سوال ۶۲ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۶۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۲ · فصل ۱: الکتریسیتهٔ ساکن
ظرفیت خازنی است. اگر بار الکتریکی آن برابر شود، انرژی ذخیرهشده در آن افزایش مییابد. بار اولیهٔ خازن چند میکروکولن است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: ظرفیت خازن با تغییر بار آن تغییر نمیکند؛ زیرا به ویژگیهای هندسی و جنس عایق وابسته است (فیزیک ۲، صفحهٔ ۲۹). پس در هر دو حالت، است.
گام دوم: انرژی ذخیرهشده در خازن از رابطهٔ به دست میآید (فیزیک ۲، صفحههای ۳۳–۳۴). اگر بار اولیه را بنامیم، بار نهایی است؛ بنابراین:
گام سوم: افزایش انرژی برابر اختلاف انرژی نهایی و اولیه است، نه خود انرژی نهایی. پس:
با توجه به داریم:
گام چهارم: بار اولیه را از رابطهٔ انرژی به دست میآوریم. با تبدیل یکاها به دستگاه SI:
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: این گزینه از اشتباه گرفتن بار نهایی با بار اولیه به دست میآید: پس از محاسبهٔ بار اولیه، بار نهایی برابر است؛ اما سؤال بار اولیه را میخواهد.
- گزینهٔ ۳: ممکن است با اشتباه در اعمال ضریب تغییر بار یا گرفتن ریشه، به برسید. با این بار اولیه، افزایش انرژی برابر میشود که با دادهٔ سؤال سازگار نیست.
- گزینهٔ ۴: اشتباه در تفکیک بار اولیه، بار نهایی و افزایش بار میتواند باعث انتخاب این مقدار شود. اگر بار اولیه باشد، افزایش انرژی خواهد بود، نه مقدار دادهشده.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- رابطهٔ انرژی خازن برحسب بار و ظرفیت را از بخش «انرژی خازن» به یاد آورید؛ همچنین توجه کنید که تغییر بار، بهتنهایی ظرفیت خازن را تغییر نمیدهد.
- در ظرفیت ثابت، انرژی با مربع بار متناسب است. بنابراین ابتدا نسبت انرژی نهایی به انرژی اولیه را از نسبت بارها به دست آورید؛ مقدار دادهشده در سؤال، افزایش انرژی است نه انرژی نهایی.
- با قرار دادن در رابطهٔ اختلاف انرژیها، به میرسید. از این معادله، بار اولیه را به دست آورید و به میکروکولن تبدیل کنید.