دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت اول · فیزیک

سوال ۴۸ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۴۸ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۴۸ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۴۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۲: دینامیک و حرکت دایره‌ای

جسمی از نخی آویزان است و با شتاب رو به پایین 0/8 g0/8\,\mathrm{g} در راستای قائم حرکت می‌کند. بزرگی نیروی کشش نخ چند برابر وزن جسم است؟

  1. گزینهٔ ۱: 95\frac{9}{5}
  2. گزینهٔ ۲: 65\frac{6}{5}
  3. گزینهٔ ۳: 45\frac{4}{5}
  4. گزینهٔ ۴: 15\frac{1}{5}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

ابتدا نیروهای وارد بر جسم را مشخص می‌کنیم: وزن W=mgW=mg رو به پایین و کشش نخ TT رو به بالا است. طبق تعریف کتاب، وزن نیروی گرانشی وارد بر جسم است و جهت آن به سمت زمین است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحه‌های ۳۵–۳۶).

طبق قانون دوم نیوتون، نیروی خالص هم‌جهت شتاب جسم است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۳۲). بنابراین چون شتاب رو به پایین است، وزن باید از کشش بیشتر باشد.

جهت پایین را مثبت می‌گیریم و می‌نویسیم:
mg−T=mamg-T=ma

با جای‌گذاری شتاب a=0.8ga=0.8g داریم:
mg−T=0.8mgmg-T=0.8mg

پس:
T=mg−0.8mg=0.2mgT=mg-0.8mg=0.2mg

برای محاسبهٔ نسبت کشش به وزن، دو طرف را بر W=mgW=mg تقسیم می‌کنیم:
TW=0.2mgmg=0.2=15\frac{T}{W}=\frac{0.2mg}{mg}=0.2=\frac{1}{5}

پس کشش نخ یک‌پنجم وزن جسم است؛ کمتر بودن کشش از وزن نیز با شتاب رو به پایین سازگار است.

پاسخ: گزینهٔ ۴

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: با اشتباه در علامت شتاب و نوشتن T−mg=m(0.8g)T-mg=m(0.8g)، نسبت 95\frac{9}{5} به دست می‌آید. این رابطه شتاب رو به بالا را توصیف می‌کند، در حالی که شتاب مسئله رو به پایین است.
  • گزینهٔ ۲: ممکن است دانش‌آموز نسبت درست را وارونه کند و سپس با خطای محاسباتی به 65\frac{6}{5} برسد. این گزینه حتی از نظر جهت نیرو نیز نادرست است؛ کشش بیشتر از وزن، شتاب رو به بالا ایجاد می‌کند.
  • گزینهٔ ۳: اگر نیروی کشش را با نیروی خالص اشتباه بگیریم و بنویسیم T=maT=ma، نسبت 45\frac{4}{5} به دست می‌آید. در این مسئله نیروی خالص رو به پایین برابر mg−Tmg-T است، نه خود کشش.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. قانون دوم نیوتون و تعریف وزن را به یاد بیاورید: شتاب هم‌جهت نیروی خالص است و وزن به سمت پایین وارد می‌شود (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحه‌های ۳۲ و ۳۵–۳۶).
  2. دو نیروی وارد بر جسم، وزن رو به پایین و کشش نخ رو به بالا هستند. جهت پایین را مثبت بگیرید و قانون دوم نیوتون را به صورت mg−T=mamg-T=ma بنویسید.
  3. رابطه را بر mgmg تقسیم کنید تا 1−Tmg=ag1-\frac{T}{mg}=\frac{a}{g} به دست آید. اکنون نسبت شتاب داده‌شده به شتاب گرانش را جای‌گذاری و نسبت کشش به وزن را جدا کنید.

فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۲: دینامیک و حرکت دایره‌ای

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «دینامیک و حرکت دایره‌ای» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۳ نوبت اول