سوال ۱۴۵ · زمین‌شناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۴۵ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۶: زمین‌شناسی و سازه‌های مهندسی
بخش زیراساس در راه‌سازی، کدام عمل را انجام می‌دهد و برای این بخش از چه موادی استفاده می‌شود؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. ابتدا جایگاه زیراساس را مشخص می‌کنیم. در تقسیم‌بندی کتاب، زیراساس و اساس دو بخش زیرسازی جاده‌اند؛ آستر و رویه نیز بخش‌های روسازی را تشکیل می‌دهند (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۱۰۶–۱۰۷).
۲. کارکرد موردنظر را بررسی می‌کنیم. اساس و زیراساس نقش زهکش دارند؛ یعنی آب‌های سطحی و آب نفوذکرده به جاده را به بیرون از بدنهٔ آن هدایت می‌کنند. بنابراین، عمل موردنظر سؤال «زهکشی» است (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۱۰۶–۱۰۷).
۳. مصالح مناسب را تعیین می‌کنیم. کتاب برای ساخت اساس و زیراساس، مخلوط شن، ماسه و سنگ شکسته را معرفی می‌کند. پس «شن و ماسه» در گزینهٔ چهارم با مصالح این بخش سازگار است؛ هرچند فهرست کامل کتاب، سنگ شکسته را نیز در بر می‌گیرد. همچنین مصالح اساس نسبت به زیراساس کمی درشت‌ترند تا نفوذپذیری بیشتری داشته باشند (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۱۰۶–۱۰۷).
۴. در نتیجه، ترکیب «زهکشی ـ شن و ماسه» درست است. نباید آن را با بالاستِ راه‌آهن یا آسفالتِ لایه‌های آستر و رویه اشتباه گرفت.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۱: وجود مصالح خرده‌سنگی در راه‌سازی ممکن است باعث انتخاب این گزینه شود؛ اما نگهداری ریل مربوط به بالاستِ خطوط راه‌آهن است، نه بخش زیراساس جاده.
- گزینهٔ ۲: این گزینه از اشتباه گرفتن زیرسازی جاده با زیرسازی راه‌آهن ناشی می‌شود. بالاست در راه‌آهن بار چرخ‌ها را توزیع می‌کند و نام مصالح بخش زیراساس جاده نیست.
- گزینهٔ ۳: نیاز جاده به مقاومت در برابر نیروهای واردشده ممکن است این گزینه را درست جلوه دهد؛ اما مخلوط شن، ماسه و قیر همان آسفالت است که در لایه‌های آستر و رویه به کار می‌رود، نه زیراساس.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- در مبحث مصالح راه‌سازی، جایگاه زیراساس را در میان لایه‌های جاده و تفاوت آن را با زیرسازی راه‌آهن مرور کن.
- نقش مشترک اساس و زیراساس را در خروج آب از بدنهٔ جاده به یاد بیاور؛ مصالح این لایه‌ها باید امکان عبور آب را فراهم کنند.
- گزینه‌های مربوط به ریل و بالاست را کنار بگذار؛ سپس دقت کن که مخلوط دارای قیر، مخصوص آستر و رویه است، نه لایهٔ مورد سؤال.