دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · فیزیک

سوال ۵۱ فیزیک کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۵۱ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۵۱ · فیزیک

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۵۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۳ · فصل ۱: حرکت بر خط راست

متحرکی روی محور xx با شتاب ثابت 3 ms23\,\frac{m}{s^2} ترمز می‌کند و پس از طی مسافت ۲۰۰ متر می‌ایستد. در ۳ ثانیهٔ آخر حرکتش، چند متر جابه‌جا می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: ۹
  2. گزینهٔ ۲: ۱۳/۵
  3. گزینهٔ ۳: ۱۸
  4. گزینهٔ ۴: ۲۷
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: بازهٔ موردنظر را مشخص می‌کنیم.
فقط 3 s3\,\mathrm{s} آخرِ حرکت را بررسی می‌کنیم و جهت حرکت را مثبت می‌گیریم. چون متحرک ترمز می‌کند، شتاب خلاف جهت سرعت است؛ بنابراین:
a=−3 m/s2,Δt=3 s,v2=0a=-3\,\mathrm{m/s^2},\qquad \Delta t=3\,\mathrm{s},\qquad v_2=0.

گام دوم: سرعت ابتدای این بازه را به دست می‌آوریم.
در حرکت با شتاب ثابت، رابطهٔ سرعت و زمان برای هر بازه برقرار است؛ این رابطه در مبحث معادلهٔ سرعت ــ جابه‌جایی نیز به کار رفته است (فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۸):
v2=v1+aΔtv_2=v_1+a\Delta t
0=v1+(−3 m/s2)(3 s)⇒v1=9 m/s0=v_1+(-3\,\mathrm{m/s^2})(3\,\mathrm{s})\quad\Rightarrow\quad v_1=9\,\mathrm{m/s}.

گام سوم: جابه‌جایی بازه را محاسبه می‌کنیم.
در حرکت با شتاب ثابت، سرعت متوسط برابر میانگین سرعت ابتدا و انتهای بازه است؛ پس جابه‌جایی از رابطهٔ زیر به دست می‌آید (فیزیک ۳، صفحهٔ ۲۰):
Δx=v1+v22Δt=9 m/s+02×3 s=13.5 m\Delta x=\frac{v_1+v_2}{2}\Delta t=\frac{9\,\mathrm{m/s}+0}{2}\times3\,\mathrm{s}=13.5\,\mathrm{m}.

نکته: مسافت کلِ 200 m200\,\mathrm{m} برای این محاسبه لازم نیست؛ شتاب، مدت بازهٔ پایانی و سرعت نهایی، جابه‌جایی این بازه را تعیین می‌کنند.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است از حاصل‌ضرب اندازهٔ شتاب در مدت بازه به عدد 99 برسید و آن را جابه‌جایی بدانید؛ اما ∣a∣Δt=9 m/s|a|\Delta t=9\,\mathrm{m/s} تغییر تندی است، نه جابه‌جایی.
  • گزینهٔ ۳: ممکن است سرعت ابتدای بازه را به‌اشتباه دو برابر سرعت متوسط بگیرید و به 18 m18\,\mathrm{m} برسید؛ در حالی که سرعت متوسط باید از میانگین سرعت واقعی ابتدا و انتهای همین بازه محاسبه شود.
  • گزینهٔ ۴: اگر سرعت ابتدای بازه، یعنی 9 m/s9\,\mathrm{m/s}، را در تمام 3 s3\,\mathrm{s} ثابت فرض کنید، به 27 m27\,\mathrm{m} می‌رسید؛ اما سرعت در این بازه به‌طور یکنواخت تا صفر کاهش می‌یابد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. رابطهٔ سرعت متوسط در حرکت با شتاب ثابت را به یاد بیاورید؛ می‌توانید فقط بازهٔ پایانی حرکت را بررسی کنید، نه کل مسیر ترمزگیری را.
  2. جهت حرکت را مثبت بگیرید؛ شتاب ترمز منفی و سرعت در انتهای بازه صفر است. با رابطهٔ v2=v1+aΔtv_2=v_1+a\Delta t، سرعت ابتدای بازهٔ پایانی را پیدا کنید.
  3. اکنون سرعت‌های ابتدا و انتهای بازه را دارید. میانگین این دو سرعت را در مدت بازه ضرب کنید؛ نیازی به استفاده از مسافت کل ترمزگیری نیست.

فیزیک ۳ · فصل ۱: حرکت بر خط راست

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «حرکت بر خط راست» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول