سوال ۱۵۵ زمین‌شناسی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

پاسخ تشریحی

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

• گزینهٔ ۱: ممکن است نزدیکی عرض $5^\circ$ به استوا را دلیل کوتاه‌تر بودن فاصلهٔ دو تابش عمود بدانید؛ اما در نزدیکی استوا، دو نوبت تابش عمود تقریباً نیم‌سال از هم فاصله دارند، نه کمترین فاصلهٔ زمانی.
• گزینهٔ ۲: عرض $15^\circ$ در محدودهٔ تابش عمود قرار دارد، اما صرفِ امکان دو بار تابش عمود کافی نیست؛ عرض بالاترِ موجود در همین محدوده، دو نوبت نزدیک‌تری به انقلاب تابستانی دارد.
• گزینهٔ ۴: ممکن است با قاعدهٔ «نزدیک‌تر شدن دو نوبت تابش عمود در عرض‌های بالاتر» این گزینه را انتخاب کنید؛ اما عرض $25^\circ$ بیرون از محدودهٔ بین دو مدار رأس‌السرطان و رأس‌الجدی است و اصلاً تابش عمود دریافت نمی‌کند.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

1. اثر انحراف محور زمین بر زاویهٔ تابش خورشید را از بخش تغییرات آب‌وهوایی به یاد آورید؛ آیا تابش عمود در همهٔ عرض‌های جغرافیایی ممکن است؟
2. تابش عمود فقط در محدودهٔ بین عرض‌های $23.5^\circ$ شمالی و جنوبی رخ می‌دهد. ابتدا گزینهٔ بیرون از این محدوده را کنار بگذارید.
3. دو نوبت تابش عمود در یک عرضِ داخل منطقهٔ گرمسیری، در مسیر رفت و برگشت محل تابش عمود رخ می‌دهند؛ هرچه عرض به مدار حارهٔ همان نیمکره نزدیک‌تر باشد، فاصلهٔ کوتاه‌ترِ این دو نوبت کمتر است.