سوال ۴۶ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۴۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۳ · فصل ۴: آشنایی با فیزیک اتمی و هستهای
کوتاهترین طول موج در سری بالمر () هیدروژن اتمی برحسب ثابت ریدبرگ کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: رابطهٔ ریدبرگ برای طیف گسیلی هیدروژن بهصورت است. در رشتهٔ بالمر، تراز نهایی است؛ پس داریم: (فیزیک ۳، صفحههای ۱۰۰–۱۰۱).
گام دوم: برای کوتاهترین طولموج باید بیشترین مقدار را داشته باشد. با افزایش ، جملهٔ کاهشی کوچکتر میشود؛ بنابراین حد کوتاهترین طولموج متناظر با است. همین روش در مثال تعیین کوتاهترین طولموج رشتهٔ پفوند نیز به کار رفته است (فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۰۲).
گام سوم: در این حد، ؛ بنابراین . با معکوسگیری به دست میآید: .
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با قرار دادن مستقیم عدد تراز نهایی کنار ثابت ریدبرگ در مخرج، به برسید؛ اما در رابطهٔ ریدبرگ، عدد تراز به توان دو میرسد و رابطه ابتدا معکوس طولموج را میدهد.
- گزینهٔ ۲: این گزینه میتواند حاصل جابهجا کردن نادرست ضریب هنگام معکوسگیری باشد. از باید دو طرف را کامل معکوس کرد؛ بنابراین درست نیست.
- گزینهٔ ۳: اگر در رابطهٔ ریدبرگ بهاشتباه را بهجای بنویسید، به میرسید. وابستگی رابطه به مربع عدد تراز است، نه خود آن.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- معادلهٔ ریدبرگ و روش تعیین کوتاهترین طولموج یک رشته را در بخش «طیف خطی» مرور کنید.
- در رشتهٔ بالمر، ثابت است. با افزایش ، جملهٔ کوچکتر میشود؛ بررسی کنید این تغییر چه اثری بر معکوس طولموج دارد.
- برای حد کوتاهترین طولموج، و در نتیجه است. اکنون را در معادلهٔ ریدبرگ جایگذاری کنید و در پایان معکوس بگیرید.