سوال ۶۶ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۶۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۲ · فصل ۱: الکتریسیتهٔ ساکن
اختلاف پتانسیل صفحات خازن تختی است. اگر فاصلهٔ بین صفحات باشد، میدان الکتریکی بین صفحات این خازن چند ولت بر متر است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: انتخاب رابطه
میدان الکتریکی میان صفحات خازن تخت، با صرفنظر از آثار لبهها، یکنواخت است. اندازهٔ این میدان از رابطهٔ به دست میآید؛ یعنی اختلاف پتانسیل دو صفحه را بر فاصلهٔ آنها تقسیم میکنیم. مسئلهٔ هجده کتاب نیز محاسبهٔ میدان میان دو صفحهٔ موازی با اختلاف پتانسیل معلوم را مطرح میکند (فیزیک ۲، صفحات ۳۷–۳۸).
گام دوم: تبدیل واحد فاصله
برای آنکه میدان برحسب به دست آید، باید فاصله را برحسب متر بنویسیم:
.
گام سوم: جایگذاری و محاسبه
با قرار دادن در رابطه داریم:
.
دقت کنید چون عامل در مخرج است، هنگام سادهسازی به عامل تبدیل میشود.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: این گزینه میتواند حاصل اشتباه همزمان در محاسبهٔ ضریب عددی و تبدیل میلیمتر به متر باشد. میدان از تقسیم اختلاف پتانسیل بر فاصله به دست میآید و تقسیم بر فاصلهای در مرتبهٔ میلیمتر، توان مثبتِ هزار را وارد محاسبه میکند، نه توان منفی آن را.
- گزینهٔ ۲: در این گزینه نسبت عددی اختلاف پتانسیل به فاصله درست محاسبه شده، اما اثر تبدیل واحد وارونه شده است؛ چون فاصله در مخرج قرار دارد، عامل پس از تقسیم به عامل تبدیل میشود.
- گزینهٔ ۳: این گزینه ممکن است بر اثر خطای محاسباتی در ضریب عددی انتخاب شود. هرچند مرتبهٔ بزرگی درست است، ضریب باید از تقسیم بر به دست آید.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- رابطهٔ اختلاف پتانسیل و اندازهٔ میدان الکتریکی یکنواخت میان دو صفحهٔ موازی را به یاد بیاورید؛ مسئلهٔ هجده در صفحات ۳۷–۳۸ فیزیک ۲ نیز همین مفهوم را بررسی میکند.
- از رابطهٔ استفاده کنید؛ پیش از جایگذاری، فاصلهٔ دادهشده را از میلیمتر به متر تبدیل کنید.
- پس از تبدیل واحد، عبارت محاسبه برابر است؛ ضریب عددی و توان ده را جداگانه ساده کنید.