سوال ۶۲ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۶۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۳ · فصل ۴: آشنایی با فیزیک اتمی و هستهای
اگر بلندترین و کوتاهترین طول موج در رشتۀ پفوند () در اتم هیدروژن باشند، نسبت کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
در رشتهٔ پفوند، همهٔ گذارها به تراز ختم میشوند و رابطهٔ ریدبرگ به صورت زیر است (فیزیک ۳، صفحههای ۱۰۱–۱۰۲):
گام اول: تعیین بلندترین طولموج
با افزایش ، مقدار افزایش و طولموج کاهش مییابد. پس بلندترین طولموج مربوط به کوچکترین مقدار مجاز عدد کوانتومی آغازین، یعنی است؛ همان روشی که در مثال پفوند کتاب به کار رفته است (فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۰۲):
بنابراین:
گام دوم: تعیین کوتاهترین طولموج
کوتاهترین طولموج در حد به دست میآید؛ در این حد، است (فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۰۲):
پس:
گام سوم: محاسبهٔ نسبت
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: ممکن است با خطا در تفریق مربعها به این گزینه برسید؛ اما است، نه .
- گزینهٔ ۳: این گزینه میتواند حاصل خطای محاسباتی در تقسیم دو طولموج باشد. نسبتِ سادهنشده باید باشد، نه .
- گزینهٔ ۴: ممکن است هنگام ضرب یا سادهکردن کسرها این گزینه انتخاب شود؛ اما در نسبت نهایی، مخرج برابر است، نه .
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- رابطهٔ ریدبرگ و روش تعیین دو سرِ یک رشتهٔ طیفی را مرور کنید؛ مثال رشتهٔ پفوند در فیزیک ۳، صفحهٔ ۱۰۲، دقیقاً به همین موضوع میپردازد.
- در این رشته تراز پایانی ثابت است. بلندترین طولموج به گذار از نزدیکترین تراز بالاتر، یعنی ، و کوتاهترین طولموج به حد مربوط است.
- ابتدا و را بنویسید. برای یافتن نسبت خواستهشده دقت کنید که ؛ ثابت ریدبرگ حذف میشود.