دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۳۹۹ · فیزیک

سوال ۲۰۷ فیزیک کنکور تجربی ۱۳۹۹ با پاسخ تشریحی

سوال ۲۰۷ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۳۹۹، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۲۰۷ · فیزیک

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۲۰۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۳ · فصل ۱: حرکت بر خط راست

دو متحرک روی محور x\mathrm{x} از حال سکون با شتاب‌های a\mathrm{a} و 916a\frac{9}{16}\mathrm{a} همزمان از یک نقطه به سوی مقصدی معین به حرکت درمی‌آیند و با فاصلهٔ زمانی ۲ ثانیه به مقصد می‌رسند. زمان حرکت جسمی که زودتر به مقصد می‌رسد، چند ثانیه است؟

  1. گزینهٔ ۱: ۴
  2. گزینهٔ ۲: ۶
  3. گزینهٔ ۳: ۸
  4. گزینهٔ ۴: ۱۰
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: رابطهٔ جابه‌جایی را بنویسیم.
در حرکت با شتاب ثابت از حال سکون، سرعت برابر v=atv=at است. همچنین جابه‌جایی از مساحت زیر نمودار سرعت ــ زمان به دست می‌آید (فیزیک ۳، صفحهٔ ۲۰–۲۱). این مساحت در اینجا یک مثلث است؛ بنابراین:
Δx=12tv=12at2\Delta x=\frac{1}{2}tv=\frac{1}{2}at^2

گام دوم: زمان‌های رسیدن را مقایسه کنیم.
جهت مثبت محور را به سوی مقصد می‌گیریم. چون مبدأ و مقصد دو متحرک یکسان است، جابه‌جایی آن‌ها برابر است. زمان حرکت جسم با شتاب aa را t1t_1 و زمان جسم با شتاب 916a\frac{9}{16}a را t2t_2 می‌نامیم. پس:
12at12=12×916at22\frac{1}{2}at_1^2=\frac{1}{2}\times\frac{9}{16}at_2^2
با ساده‌کردن و گرفتن ریشهٔ مثبت، چون زمان حرکت مثبت است، داریم:
t1t2=34⇒t2=43t1\frac{t_1}{t_2}=\frac{3}{4}\quad\Rightarrow\quad t_2=\frac{4}{3}t_1
پس جسم با شتاب بیشتر، یعنی aa، زودتر می‌رسد و زمان خواسته‌شده t1t_1 است.

گام سوم: از اختلاف زمان رسیدن استفاده کنیم.
طبق صورت سؤال:
t2−t1=2 st_2-t_1=2\,\mathrm{s}
بنابراین:
43t1−t1=2 s⇒13t1=2 s⇒t1=6 s\frac{4}{3}t_1-t_1=2\,\mathrm{s}\quad\Rightarrow\quad\frac{1}{3}t_1=2\,\mathrm{s}\quad\Rightarrow\quad t_1=6\,\mathrm{s}
برای کنترل، زمان جسم دیگر 8 s8\,\mathrm{s} می‌شود که اختلاف آن با زمان جسم زودرس همان 2 s2\,\mathrm{s} است.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است با کم‌کردن دوبارهٔ اختلاف زمان از زمان متحرک سریع‌تر، به 4 s4\,\mathrm{s} برسید. اما اگر زمان متحرک سریع‌تر 4 s4\,\mathrm{s} باشد، زمان دیگری 6 s6\,\mathrm{s} است و نسبت این زمان‌ها با نسبت لازمِ 43\frac{4}{3} سازگار نیست.
  • گزینهٔ ۳: مقدار 8 s8\,\mathrm{s} زمان رسیدن متحرک کم‌شتاب‌تر است. انتخاب آن ناشی از جابه‌جا گرفتن زمان دو متحرک است؛ سؤال زمان جسمی را می‌خواهد که زودتر می‌رسد.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است اختلاف زمان را به زمان متحرک دیررس اضافه کنید و به 10 s10\,\mathrm{s} برسید. این زمان پاسخ مسئله نیست؛ اگر زمان متحرک زودرس 10 s10\,\mathrm{s} باشد، زمان دیگری 12 s12\,\mathrm{s} می‌شود که نسبت آن‌ها با نسبت لازمِ 43\frac{4}{3} تطابق ندارد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. رابطهٔ جابه‌جایی در حرکت با شتاب ثابت را به یاد بیاورید؛ هر دو متحرک از سکون شروع می‌کنند و جابه‌جایی یکسانی دارند.
  2. برای هر متحرک از رابطهٔ Δx=12at2\Delta x=\frac{1}{2}at^2 استفاده کنید و دو جابه‌جایی را برابر قرار دهید. در مسیر یکسان، زمان با جذر شتاب نسبت وارون دارد، نه با خود شتاب.
  3. اگر زمان جسم پرشتاب‌تر را tt بگیرید، زمان جسم دیگر 43t\frac{4}{3}t خواهد بود. اختلاف این دو زمان را برابر 2 s2\,\mathrm{s} قرار دهید.

فیزیک ۳ · فصل ۱: حرکت بر خط راست

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «حرکت بر خط راست» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · تجربی ۱۳۹۹