سوال ۱۲۵ · زمینشناسی
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۲۵ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمینشناسی · زمینشناسی · فصل ۷: زمینشناسی ایران
امتداد کدام گسل با بقیه متفاوت است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
برای پاسخ، باید امتداد کلی گسلها را مقایسه کنیم، نه محل قرارگیری یا نوع حرکت آنها.
گام اول: کتاب، گسلهای ایران را از نظر امتداد در سه گروه اصلی قرار میدهد: شمال غرب ـ جنوب شرق، شمال شرق ـ جنوب غرب و شمالی ـ جنوبی. همچنین درونه را نمونهٔ گسلهای دارای امتداد شمال شرق ـ جنوب غرب معرفی میکند (زمینشناسی، صفحهٔ ۱۲۱).
گام دوم: با بررسی نقشهٔ پراکندگی گسلهای ایران، نایبند، کازرون و سبزواران همگی دارای راستای کلی شمالی ـ جنوبی هستند (زمینشناسی، صفحهٔ ۱۲۱، شکل ۱۱ـ۷). منظور، راستای کلی آنهاست؛ بنابراین خمیدگیهای موضعی در این مقایسه ملاک نیست.
گام سوم: درونه با امتداد شمال شرق ـ جنوب غرب، با سه گسل دیگر که راستای کلی شمالی ـ جنوبی دارند متفاوت است.
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: ممکن است امتداد نایبند را با درونه اشتباه بگیرید؛ اما نایبند در نقشه راستای کلی شمالی ـ جنوبی دارد و از این نظر با کازرون و سبزواران همگروه است.
- گزینهٔ ۳: قرارگیری گسل کازرون در زاگرس ممکن است باعث شود امتداد آن را مانند گسل اصلی زاگرس، شمال غرب ـ جنوب شرق بدانید؛ اما راستای کلی خود گسل کازرون شمالی ـ جنوبی است.
- گزینهٔ ۴: ممکن است بهدلیل توجه به خمیدگیهای موضعی گسل سبزواران، امتداد آن را متفاوت تشخیص دهید؛ در حالی که معیار سؤال راستای کلی گسل است و سبزواران نیز در گروه شمالی ـ جنوبی قرار میگیرد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- سه امتداد اصلی گسلهای ایران را در بخش «گسلهای ایران» و نقشهٔ پراکندگی آنها مرور کنید؛ معیار سؤال، جهت کلی گسل است.
- روی نقشه، راستای کلی هر گسل را دنبال کنید؛ تغییر جهتهای موضعی را با امتداد اصلی آن اشتباه نگیرید.
- ابتدا نایبند، کازرون و سبزواران را از نظر راستای کلی با یکدیگر مقایسه کنید؛ سپس بررسی کنید گسل باقیمانده نیز در همان گروه قرار میگیرد یا نه.