سوال ۴۲ · زیست‌شناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۴۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۲ · فصل ۱: تنظیم عصبی
در انسان، پیام‌های مربوط به بخش حلزونی گوش، به بخشی از مغز میانی ارسال می‌شود. کدام مورد دربارهٔ این بخش از مغز، صادق است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
برای حل سؤال، ابتدا بخش موردنظر را شناسایی می‌کنیم و سپس موقعیت آن را با ساختارهای دیگر می‌سنجیم.
۱. شناسایی بخش موردنظر: بخش حلزونی گوش مربوط به شنوایی است. کتاب، شنوایی را از فعالیت‌های مرتبط با مغز میانی معرفی می‌کند و برجستگی‌های چهارگانه را جزئی از این بخش می‌داند. بنابراین، منظور سؤال بخش مرتبط با شنواییِ برجستگی‌های چهارگانه است (زیست‌شناسی ۲، صفحه‌های ۱۰–۱۱).
۲. تعیین جایگاه مرکز تنظیم ترشح بزاق: پل مغزی در تنظیم ترشح بزاق نقش دارد. از طرفی، مغز میانی بالاتر از پل مغزی قرار گرفته است؛ پس بخش موردنظر سؤال نیز بالاتر از مرکز تنظیم‌کنندهٔ ترشح بزاق قرار دارد. این رابطه، درستی گزینهٔ اول را نشان می‌دهد (زیست‌شناسی ۲، صفحه‌های ۱۰–۱۱).
۳. بررسی سایر عبارت‌ها:
- غدهٔ ترشح‌کنندهٔ ملاتونین، اپی‌فیز است. در شکل تشریح مغز، اپی‌فیز بالاتر از برجستگی‌های چهارگانه دیده می‌شود؛ بنابراین رابطهٔ مکانی گزینهٔ دوم برعکس است (زیست‌شناسی ۲، صفحه‌های ۱۴–۱۵).
- مرکز اصلی تنظیم تنفس در بصل‌النخاع قرار دارد. پل مغزی بین مغز میانی و بصل‌النخاع واقع شده است؛ پس بخش موردنظر با مرکز اصلی تنظیم تنفس مجاور نیست (زیست‌شناسی ۲، صفحه‌های ۱۰–۱۱).
- محل گردآوری اغلب پیام‌های حسی، تالاموس است که آن‌ها را برای پردازش نهایی به قشر مخ می‌فرستد؛ این ویژگی مربوط به مغز میانی نیست (زیست‌شناسی ۲، صفحهٔ ۱۱).
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۲: نزدیکی اپی‌فیز به برجستگی‌های چهارگانه ممکن است باعث اشتباه در تشخیص موقعیت آن‌ها شود. اپی‌فیز، غدهٔ ترشح‌کنندهٔ ملاتونین، بالاتر از برجستگی‌های چهارگانه قرار دارد، نه پایین‌تر از آن‌ها.
- گزینهٔ ۳: ممکن است نقش پل مغزی در تنظیم تنفس با جایگاه مرکز اصلی تنظیم تنفس اشتباه گرفته شود. مرکز اصلی در بصل‌النخاع است و پل مغزی میان مغز میانی و بصل‌النخاع قرار دارد؛ بنابراین مجاورت موردنظر درست نیست.
- گزینهٔ ۴: دریافت پیام شنوایی در مغز میانی ممکن است با گردآوری اغلب پیام‌های حسی اشتباه شود. محل گردآوری اغلب پیام‌های حسی تالاموس است، نه برجستگی‌های چهارگانه.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- بخش حلزونی گوش با شنوایی ارتباط دارد؛ نقش مغز میانی و برجستگی‌های چهارگانه را در این حس به یاد بیاور.
- جایگاه‌ها را از هم تفکیک کن: پل مغزی در تنظیم ترشح بزاق نقش دارد، بصل‌النخاع مرکز اصلی تنظیم تنفس است و تالاموس اغلب پیام‌های حسی را گردآوری می‌کند.
- در شکل ساقهٔ مغز، پل مغزی را پیدا کن و موقعیت بخش مرتبط با شنواییِ مغز میانی را نسبت به آن بسنج.