سوال ۱۲۴ زمین‌شناسی کنکور تجربی ۱۴۰۰ با پاسخ تشریحی

پاسخ تشریحی

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

• گزینهٔ ۱: ممکن است دانش‌آموز بسته‌شدن یک اقیانوس را با قطع ارتباط میان دو پهنهٔ آبی امروزی اشتباه بگیرد؛ اما در روایت کتاب، بسته‌شدن تتیس کهن به پیوستن ورقه‌های ایران و توران مربوط است، نه جداشدن دریای مازندران از خلیج فارس.
• گزینهٔ ۳: این گزینه از تداعی ارتباط فرورانش و فعالیت ماگمایی ناشی می‌شود؛ اما فرورانش پوستهٔ اقیانوسی در جریان کاهش وسعت اقیانوس رخ می‌دهد و نباید آن را با پیامد برخورد ورقه‌ها و بسته‌شدن کامل اقیانوس یکی دانست.
• گزینهٔ ۴: ممکن است دانش‌آموز «بسته‌شدن اقیانوس» را به معنای خشک‌شدن آب آن بر اثر تبخیر تصور کند؛ درحالی‌که بسته‌شدن تتیس فرایندی زمین‌ساختی و حاصل همگرایی ورقه‌ها بوده است، نه تبخیر آب و تشکیل کویر.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

1. بخش تاریخچهٔ زمین‌شناسی ایران را مرور کن؛ بسته‌شدن تتیس را باید با حرکت و برخورد ورقه‌های سنگ‌کره توضیح داد، نه خشک‌شدن آب اقیانوس.
2. به پیوستن ورقه‌های ایران و توران در اواخر تریاس توجه کن. فشار ناشی از برخورد دو ورقه چه تغییری در لایه‌های سنگی و ارتفاع زمین ایجاد می‌کند؟
3. پیامد برخورد را در میان گزینه‌ها پیدا کن؛ به دنبال پدیده‌ای باش که حاصل فشردگی، چین‌خوردگی و بالاآمدن پوسته است، نه فعالیت هنگام فرورانش.