نادرست است. از سوی دیگر، ورود ثبت‌شدۀ ماده از مویرگ دور لوله‌ای نشان می‌دهد ورود به گردیزه می‌تواند از راه ترشح و بدون عبور قبلی از کلافک باشد؛ بنابراین د درست است. (صفحه‌های ۷۳ و ۷۴) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

جرم دو نمونۀ ادرار به‌ترتیب 1000 g1000\,\mathrm{g} و 600 g600\,\mathrm{g} است. اگر برای ساده‌سازی، سهم جرمی آب در هر دو نمونه دقیقاً 95%95\% در نظر گرفته شود، نمونۀ بزرگ‌تر چه مقدار آب و چه مقدار مواد غیرآبی بیشتر دارد؟

  1. گزینهٔ ۱: آب: 20 g20\,\mathrm{g}؛ مواد غیرآبی: 380 g380\,\mathrm{g}
  2. گزینهٔ ۲: آب: 400 g400\,\mathrm{g}؛ مواد غیرآبی: 0 g0\,\mathrm{g}
  3. گزینهٔ ۳: آب: 380 g380\,\mathrm{g}؛ مواد غیرآبی: 20 g20\,\mathrm{g}
  4. گزینهٔ ۴: آب: 200 g200\,\mathrm{g}؛ مواد غیرآبی: 200 g200\,\mathrm{g}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

کتاب سهم آب در ادرار را حدود 95%95\% بیان می‌کند. مطابق فرض سؤال، این سهم در هر دو نمونه دقیقاً یکسان است. اختلاف جرم نمونه‌ها برابر 1000−600=400 g1000-600=400\,\mathrm{g} است. بنابراین اختلاف جرم آب برابر 0.95×400=380 g0.95\times400=380\,\mathrm{g} و اختلاف جرم مواد غیرآبی برابر 0.05×400=20 g0.05\times400=20\,\mathrm{g} خواهد بود. این محاسبه به معنی ثابت‌بودن همیشگی ترکیب ادرار نیست و بر فرض داده‌شده تکیه دارد. (صفحهٔ ۷۵) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

در یک بررسی فرضی، حجم آب دفع‌شده از راه ادرار فردی در یک بازهٔ زمانی 1500 mL1500\,\mathrm{mL} است. در بازه‌ای هم‌مدت، افزایش اثر هورمون ضدادراری باعث می‌شود 450 mL450\,\mathrm{mL} آب بیشتر بازجذب شود. اگر مقدار آب ورودی به گردیزه‌ها و سایر عوامل مؤثر ثابت باشند، حجم آب دفع‌شده از راه ادرار چند درصد نسبت به وضعیت نخست کاهش می‌یابد؟

  1. گزینهٔ ۱: حدود 43%43\%
  2. گزینهٔ ۲: 30%30\%
  3. گزینهٔ ۳: 70%70\%
  4. گزینهٔ ۴: 45%45\%
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

هورمون ضدادراری بازجذب آب را افزایش می‌دهد و از دفع آن می‌کاهد. با فرض‌های سؤال، افزایش بازجذب به اندازهٔ 450 mL450\,\mathrm{mL}، آب دفع‌شده را از 1500 mL1500\,\mathrm{mL} به 1050 mL1050\,\mathrm{mL} می‌رساند. بنابراین درصد کاهش نسبت به وضعیت نخست برابر است با: 1500−10501500×100=30%\frac{1500-1050}{1500}\times100=30\%. مقدار 70%70\% سهم آب دفع‌شدهٔ باقی‌مانده است، نه درصد کاهش آن. (صفحهٔ ۷۵) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

اگر pH\mathrm{pH} خون فردی از محدودهٔ طبیعی پایین‌تر رود، کدام عبارت دربارهٔ نقش کلیه‌های او در بازگرداندن تعادل، درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: با افزایش دفع بیکربنات، اثر تغییر ایجادشده را جبران می‌کنند.
  2. گزینهٔ ۲: با افزایش بازجذب یون هیدروژن به خون، به بازگشت وضعیت طبیعی کمک می‌کنند.
  3. گزینهٔ ۳: با ترشح یون هیدروژن به درون گردیزه، در اصلاح وضعیت خون نقش دارند.
  4. گزینهٔ ۴: برای اصلاح این وضعیت، هم ترشح مواد و هم بازجذب آب الزاماً با صرف مستقیم انرژی انجام می‌شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

کاهش pH\mathrm{pH} خون نشان‌دهندهٔ اسیدی‌ترشدن آن است. مطابق کتاب، کلیه در این وضعیت یون هیدروژن را ترشح می‌کند. در ترشح، ماده از مویرگ‌های دور لوله‌ای یا یاخته‌های گردیزه به فضای درون گردیزه انتقال می‌یابد. افزایش دفع بیکربنات، پاسخ ذکرشده برای افزایش pH\mathrm{pH} خون است. همچنین، بیشتر موارد ترشح فعال‌اند، نه الزاماً همهٔ آنها؛ بازجذب آب نیز با اسمز صورت می‌گیرد. (صفحه‌های ۷۳ و ۷۴) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

در فردی مبتلا به دیابت، با یک اقدام درمانی از باقی‌ماندن طولانی ادرار در مثانه جلوگیری شده است؛ بااین‌حال، آزمایش‌ها همچنان تجمع مواد دفعی در خون و باقی‌ماندن بیش‌ازحد نمک و آب در بدن را نشان می‌دهند. بدون فرض اثر دیگری برای این اقدام، کدام نتیجه‌گیری با مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: با منظم‌شدن تخلیهٔ مثانه، باید توان تصفیهٔ خون نیز حتماً به حالت طبیعی بازگردد.
  2. گزینهٔ ۲: باقی‌ماندن آب در بدن ثابت می‌کند که بیماری فرد همان دیابت بی‌مزه است.
  3. گزینهٔ ۳: ادامهٔ تجمع مواد دفعی در خون فقط در صورت ایجاد عفونت باکتریایی مثانه امکان‌پذیر است.
  4. گزینهٔ ۴: آسیب رگ‌های کلیه می‌تواند با وجود رفع اختلال تخلیهٔ مثانه، همچنان تصفیهٔ خون را مختل کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در بخش مربوط به دیابت، دو مسیر آسیب مطرح شده است: آسیب رگ‌های کلیه که تصفیهٔ خون را مختل می‌کند، و آسیب اعصاب مثانه که تخلیهٔ ادرار را دچار مشکل می‌سازد. برطرف‌کردن مشکل دوم، لزوماً آسیب عروقی را برطرف نمی‌کند؛ بنابراین باقی‌ماندن نمک و آب و تجمع مواد دفعی در خون همچنان قابل توضیح است. این وضعیت به‌تنهایی نشانهٔ دیابت بی‌مزه یا عفونت مثانه نیست. (صفحه‌های ۷۵ و ۷۶) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۲

تولید هوش مصنوعی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

کدام عبارت دربارهٔ ساختارهای دفعی جانوران و موادی که از راه آنها دفع می‌شوند، درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: در ماهیان غضروفی آب شور، غدد راست‌روده‌ای محلولی با غلظت زیاد سدیم کلرید را به روده می‌ریزند.
  2. گزینهٔ ۲: در سخت‌پوستان، مواد دفعی نیتروژن‌دار با اسمز از سطح آبشش خارج می‌شوند.
  3. گزینهٔ ۳: در ماهیان غضروفی آب شور، غدد نزدیک چشم یا زبان مسئول دفع محلول غلیظ نمک‌اند.
  4. گزینهٔ ۴: در برخی خزندگان و پرندگان دریایی، غدد نمکی قطره‌های غنی از اوریک اسید را دفع می‌کنند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

ماهیان غضروفی ساکن آب شور، افزون بر کلیه، غدد راست‌روده‌ای دارند که محلول بسیار غلیظ سدیم کلرید را به روده ترشح می‌کنند. در سخت‌پوستان، دفع مواد نیتروژن‌دار از آبشش با انتشار ساده است، نه اسمز. غدد نمکی نزدیک چشم یا زبان در برخی خزندگان و پرندگان دیده می‌شوند و نمک اضافی را دفع می‌کنند، نه اوریک اسید. (صفحه‌های ۷۶ و ۷۷) پاسخ: گزینهٔ ۱

سوالات کنکور تجربی از این فصل

۱۰ سوال · کلید رسمی سازمان سنجش

تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۲۰

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۲۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

در انسان، با درنظر گرفتن برش طولی کلیه و واحدهای سازندهٔ آن، کدام مورد نادرست است؟

  1. گزینهٔ ۱: یاخته‌های لولهٔ پیچ‌خوردهٔ نزدیک در هر گردیزه (نفرون)، می‌توانند تنفس یاخته‌ای شدیدی داشته باشند.
  2. گزینهٔ ۲: انشعاباتی از سرخرگ وابران، دو انتهای نسبتاً قطور لولهٔ هنلهٔ هر گردیزه (نفرون) را فراگرفته است.
  3. گزینهٔ ۳: در هر سه بخش مشخص کلیه، مراحل مختلف فرایند تشکیل ادرار به انجام می‌رسد.
  4. گزینهٔ ۴: انشعاباتی از سرخرگ کلیه، در بخش قشری یافت می‌شود.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۲۴

کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۲۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

مطابق با اطلاعات کتاب درسی، در ارتباط با هر اندامی که به دستگاه گوارش تعلق ندارد، در پایین میان‌بند (دیافراگم)، پشت روده‌ها و نزدیک کبد قرار دارد، توسط دنده‌ها محافظت می‌شود و نوعی پیک شیمیایی دوربُرد ترشح می‌کند، کدام مورد زیر درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: بخش قشری و مرکزی آن، غیرمستقل‌اند.
  2. گزینهٔ ۲: در سطح خارجی آن، بخش فرورفته‌ای وجود دارد.
  3. گزینهٔ ۳: در همان سمتی از بدن است که قطورترین مجرای لنفی قرار دارد.
  4. گزینهٔ ۴: هورمون محرک بخش پیشین هیپوفیز، بر روی یاخته‌های آن گیرنده دارد.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۲۷

کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۲۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

درخصوص ابتدای گُردیزة (نفرون) یک فرد سالم، چند مورد زیر درست است؟
الف: منافذ فراوانی در غشای یاخته‌های دیوارة بیرونی آن وجود دارد.
ب: یاخته‌های پوششی مویرگ و یاخته‌های دیوارة درونی آن، در تماس مستقیم با یکدیگر قرار دارند.
ج: یاخته‌های دیوارة بیرونی آن، توسط شبکه‌ای از رشته‌های پروتئینی و گلیکوپروتئینی محافظت می‌شوند.
د: هستة یاخته‌های دیوارة درونی آن، کوچک‌تر از هستة یاخته‌های دیوارة بیرونی است.

  1. گزینهٔ ۱: ۱
  2. گزینهٔ ۲: ۲
  3. گزینهٔ ۳: ۳
  4. گزینهٔ ۴: ۴
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۱۵۱

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۱۵۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

کدام مورد، برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟
«به‌طور معمول، بخشی از کلیه انسان در نزدیکی ............... است که ...............»

  1. گزینهٔ ۱: غده‌ای ـ ضربان قلب و فشارخون را افزایش می‌دهد.
  2. گزینهٔ ۲: اندامی ـ آنزیم‌های گوارشی و بیکربنات تولید می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: اندامی ـ به از بین بردن میکروب‌های بیماری‌زا و یاخته‌های سرطانی کمک می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: ماهیچه‌ای ـ مواد غذایی بلعیده‌شده را به درون بخش کیسه‌ای‌شکل لولهٔ گوارش وارد می‌کند.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۵۶

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۵۶ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

کدام عبارت، فقط دربارهٔ بعضی از بی‌مهرگانی صادق است که نوعی نفریدی دارند؟

  1. گزینهٔ ۱: به کمک یاخته و با بخشی از آن، اثر محرک را دریافت می‌نمایند.
  2. گزینهٔ ۲: به‌منظور تنظیم فشار اسمزی بدن خود، از کریچه‌های انقباضی استفاده می‌کنند.
  3. گزینهٔ ۳: ساختاری جهت بستن منافذ موجود در ابتدای لوله‌های منشعب و مرتبط تنفسی دارند.
  4. گزینهٔ ۴: یاخته‌های حفرهٔ گوارشی آن‌ها، ذره‌های مواد غذایی را از طریق فاگوسیتوز دریافت می‌کنند.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۵۷

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۵۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

سامانهٔ دفعی در زنبور برخلاف سامانهٔ دفعی در کرم خاکی چه مشخصه‌ای دارد؟

  1. گزینهٔ ۱: به روده تخلیه می‌شود.
  2. گزینهٔ ۲: در دو انتها باز است.
  3. گزینهٔ ۳: نزدیک به انتها به‌صورت مثانه در آمده است.
  4. گزینهٔ ۴: در بخشی از طول با شبکهٔ مویرگی ارتباط دارد.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۶۷

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۶۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

چند مورد، در ارتباط با کلیه‌های یک فرد سالم صحیح است؟
الف - در پی حضور نوعی ترکیب شیمیایی در خون، از حجم ادرار وارد شده به مثانه کاسته می‌شود.
ب - سرخرگ آوران در اطراف بخش‌های مختلف گردیزه (نفرون) منشعب می‌شود.
ج - نوعی ترشح درون‌ریز به‌طور حتم بر دومین مرحلهٔ ساخت ادرار تأثیرگذار است.
د - به محض ورود مواد به اولین بخش گردیزه (نفرون) فرایند باز جذب آغاز می‌شود.

  1. گزینهٔ ۱: ۱
  2. گزینهٔ ۲: ۲
  3. گزینهٔ ۳: ۳
  4. گزینهٔ ۴: ۴
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۱۷۴

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۱۷۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

چند مورد برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟
«هر دو مرحله از فرایند تشکیل ادرار که دقیقاً در جهت مخالف یکدیگرند، می‌توانند در یاخته‌هایی از گردیزه (نفرون) انسان به انجام برسند که .............. دارند.»

  • ریز پرزهای فراوان
  • با شبکهٔ دور لوله‌ای مجاورت
  • رشته‌های کوتاه و پا مانند فراوان
  • راکیزه (میتوکندری)هایی عمود بر غشای یاخته‌ای
  1. گزینهٔ ۱: یک
  2. گزینهٔ ۲: دو
  3. گزینهٔ ۳: سه
  4. گزینهٔ ۴: چهار
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۹۴

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۹۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

چند مورد، در ارتباط با انسان صحیح است؟
الف- در نوعی بیماری کلیوی، میزان فشار اسمزی خون کاهش و بخش‌هایی از بدن متورم می‌گردد.
ب- در نوعی بیماری مربوط به کم‌کاری کبد، میزان اوره خون پایین و میزان آمونیاک خون بالا می‌رود.
ج- در نوعی بیماری مفصلی، میزان رسوب نوعی مادهٔ دفعی نیتروژن‌دار در مجاورت نوعی بافت پیوندی افزایش می‌یابد.
د- در نوعی بیماری مربوط به کم‌کاری غدهٔ فوق کلیه، مقدار زیادی از آب نوشیده شده، دفع می‌گردد.

  1. گزینهٔ ۱: ۱
  2. گزینهٔ ۲: ۲
  3. گزینهٔ ۳: ۳
  4. گزینهٔ ۴: ۴
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۹۹

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۹۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۵: تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد

کدام عبارت در ارتباط با بدن انسان، نادرست است؟

  1. گزینهٔ ۱: فاصلهٔ کلیهٔ راست تا مثانه بیش از فاصلهٔ کلیه چپ تا مثانه است.
  2. گزینهٔ ۲: تعداد لوب‌های شش راست بیش از تعداد لوب‌های شش چپ است.
  3. گزینهٔ ۳: به هنگام دم، نیمه چپ دیافراگم پایین‌تر از نیمه راست آن قرار می‌گیرد.
  4. گزینهٔ ۴: قطر رگ لنفی نیمه راست که به سیاهرگ زیر ترقوه‌ای می‌پیوندد، کمتر از قطر رگ مشابه در نیمه چپ است.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

فصل ۵ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۵ زیست دهم · رایگان