سوال ۵۶ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۵۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۳ · فصل ۴: آشنایی با فیزیک اتمی و هستهای
در اتم هیدروژن وقتی الکترون از چهارمین حالت برانگیخته به حالت پایه جهش میکند، بسامد فوتون گسیلشده چند هرتز است؟ ( و )
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: تعیین ترازهای اولیه و نهایی
حالت پایه مربوط به است و نخستین حالت برانگیخته، است؛ پس چهارمین حالت برانگیخته به مربوط میشود. بنابراین گذار موردنظر از به است (فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۰۵–۱۰۶).
گام دوم: محاسبهٔ اختلاف انرژی دو تراز
طبق مدل بور، انرژی ترازهای اتم هیدروژن از رابطهٔ به دست میآید (فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۰۵). با نوشتن عددهای اعشاری با نقطه داریم:
در گسیل فوتون، انرژی فوتون برابر کاهش انرژی اتم است؛ یعنی (فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۰۵). پس:
گام سوم: محاسبهٔ بسامد
با توجه به اینکه انرژی برحسب الکترونولت و ثابت پلانک برحسب داده شده است، نیازی به تبدیل انرژی به ژول نداریم:
این مقدار با گزینهٔ دوم مطابقت دارد.
پاسخ: گزینهٔ ۲
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: این مقدار از در نظر گرفتن تراز اولیهٔ به دست میآید؛ اما چهارمین حالت برانگیخته، تراز چهارم نیست، زیرا شمارش حالتهای برانگیخته از آغاز میشود.
- گزینهٔ ۳: این مقدار مربوط به گذار از به حالت پایه است. تراز نخستین حالت برانگیخته است، نه چهارمین حالت برانگیخته.
- گزینهٔ ۴: ممکن است با استفادهٔ نادرست از رابطهٔ به این مقدار برسید. در مدل بور، انرژی با عکسِ مربع عدد کوانتومی متناسب است و باید از استفاده کرد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- تفاوت «شمارهٔ تراز» و «شمارهٔ حالت برانگیخته» را به یاد بیاورید: حالت پایه پایینترین تراز است و حالتهای برانگیخته پس از آن شمارش میشوند.
- چهارمین حالت برانگیخته با و حالت پایه با مشخص میشود. انرژی هر تراز را از رابطهٔ به دست آورید.
- انرژی فوتون برابر انرژی اولیه منهای انرژی نهایی است؛ بنابراین کافی است عبارت را با دادههای سؤال محاسبه کنید.