سوال ۱۵۲ · زمینشناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۵۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمینشناسی · زمینشناسی · فصل ۱: آفرینش کیهان و تکوین زمین
کرتاسه یکی از دورههای دوران مزوزوئیک است. بهترتیب شروع و خاتمه این دوره را با کدام حوادث شناسایی میکنند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. ابتدا باید رویدادهای مربوط به خودِ دورهٔ کرتاسه را از رویدادهای دیگر دورههای مزوزوئیک جدا کنیم. در مقیاس زمان زمینشناسی، پیدایش یا انقراض گروههای جانداران از معیارهای شناسایی و تقسیمبندی زمان است (زمینشناسی، صفحهٔ ۱۹–۲۰).
۲. طبق جدول کتاب، دورههای مزوزوئیک از قدیم به جدید عبارتاند از تریاس، ژوراسیک و کرتاسه. نخستین دایناسورها در تریاس ظاهر شدهاند؛ بنابراین پیدایش آنها نمیتواند نشانهٔ شروع کرتاسه باشد (زمینشناسی، صفحهٔ ۱۹–۲۰).
۳. در همین جدول، «نخستین گیاهان گلدار» در بخش آغازین کرتاسه و «انقراض دایناسورها» در انتهای این دوره آمده است. پس در چارچوب جدول کتاب، شروع و خاتمهٔ کرتاسه را بهترتیب با پیدایش نخستین گیاهان گلدار و انقراض دایناسورها شناسایی میکنیم (زمینشناسی، صفحهٔ ۱۹–۲۰).
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: این گزینه از اشتباهگرفتن آغاز حضور دایناسورها با آغاز کرتاسه ناشی میشود. نخستین دایناسورها در تریاس پدیدار شدند، نه در کرتاسه؛ هرچند انقراض آنها پایان کرتاسه را مشخص میکند.
- گزینهٔ ۲: ممکن است دانشآموز ترتیب زمانی پیدایش دایناسورها و گیاهان گلدار را درست به یاد بیاورد، اما آن را با دو سر دورهٔ کرتاسه اشتباه بگیرد. پیدایش دایناسورها مربوط به تریاس است و ظهور گیاهان گلدار نیز رویداد پایان کرتاسه نیست.
- گزینهٔ ۴: این گزینه از یکیدانستن زمان پیدایش گیاهان آونددار و گیاهان گلدار ناشی میشود. نخستین گیاهان آونددار در سیلورینِ دوران پالئوزوئیک ظاهر شدند و پیدایش گیاهان گلدار نیز نشانهٔ خاتمهٔ کرتاسه نیست.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- جدول مقیاس زمان زمینشناسی را مرور کن؛ پیدایش و انقراض جانداران از نشانههای شناسایی واحدهای زمانی زمینشناسی هستند.
- کرتاسه آخرین دورهٔ مزوزوئیک است؛ پیدایش نخستین دایناسورها را که در تریاس رخ داده، با شروع کرتاسه اشتباه نگیر.
- در جدول، رویداد گیاهیِ بخش آغازین کرتاسه و رویداد جانوریِ انتهای آن را پیدا کن؛ سپس آنها را به ترتیب قدیم به جدید کنار هم بگذار.