دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۱ · زمین‌شناسی

سوال ۲۵۰ زمین‌شناسی کنکور تجربی ۱۴۰۱ با پاسخ تشریحی

سوال ۲۵۰ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۱، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۲۵۰ · زمین‌شناسی

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۵۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۴: پویایی زمین

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

شکل زیر، قسمتی از اقیانوس آرام است. این قسمت، کدام پدیدهٔ زمین‌شناسی را کم دارد؟

شکل: مقطعی از پوسته: در بالا آب (با خطوط افقی و برچسب «آب»). دو ورقهٔ اقیانوسی با برچسب «ورقه اقیانوسی» با پیکان‌های افقی به‌سمت هم حرکت می‌کنند؛ ورقهٔ سمت چپ (با پیکانی به سمت راست) زیر ورقهٔ سمت راست فرورانش می‌کند و به‌صورت مایل به‌سمت پایین و راست در گوشته فرو می‌رود. ورقهٔ سمت راست نیز با پیکان به سمت چپ نشان داده شده است.

  1. گزینهٔ ۱: درازگودال
  2. گزینهٔ ۲: جزایر قوسی
  3. گزینهٔ ۳: کوه چین‌خورده
  4. گزینهٔ ۴: پشتهٔ میان اقیانوسی
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. ابتدا نوع مرز را مشخص می‌کنیم. پیکان‌ها به‌سوی یکدیگرند و ورقهٔ سمت چپ به زیر ورقهٔ سمت راست فرو می‌رود؛ بنابراین با یک مرز همگرا و فرورانش روبه‌رو هستیم. چون هر دو ورقه اقیانوسی‌اند، این فرایند از نوع فرورانش اقیانوسی به زیر اقیانوسی است.

۲. طبق مبحث مرحلهٔ افول در چرخهٔ ویلسون، فرورانش ورقهٔ اقیانوسی به زیر ورقهٔ اقیانوسی دیگر، با تشکیل درازگودال و جزایر قوسی همراه است (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۶۱). درازگودال در محل خم‌شدن ورقهٔ فرورونده ایجاد می‌شود و جزایر قوسی حاصل فعالیت آتشفشانی روی ورقهٔ بالایی‌اند.

۳. در شکل، فرورانش نمایش داده شده، اما جزایر آتشفشانیِ روی ورقهٔ بالایی رسم نشده‌اند؛ بنابراین پدیده‌ای که شکل برای کامل‌شدن کم دارد، «جزایر قوسی» است. دقت کنیم که سؤال دربارهٔ پدیدهٔ جاافتاده از این شکل است، نه هر پدیده‌ای که در تصویر دیده نمی‌شود. پشتهٔ میان‌اقیانوسی به دورشدن ورقه‌ها مربوط است و تشکیل رشته‌کوه‌های حاصل از برخورد قاره‌ها نیز با وضعیت این مقطع تفاوت دارد (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۶۱).

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است دانش‌آموز با توجه به فرورفتن ورقه، درازگودال را پدیدهٔ جاافتاده بداند؛ اما درازگودال در محل خم‌شدن و فرورانش ورقه تشکیل می‌شود و پدیده‌ای که باید روی ورقهٔ بالایی به شکل افزوده شود، چیز دیگری است.
  • گزینهٔ ۳: حرکت ورقه‌ها به‌سوی یکدیگر ممکن است دانش‌آموز را به یاد تشکیل کوه‌های چین‌خورده بیندازد؛ اما در شکل، دو ورقهٔ اقیانوسی دیده می‌شود، نه برخورد قاره‌ها و فشرده‌شدن رسوبات میان آن‌ها.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است دانش‌آموز تصور کند هر مقطع اقیانوسی باید پشتهٔ میان‌اقیانوسی داشته باشد؛ درحالی‌که این پشته در محل دورشدن ورقه‌ها تشکیل می‌شود و به مرز همگرای نشان‌داده‌شده تعلق ندارد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. در مبحث چرخهٔ ویلسون، پیامدهای فرورانش را مرور کن؛ جنس دو ورقهٔ درگیر در تعیین پدیدهٔ حاصل مهم است.
  2. هر دو ورقهٔ شکل اقیانوسی‌اند و به هم نزدیک می‌شوند؛ پس باید پیامد فرورانش اقیانوسی به زیر اقیانوسی را جست‌وجو کنی، نه پیامد دورشدن ورقه‌ها یا برخورد دو قاره.
  3. به سطح ورقهٔ بالایی توجه کن: فعالیت آتشفشانی می‌تواند برجستگی‌هایی ایجاد کند که از آب بیرون بیایند. شکل، نمایش این محصول فرورانش را کم دارد.

زمین‌شناسی · فصل ۴: پویایی زمین

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «پویایی زمین» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

زمین‌شناسی · تجربی ۱۴۰۱