دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · فیزیک

سوال ۶۲ فیزیک کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۶۲ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۶۲ · فیزیک

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۶۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۲ · فصل ۱: الکتریسیتهٔ ساکن

ظرفیت خازنی 40 μF40\,\mu\mathrm{F} است. اگر بار الکتریکی آن 32\frac{3}{2} برابر شود، انرژی ذخیره‌شده در آن 25 μJ25\,\mu\mathrm{J} افزایش می‌یابد. بار اولیهٔ خازن چند میکروکولن است؟

  1. گزینهٔ ۱: 4040
  2. گزینهٔ ۲: 6060
  3. گزینهٔ ۳: 8080
  4. گزینهٔ ۴: 120120
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: ظرفیت خازن با تغییر بار آن تغییر نمی‌کند؛ زیرا به ویژگی‌های هندسی و جنس عایق وابسته است (فیزیک ۲، صفحهٔ ۲۹). پس در هر دو حالت، C=40 μFC=40\,\mu\mathrm{F} است.

گام دوم: انرژی ذخیره‌شده در خازن از رابطهٔ U=Q22CU=\frac{Q^2}{2C} به دست می‌آید (فیزیک ۲، صفحه‌های ۳۳–۳۴). اگر بار اولیه را Q1Q_1 بنامیم، بار نهایی Q2=32Q1Q_2=\frac{3}{2}Q_1 است؛ بنابراین:
U2U1=(Q2Q1)2=(32)2=94\frac{U_2}{U_1}=\left(\frac{Q_2}{Q_1}\right)^2=\left(\frac{3}{2}\right)^2=\frac{9}{4}

گام سوم: افزایش انرژی برابر اختلاف انرژی نهایی و اولیه است، نه خود انرژی نهایی. پس:
ΔU=U2−U1=(94−1)U1=54U1\Delta U=U_2-U_1=\left(\frac{9}{4}-1\right)U_1=\frac{5}{4}U_1
با توجه به ΔU=25 μJ\Delta U=25\,\mu\mathrm{J} داریم:
U1=45×25=20 μJU_1=\frac{4}{5}\times25=20\,\mu\mathrm{J}

گام چهارم: بار اولیه را از رابطهٔ انرژی به دست می‌آوریم. با تبدیل یکاها به دستگاه SI:
Q1=2CU1=2(40×10−6 F)(20×10−6 J)=1600×10−12 C2=40×10−6 C=40 μCQ_1=\sqrt{2CU_1}=\sqrt{2(40\times10^{-6}\,\mathrm{F})(20\times10^{-6}\,\mathrm{J})}=\sqrt{1600\times10^{-12}\,\mathrm{C}^2}=40\times10^{-6}\,\mathrm{C}=40\,\mu\mathrm{C}

پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: این گزینه از اشتباه گرفتن بار نهایی با بار اولیه به دست می‌آید: پس از محاسبهٔ بار اولیه، بار نهایی برابر Q2=32Q1=60 μCQ_2=\frac{3}{2}Q_1=60\,\mu\mathrm{C} است؛ اما سؤال بار اولیه را می‌خواهد.
  • گزینهٔ ۳: ممکن است با اشتباه در اعمال ضریب تغییر بار یا گرفتن ریشه، به 80 μC80\,\mu\mathrm{C} برسید. با این بار اولیه، افزایش انرژی برابر ΔU=54(80×10−6)22(40×10−6)=100 μJ\Delta U=\frac{5}{4}\frac{(80\times10^{-6})^2}{2(40\times10^{-6})}=100\,\mu\mathrm{J} می‌شود که با دادهٔ سؤال سازگار نیست.
  • گزینهٔ ۴: اشتباه در تفکیک بار اولیه، بار نهایی و افزایش بار می‌تواند باعث انتخاب این مقدار شود. اگر بار اولیه 120 μC120\,\mu\mathrm{C} باشد، افزایش انرژی ΔU=54(120×10−6)22(40×10−6)=225 μJ\Delta U=\frac{5}{4}\frac{(120\times10^{-6})^2}{2(40\times10^{-6})}=225\,\mu\mathrm{J} خواهد بود، نه مقدار داده‌شده.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. رابطهٔ انرژی خازن برحسب بار و ظرفیت را از بخش «انرژی خازن» به یاد آورید؛ همچنین توجه کنید که تغییر بار، به‌تنهایی ظرفیت خازن را تغییر نمی‌دهد.
  2. در ظرفیت ثابت، انرژی با مربع بار متناسب است. بنابراین ابتدا نسبت انرژی نهایی به انرژی اولیه را از نسبت بارها به دست آورید؛ مقدار داده‌شده در سؤال، افزایش انرژی است نه انرژی نهایی.
  3. با قرار دادن Q2=32Q1Q_2=\frac{3}{2}Q_1 در رابطهٔ اختلاف انرژی‌ها، به 25×10−6=5Q128(40×10−6)25\times10^{-6}=\frac{5Q_1^2}{8(40\times10^{-6})} می‌رسید. از این معادله، بار اولیه را به دست آورید و به میکروکولن تبدیل کنید.

فیزیک ۲ · فصل ۱: الکتریسیتهٔ ساکن

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «الکتریسیتهٔ ساکن» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم