سوال ۲۸ زیست کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

برای پاسخ، عبارت‌ها را جداگانه بررسی می‌کنیم.

۱) نادرست است. جذب مستقیم یون آمونیوم، با شیمیوسنتز یکسان نیست. گیاهان می‌توانند نیتروژن مورد نیاز خود را به صورت آمونیوم، $\mathrm{NH_4^+}$، از محیط دریافت کنند، اما شیمیوسنتزکننده نیستند. بنابراین وجود همین مثال نقض، قید «همه» را رد می‌کند.

۲) درست است. قارچ‌ریشه‌ای یا میکوریزا نوعی همزیستی قارچ با ریشهٔ گیاه است. قارچ با رشته‌های ظریف خود سطح گسترده‌تری از خاک را در دسترس قرار می‌دهد، مواد معدنی، به‌ویژه فسفات، را برای گیاه فراهم می‌کند و در مقابل از گیاه مواد آلی می‌گیرد. در نوع نشان‌داده‌شده در شکل کتاب، قارچ پیرامون ریشه غلاف تشکیل می‌دهد و بخشی از رشته‌های آن به فضای بین یاخته‌های پوست ریشه نفوذ می‌کند؛ پس نفوذ به ریشه لزوماً به معنای ورود به درون یاخته‌های آن نیست (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۱۰۲، متن و شکل ۴).

۳) نادرست است. گیاخاک بار منفی دارد و می‌تواند یون‌های مثبت را نگه دارد؛ اما نیترات، $\mathrm{NO_3^-}$، یونی منفی است و به این شیوه حفظ نمی‌شود. در نتیجه، بارندگی شدید می‌تواند نیترات را بشوید و از دسترس ریشه دور کند.

۴) نادرست است. مرگ و تجزیهٔ ریزجانداران یکی از راه‌های آزادشدن نیتروژن موجود در پیکر آنهاست، نه تنها راه دسترسی گیاه به نیتروژن تثبیت‌شده. برای مثال، باکتری‌های تثبیت‌کنندهٔ نیتروژن در همزیستی با ریشهٔ گیاهان، هنگام زنده‌بودن نیز نیتروژن تثبیت‌شده را در اختیار میزبان می‌گذارند؛ بنابراین قید «فقط پس از مرگ» نادرست است.

پاسخ: گزینهٔ ۲