سوال ۱۶۵ زیست کنکور تجربی ۱۳۹۹ با پاسخ تشریحی

گام اول: شناسایی جانور موردنظر
وجود واحدهای متعدد بینایی که اطلاعات آن‌ها در دستگاه عصبی یکپارچه می‌شود، نشانهٔ چشم مرکب حشرات است. از سوی دیگر، تولیدمثل فرد ماده به‌تنهایی به بکرزایی اشاره دارد که نمونهٔ آن در حشرات، زنبور عسل است. در زنبور عسل، تخمکِ لقاح‌نیافته می‌تواند به زنبور نر تبدیل شود (زیست‌شناسی ۲، صفحهٔ ۱۱۶).

گام دوم: بررسی عبارت‌ها

الف) نادرست است. سامانهٔ دفعی حشرات شامل لوله‌های مالپیگی است. اوریک‌اسید و بعضی یون‌ها با انتقال فعال وارد این لوله‌ها می‌شوند، اما آب به دنبال جابه‌جایی مواد محلول، از راه اسمز وارد می‌شود. بنابراین نمی‌توان ورود همهٔ مواد نام‌برده را فعال دانست (زیست‌شناسی ۱، فصل تنظیم اسمزی و دفع مواد زائد).

ب) نادرست است. بکرزایی به معنای وجود غدد جنسی نر و ماده در یک فرد نیست؛ ماده می‌تواند بدون لقاح تولیدمثل کند. داشتن هر دو نوع دستگاه تولیدمثلی، ویژگی جانوران نرماده است که کتاب آن را جدا از بکرزایی معرفی می‌کند. زنبور عسل نر و مادهٔ جداگانه دارد (زیست‌شناسی ۲، صفحهٔ ۱۱۶).

ج) درست است. پوشش سخت بدن حشرات، اسکلت خارجی آن‌ها را تشکیل می‌دهد. این اسکلت علاوه بر حفاظت، محل اتصال و تکیه‌گاه ماهیچه‌هاست و در حرکت نقش دارد (زیست‌شناسی ۲، فصل دستگاه حرکتی).

د) درست است. فرومون‌ها پیام‌های شیمیایی هستند که از یک فرد به محیط آزاد می‌شوند و می‌توانند بر عملکرد و رفتار فرد دیگری از همان گونه اثر بگذارند؛ این نوع ارتباط در حشرات، از جمله زنبور عسل، دیده می‌شود (زیست‌شناسی ۲، فصل تنظیم شیمیایی).

گام سوم: شمارش
فقط موارد «ج» و «د» درست‌اند؛ بنابراین تعداد موارد مناسب برابر با $2$ است.

پاسخ: گزینهٔ ۲