سوال ۵۹ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۵۹ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۳ · فصل ۳: نوسان و امواج
ذرهای حرکت نوسانی ساده با دامنۀ انجام میدهد. اگر بیشترین تندی این ذره باشد، دورۀ تناوب حرکت کدام است؟ ()
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. رابطهٔ تندی بیشینه را مینویسیم. در حرکت هماهنگ ساده، تندی هنگام عبور از نقطهٔ تعادل بیشینه میشود و برابر است با:
این رابطه در مثال تندی بیشینهٔ نوسانگر آمده است (فیزیک ۳، صفحهٔ ۵۸–۵۹).
۲. بسامد زاویهای را برحسب دوره جایگذاری میکنیم. طبق رابطهٔ (فیزیک ۳، صفحهٔ ۵۶)، داریم:
۳. دادهها را با یکاهای سازگار مینویسیم. دامنه باید به متر تبدیل شود و تندی دادهشده نیز برابر با عدد اعشاری زیر است:
بنابراین:
پس دورهٔ تناوب برابر با یک صدم ثانیه است.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: این مقدار ممکن است بر اثر خطا در تبدیل دامنه به متر یا محاسبهٔ اعشار انتخاب شود. با جایگذاری درست دادهها در رابطهٔ ، دوره در مرتبهٔ صدم ثانیه است، نه دهم ثانیه.
- گزینهٔ ۲: اگر تندی بیشینه بهاشتباه خوانده شود، مقدار به دست میآید؛ اما نماد اعشاری در صورت سؤال به معنی است.
- گزینهٔ ۳: این مقدار دو برابر دورهٔ درست است و ممکن است از استفادهٔ نادرست از رابطهٔ به دست آید. رابطهٔ صحیح بسامد زاویهای با دوره است، نه .
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- مثال مربوط به تندی بیشینهٔ نوسانگر در بخش انرژی حرکت هماهنگ ساده را به یاد بیاورید؛ تندی در نقطهٔ تعادل بیشینه است.
- از رابطهٔ و ارتباط استفاده کنید. پیش از جایگذاری، دامنه را به متر تبدیل کنید.
- پس از جدا کردن دوره، باید عبارت را حساب کنید؛ عامل مشترک صورت کسر را ساده کنید.