سوال ۴۷ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۴۷ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۲ · فصل ۱: الکتریسیتهٔ ساکن
ذرهای با بار الکتریکی در یک میدان الکتریکی یکنواخت از نقطهٔ تا جابهجا میشود و کار نیروی میدان در این جابهجایی است. اگر پتانسیل نقطهٔ برابر ۶ ولت باشد، پتانسیل نقطهٔ چند ولت است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. ابتدا تغییر انرژی پتانسیل را به دست میآوریم. طبق کتاب، کار نیروی الکتریکی برابر منفی تغییر انرژی پتانسیل است (فیزیک ۲، صفحهٔ ۲۰):
پس با توجه به مثبت بودن کار میدان داریم:
۲. اختلاف پتانسیل برابر نسبت تغییر انرژی پتانسیل به بار است و باید علامت بار را در آن لحاظ کنیم (فیزیک ۲، صفحهٔ ۲۲):
با جایگذاری دادهها:
۳. پتانسیل اولیه را به اختلاف پتانسیل اضافه میکنیم:
نکتهٔ علامتها: کار مثبت میدان باعث کاهش انرژی پتانسیل میشود؛ اما چون بار منفی است، کاهش انرژی پتانسیل با افزایش پتانسیل همراه است.
پاسخ: گزینهٔ ۲
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: اگر علامت منفی بار را نادیده بگیرید، اختلاف پتانسیل را بهاشتباه مییابید و به میرسید. در رابطهٔ اختلاف پتانسیل باید خود بار، همراه با علامتش، وارد شود.
- گزینهٔ ۳: این گزینه ممکن است از دو برابر کردن بیدلیل پتانسیل اولیه به دست آید؛ اما کار میدان به اختلاف پتانسیل دو نقطه مربوط است، نه نسبت پتانسیلهای آنها. مقدار افزایش پتانسیل باید از رابطهٔ محاسبه شود.
- گزینهٔ ۴: ممکن است تصور کنید کار مثبت میدان، ذره را حتماً به نقطهای با پتانسیل صفر میرساند؛ درحالیکه صفر پتانسیل قراردادی است. برای بار منفی، کار مثبت میدان به معنای افزایش پتانسیل است، نه رسیدن آن به صفر.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- دو رابطهٔ کار نیروی الکتریکی و تغییر انرژی پتانسیل، و تعریف اختلاف پتانسیل را از صفحههای ۲۰ و ۲۲ فیزیک ۲ به یاد بیاورید.
- با ترکیب و ، رابطهای مستقیم میان کار میدان و اختلاف پتانسیل بنویسید؛ علامت منفی بار را حفظ کنید.
- از رابطهٔ استفاده کنید. چون کار مثبت و بار منفی است، پتانسیل نهایی از پتانسیل اولیه بیشتر خواهد بود؛ پیشوندهای میکرو نیز در نسبت کار به بار حذف میشوند.