سوال ۱۹۰ زیست کنکور تجربی ۱۴۰۰ با پاسخ تشریحی

برای بررسی عبارت‌ها باید به واژهٔ «هر» و تفاوت مراحل ترجمه توجه کنیم؛ وجود حتی یک استثنا، یک حکم کلی را نادرست می‌کند.

الف) نادرست است. رنای ناقل آغازگر، با وجود حمل فقط یک آمینواسید یعنی متیونین، ابتدا وارد جایگاه $\mathrm{A}$ نمی‌شود. این رنا پیش از کامل شدن رناتن به رمزهٔ آغاز متصل می‌شود و با پیوستن زیرواحد بزرگ، در جایگاه $\mathrm{P}$ قرار می‌گیرد. پس همهٔ رناهای ناقلِ حامل یک آمینواسید، ابتدا به جایگاه $\mathrm{A}$ وارد نمی‌شوند. (زیست‌شناسی ۳، صفحهٔ ۳۰)

ب) نادرست است. در مرحلهٔ طویل شدن ممکن است رناهای ناقل مختلف وارد جایگاه $\mathrm{A}$ شوند؛ اما فقط رنایی که پادرمزهٔ آن مکمل رمزهٔ این جایگاه باشد، مستقر می‌شود. رنای ناقل نامکمل جایگاه را ترک می‌کند؛ بنابراین «ورود» به جایگاه الزاماً به معنای برقراری ارتباط مکملی نیست. (زیست‌شناسی ۳، صفحهٔ ۳۰)

ج) نادرست است. در طویل شدن، رنای ناقلِ جایگاه $\mathrm{P}$ زنجیره را واگذار می‌کند و پس از جابه‌جایی رناتن به جایگاه $\mathrm{E}$ می‌رود. بااین‌حال، در مرحلهٔ پایان نیز زنجیرهٔ پلی‌پپتیدی از آخرین رنای ناقل جدا می‌شود؛ این جدایی با اثر عوامل آزادکننده همراه است و سپس زیرواحدهای رناتن از هم جدا می‌شوند. بنابراین انتقال به جایگاه $\mathrm{E}$ را نمی‌توان به هر رنای ناقلی که زنجیره را از دست می‌دهد تعمیم داد. (زیست‌شناسی ۳، صفحه‌های ۳۰ و ۳۱)

د) درست است. رناهای ناقلی که پس از کامل شدن رناتن در آن مستقر می‌شوند، رناهای ناقلِ پذیرفته‌شده در جایگاه $\mathrm{A}$ هستند. هنگام تشکیل پیوند پپتیدی، آمینواسید یا زنجیرهٔ متصل به رنای ناقلِ جایگاه $\mathrm{P}$ به آمینواسیدِ رنای ناقلِ جایگاه $\mathrm{A}$ می‌پیوندد؛ در نتیجه رنای ناقلِ جایگاه $\mathrm{A}$ حامل زنجیرهٔ پپتیدی می‌شود. رنای ناقل آغازگر نیز استثنای این عبارت نیست، زیرا پیش از کامل شدن رناتن به رمزهٔ آغاز متصل شده است. (زیست‌شناسی ۳، صفحهٔ ۳۰)

پس فقط عبارت «د» درست است و تعداد موارد درست برابر با $1$ است.

پاسخ: گزینهٔ 1