سوال ۶۳ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۶۳ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۳ · فصل ۴: آشنایی با فیزیک اتمی و هستهای
نیمه عمر یک ایزوتوپ پرتوزا ۸ روز است، پس از گذشت ۱۶ روز چند درصد از هستههای مادر اولیه در محیط زیست باقی میماند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. طبق تعریف نیمهعمر، با گذشت هر نیمهعمر تعداد هستههای مادرِ باقیمانده نصف میشود؛ بنابراین نصفشدن در هر مرحله نسبت به مقدار باقیمانده از مرحلهٔ قبل است، نه مقدار اولیه (فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۲۰).
۲. نیمهعمر ایزوتوپ و زمان سپریشده است. پس تعداد نیمهعمرهای سپریشده برابر است با:
۳. اگر تعداد اولیهٔ هستههای مادر را بنامیم، پس از نیمهعمر اول و پس از نیمهعمر دوم هستهٔ مادر باقی میماند. همین نتیجه از رابطهٔ کتاب نیز به دست میآید (فیزیک ۳، صفحههای ۱۲۰–۱۲۱):
۴. بنابراین درصد هستههای مادر باقیمانده نسبت به تعداد اولیه برابر است با:
پس از هستههای مادر اولیه باقی میماند.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است درصد هستههای واپاشیده را بهجای درصد هستههای مادر باقیمانده انتخاب کنید. در این مدت از هستههای مادر واپاشیدهاند، اما سؤال درصد باقیمانده را میخواهد.
- گزینهٔ ۲: این انتخاب از نصفکردن تعداد اولیه فقط برای یک بار به دست میآید. درحالیکه زمان دادهشده برابر دو نیمهعمر است و باید تعداد باقیمانده دوباره نصف شود.
- گزینهٔ ۴: این مقدار حاصل سه بار نصفکردن تعداد اولیه است. اما در مدت فقط دو نیمهعمر میگذرد، نه سه نیمهعمر.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- تعریف نیمهعمر را به یاد بیاورید: در پایان هر نیمهعمر، نیمی از هستههای مادرِ باقیمانده واپاشی میکنند.
- ابتدا تعداد نیمهعمرهای سپریشده را از رابطهٔ به دست آورید؛ زمان سپریشده را بر نیمهعمر تقسیم کنید.
- در این بازه، تعداد هستههای مادر دو بار پیاپی نصف میشود. برای یافتن درصد باقیمانده، حاصل را در ضرب کنید.