سوال ۱۶ زیست کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

صورت سؤال عبارت «نادرست» را می‌خواهد؛ پس باید گزینه‌ای را پیدا کنیم که با سازوکار فناوری موردنظر سازگار نیست.

۱. نقش بیوانفورماتیک را مشخص می‌کنیم: این علم با کمک زیست‌شناسی، ریاضی، آمار و علوم رایانه‌ای، داده‌های زیستی را تحلیل می‌کند. در مثال ساخت واکسن کرونا نیز پژوهشگران با تحلیل داده‌های گردآوری‌شده، به فرضیه‌های آزمون‌پذیر رسیدند و مشخص کردند کدام فرضیه‌ها ارزش آزمایش کردن دارند. بنابراین انتخاب فرضیه‌ها بر پایهٔ بررسی داده‌هاست، نه بدون آن. بیوانفورماتیک نیاز به آزمایش همهٔ فرضیه‌ها را کاهش می‌دهد، نه اینکه بررسی داده‌ها را حذف کند (زیست‌شناسی ۳، صفحهٔ ۱۰۰). پس گزینهٔ ۲ نادرست است.

۲. برای اطمینان، سایر عبارت‌ها را بررسی می‌کنیم:

• گزینهٔ ۱ درست است: برای تولید پنبهٔ مقاوم به آفت، ژن مربوط به سم پیش از انتقال به یاختهٔ گیاهی، در خارج از گیاه تکثیر می‌شود. نباید این مرحله را با تکثیر ژن پس از ورود به گیاه اشتباه گرفت.

• گزینهٔ ۳ درست است: هرچند مادهٔ وراثتی ویروس ایدز رناست، در یاختهٔ آلوده از روی آن دنا ساخته می‌شود. با استخراج دنا از نمونهٔ خون و تکثیر توالی اختصاصی مربوط به ویروس، امکان تشخیص عفونت پیش از بروز علائم فراهم می‌شود؛ منظور، استخراج دنای آزاد از خود ویروس نیست.

• گزینهٔ ۴ درست است: در تولید واکسن به روش مهندسی ژنتیک، از اطلاعات ژنتیکی عامل بیماری‌زا برای تولید پادگن مناسب استفاده می‌شود؛ بنابراین استفاده از عامل بیماری‌زای کامل ضرورت ندارد.

پاسخ: گزینهٔ ۲