سوال ۱۴۵ · زمین‌شناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۵ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۶: زمین‌شناسی و سازه‌های مهندسی
مقدار مقاومت سنگ و خاک در برابر تنش‌های وارده را چگونه برآورد می‌کنند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. پرسش دربارهٔ «مقاومت سنگ و خاک در برابر تنش‌های وارده» است؛ بنابراین باید روش بررسی مقاومت مکانیکی را مشخص کنیم، نه روش سنجش نفوذپذیری یا سرعت حفاری.
۲. در روش مستقیم مطالعات زمین‌شناسی مهندسی، با حفر گمانه‌ها و چاهک‌های اکتشافی، لایه‌های زیرزمین شناسایی و از سنگ و خاک نمونه‌برداری می‌شود. حفاری و مغزه‌گیری در این مرحله، وسیلهٔ شناسایی و تهیهٔ نمونه‌اند (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۹۵–۹۶).
۳. نمونه‌های برداشت‌شده به آزمایشگاه‌های تخصصی فرستاده می‌شوند تا مقاومت آن‌ها در برابر تنش بررسی شود. پس برآورد مقاومت موردنظر سؤال، با آزمایش نمونه‌ها در این آزمایشگاه‌ها انجام می‌گیرد، نه از روی سرعت مغزه‌گیری، سرعت فراز آب یا فشارسنج متصل به مته (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۹۵–۹۶).
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۲: ممکن است واژهٔ «فشارسنج» با سنجش مقاومت در برابر تنش اشتباه گرفته شود؛ اما کتاب برای تعیین این مقاومت، آزمایش نمونه‌های برداشت‌شده را معرفی می‌کند، نه فشارسنج متصل به متهٔ حفاری.
- گزینهٔ ۳: این انتخاب می‌تواند ناشی از اشتباه گرفتن مقاومت مکانیکی با نفوذپذیری باشد. رفتار آب در خاک و سنگ به بررسی ویژگی‌های عبور آب مربوط است، نه سنجش مستقیم مقاومت آن‌ها در برابر تنش.
- گزینهٔ ۴: چون مغزه‌گیری بخشی از مطالعات مستقیم زمین است، ممکن است سرعت آن معیار مقاومت تصور شود؛ اما در روش بیان‌شده در کتاب، مغزه‌گیری برای برداشت نمونه است و مقاومت نمونه در آزمایشگاه بررسی می‌شود.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- بخش «مکان‌یابی سازه‌ها» را به یاد بیاورید: در روش مستقیم، پس از شناسایی لایه‌های زیرزمین چه مراحلی انجام می‌شود؟
- میان «برداشت نمونه با حفاری» و «بررسی مقاومت نمونه» تفاوت بگذارید؛ این دو، مرحله‌های جداگانه‌اند.
- مسیر نمونه‌های سنگ و خاک را پس از برداشت دنبال کنید؛ محل بررسی آن‌ها، کلید پاسخ است، نه سرعت حفاری یا رفتار آب.