سوال ۶۰ فیزیک کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

پاسخ تشریحی

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

• گزینهٔ ۱: این گزینه ممکن است از تصورِ نسبت وارون میان تندی و طول موج انتخاب شود. اما چون بسامد چشمه ثابت است، طبق رابطۀ $\lambda=v/f$، افزایش تندی با افزایش طول موج همراه است، نه کاهش آن.
• گزینهٔ ۲: ممکن است تصور شود کشش بیشتر، حرکت موج را دشوارتر و آن را کندتر می‌کند؛ درحالی‌که طبق رابطۀ $v=\sqrt{F/\mu}$، تندی افزایش می‌یابد. همچنین تغییر کشش، دورۀ نوسان چشمه را تغییر نمی‌دهد و طول موج نیز ثابت نمی‌ماند.
• گزینهٔ ۴: این گزینه از جابه‌جا گرفتن نقش چشمه و محیط ناشی می‌شود: تندی موج را ثابت و دورۀ آن را وابسته به کشش فرض می‌کند. در واقع، افزایش کشش تندی انتشار را افزایش می‌دهد، ولی دورۀ موج را که چشمه تعیین می‌کند، تغییر نمی‌دهد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

1. به تفاوت نقش چشمه و محیط توجه کن: کدام‌یک بسامد موج را تعیین می‌کند و کدام‌یک بر تندی انتشار اثر دارد؟ بخش «مشخصه‌های موج» را مرور کن.
2. برای ریسمان با چگالی خطی ثابت، رابطۀ $v=\sqrt{F/\mu}$ را به کار ببر. از طرف دیگر، در صورت سؤال تغییری در آهنگ نوسان چشمه داده نشده است.
3. پس از تعیین تغییر تندی و ثابت‌بودن دورۀ موج، از رابطۀ $\lambda=vT$ استفاده کن تا تغییر طول موج نیز مشخص شود.