دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۵ · زمین‌شناسی

سوال ۱۴۲ زمین‌شناسی کنکور تجربی ۱۴۰۵ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۴۲ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۵، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۴۲ · زمین‌شناسی

کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۴۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۴: پویایی زمین

کدام شرایط سبب می‌شود فعالیت یک آتشفشان به صورت انفجاری باشد؟

  1. گزینهٔ ۱: قطر کم دهانهٔ مخروط و گدازه‌هایی با گرانروی کم
  2. گزینهٔ ۲: فشار زیاد گازها در داخل لاوایی با سیلیس فراوان
  3. گزینهٔ ۳: گرمای بسیار زیاد، گرانروی بسیار کم گدازه و فشار زیاد
  4. گزینهٔ ۴: آب و کربن دی‌اکسید فراوان داخل گدازه‌های کم سیلیس
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

برای تشخیص شرایط فوران انفجاری، باید ارتباط سیلیس، گرانروی و فشار گازها را بررسی کنیم.

۱. سیلیس فراوان، گرانروی مذاب را افزایش می‌دهد؛ یعنی مذاب در برابر جاری‌شدن مقاومت بیشتری نشان می‌دهد. کتاب در بخش «تفرا» نیز مذاب پرسیلیس را دارای گرانروی زیاد معرفی می‌کند (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۶۶–۶۷).

۲. در مذاب با گرانروی زیاد، گازها به‌آسانی خارج نمی‌شوند؛ بنابراین می‌توانند درون مذاب تجمع کنند و فشارشان افزایش یابد.

۳. فشار زیاد گازهای محبوس می‌تواند مذاب را متلاشی کند و فعالیت آتش‌فشان را به‌صورت انفجاری درآورد. کتاب نیز علت انفجار در این شرایط را فشار ناشی از تراکم گازها در مذاب پرسیلیس بیان می‌کند (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۶۶–۶۷).

پس همراهی «سیلیس فراوان» با «فشار زیاد گازها» شرایط مناسب فوران انفجاری را فراهم می‌کند. در مقابل، گرانروی کم یا سیلیس کم، خروج گازها را آسان‌تر می‌کند؛ ازاین‌رو صرفِ فراوانی گاز یا کوچک‌بودن دهانه، دلیل کافی برای انتخاب سایر گزینه‌ها نیست.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است باریک‌بودن دهانه را به‌تنهایی عامل تجمع فشار بدانید؛ اما گرانروی کم، خروج گازها را آسان‌تر می‌کند و برخلاف شرایط اصلی فوران انفجاریِ بیان‌شده در کتاب است.
  • گزینهٔ ۳: وجود فشار زیاد ممکن است شما را به انتخاب این گزینه ترغیب کند؛ اما گرمای زیاد و گرانروی بسیار کم، به روان‌بودن مذاب و خروج آسان‌تر گازها کمک می‌کنند، نه محبوس‌شدن آن‌ها.
  • گزینهٔ ۴: بخار آب و کربن دی‌اکسید از گازهای مهم آتش‌فشانی‌اند، اما فراوانی آن‌ها به‌تنهایی معیار کافی نیست؛ مذاب کم‌سیلیس گرانروی کمتری دارد و گازها آسان‌تر از آن خارج می‌شوند.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. بخش «تفرا» را مرور کنید: کتاب میان مقدار سیلیس، گرانروی مذاب و فشار گازها چه ارتباطی برقرار می‌کند؟
  2. هرچه سیلیس مذاب بیشتر باشد، گرانروی آن بیشتر و خروج گازها از آن دشوارتر می‌شود.
  3. به‌دنبال ترکیبی از شرایط باشید که هم مانع خروج آسان گازها شود و هم امکان تجمع فشار آن‌ها را فراهم کند.

زمین‌شناسی · فصل ۴: پویایی زمین

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «پویایی زمین» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

زمین‌شناسی · تجربی ۱۴۰۵