سوال ۳۲ زیست کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

۱. معیار تعیین رنگ را مشخص می‌کنیم.
رنگ این نوع ذرت صفتی چندجایگاهی است و هرچه تعداد دگره‌های بارز بیشتر باشد، شدت رنگ قرمز بیشتر می‌شود. بنابراین، برای مقایسهٔ رنگ دو ذرت باید مجموع دگره‌های بارز آن‌ها را بشماریم، نه فقط تعداد جایگاه‌های دارای دگرهٔ بارز را (زیست‌شناسی ۳، صفحهٔ ۴۴–۴۵).

۲. سهم هر نوع جایگاه را می‌شماریم.
در جایگاه خالص، دو دگره یکسان‌اند و در جایگاه ناخالص، دو دگره متفاوت‌اند (زیست‌شناسی ۳، صفحهٔ ۳۹–۴۰). پس:

• خالص بارز، مانند $\mathrm{AA}$: دارای دو دگرهٔ بارز؛
• ناخالص، مانند $\mathrm{Aa}$: دارای یک دگرهٔ بارز؛
• خالص نهفته، مانند $\mathrm{aa}$: بدون دگرهٔ بارز.

۳. دو ذرت هر گزینه را مقایسه می‌کنیم.

گزینهٔ ۱:
ذرت اول دو جایگاه خالص بارز و یک جایگاه نهفته دارد، پس تعداد دگره‌های بارز آن برابر است با $2+2+0=4$.
ذرت دوم فقط یک جایگاه ناخالص و فقط یک جایگاه نهفته دارد؛ بنابراین جایگاه باقی‌مانده خالص بارز است و تعداد دگره‌های بارز آن می‌شود $1+0+2=3$.
پس رنگ این دو ذرت یکسان نیست.

گزینهٔ ۲:
ذرت اول دو جایگاه ناخالص و یک جایگاه خالص بارز دارد: $1+1+2=4$.
ذرت دوم دو جایگاه خالص بارز و یک جایگاه ناخالص دارد: $2+2+1=5$.
پس شدت رنگ قرمز آن‌ها متفاوت است.

گزینهٔ ۳:
ذرت اول یک جایگاه خالص بارز و دو جایگاه ناخالص دارد: $2+1+1=4$.
ذرت دوم یک جایگاه ناخالص و دو جایگاه نهفته دارد: $1+0+0=1$.
پس این دو ذرت نیز رنگ یکسانی ندارند.

گزینهٔ ۴:
ذرت اول دو جایگاه خالص بارز و یک جایگاه نهفته دارد: $2+2+0=4$.
ذرت دوم دو جایگاه ناخالص و یک جایگاه خالص بارز دارد: $1+1+2=4$.
برای نمونه، ژن‌نمودهای $\mathrm{AABBcc}$ و $\mathrm{AaBbCC}$ این دو حالت را نشان می‌دهند. با وجود تفاوت ژن‌نمود، هر دو چهار دگرهٔ بارز دارند؛ بنابراین رنگ یکسان و بیشترین شباهت را دارند.

پاسخ: گزینهٔ ۴