سوال ۱۸۶ زیست کنکور تجربی ۱۴۰۰ با پاسخ تشریحی

نکتهٔ اصلی، قید «هر جانداری» است. بنابراین هر عبارت تنها زمانی درست است که دربارهٔ تمام جاندارانی که همه یا بخشی از غذای خود را از گیاهان می‌گیرند، صدق کند؛ وجود چند نمونهٔ تأییدکننده کافی نیست.

الف) نادرست است. دریافت غذا از گیاه، الزاماً به معنای ناتوانی در تولید مادهٔ آلی از مواد معدنی نیست. برای مثال، گیاهان انگلِ فتوسنتزکننده می‌توانند بخشی از نیاز خود را از میزبان دریافت کنند و همچنان توانایی فتوسنتز داشته باشند. کتاب نیز دریافت «همه یا بخشی» از آب و مواد غذایی را برای گیاهان انگل مطرح می‌کند؛ بنابراین نباید ویژگی انگل‌های فاقد سبزینه را به همهٔ آن‌ها تعمیم داد (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۱۰۴).

ب) نادرست است. اندام مکنده، راه تغذیهٔ برخی گیاهان انگل مانند سس و گل جالیز است: سس با این اندام به آوندهای میزبان و گل جالیز به ریشهٔ میزبان دسترسی پیدا می‌کند (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۱۰۴). اما جانوری مانند گاو نیز غذای خود را از گیاه می‌گیرد، بدون آنکه با اندام مکنده به درون گیاه نفوذ کند.

ج) نادرست است. تبدیل نیتروژن جو به ترکیبات نیتروژنیِ قابل استفادهٔ گیاه، همان تثبیت نیتروژن و ویژگی گروهی از ریزجانداران است؛ این توانایی در همهٔ مصرف‌کنندگان غذای گیاهی وجود ندارد. برای مثال، جانوران گیاه‌خوار و گیاهان انگلی مانند سس چنین نقشی ندارند. همچنین باید جذب ترکیبات نیتروژنی را از تثبیت نیتروژن جو جدا دانست؛ کتاب بیان می‌کند که گیاهان ترکیبات نیتروژن را عمدتاً از خاک جذب می‌کنند (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۹۸).

د) درست است. این عبارت به تشکیل شکل کاهش‌یافتهٔ ناقل الکترون در گلیکولیز اشاره دارد. در این مسیر، یک ترکیب آلی فسفات‌دار اکسایش می‌یابد و الکترون‌های آن به $\mathrm{NAD}^{+}$ منتقل می‌شوند؛ در نتیجه $\mathrm{NADH}$ تشکیل می‌شود. این ناقل، ساختاری دو نوکلئوتیدی دارد. جانداران مورد نظر سؤال در جریان سوخت‌وساز خود این فرایند را انجام می‌دهند؛ بنابراین این عبارت، برخلاف سه عبارت دیگر، ویژگی مشترک آن‌هاست (زیست‌شناسی ۳، فصل پنجم، مبحث گلیکولیز).

پس تنها عبارت «د» تکمیل مناسبی است و تعداد عبارت‌های درست برابر با $1$ است.

پاسخ: گزینهٔ ۱