سوال ۱۲۹ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۱۲۹ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۲: هندسه
این سوال در دفترچه شکل دارد؛ اینجا شکل بهصورت متنی توصیف شده است.
در مثلث ، ضلع موازی ضلع است. مساحت مثلث ، چند برابر مساحت مثلث است؟
شکل: مثلث ABC با رأس A در بالا، B در پایین سمت چپ و C در پایین سمت راست. نقطه D روی ضلع AB و نقطه E روی ضلع AC قرار دارد. پارهخط DE رسم شده است (موازی BC) و پارهخط BE نیز رسم شده است. طول AD برابر ۵ و طول DB برابر ۷ نوشته شده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول ـ مقایسهٔ ارتفاعها:
مساحت مثلث را با نشان میدهیم. در مثلث قاعده را و در مثلث قاعده را میگیریم. چون ، ارتفاع هر دو مثلث برابر فاصلهٔ دو خط موازی است؛ آن را مینامیم. پس با همان روش مقایسهٔ مساحتها در فعالیت اثبات قضیهٔ تالس داریم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۳۴–۳۵):
.
گام دوم ـ استفاده از تعمیم تالس:
از موازیبودن و نتیجه میشود (ریاضی ۲، صفحهٔ ۳۵–۳۶):
.
طول ضلع کامل برابر است با:
.
گام سوم ـ محاسبهٔ نسبت خواستهشده:
.
بنابراین مساحت مثلث برابر برابر مساحت مثلث است. توجه کنید که این دو مثلث را متشابه فرض نکردیم؛ برابری ارتفاعها علت برابری نسبت مساحتها با نسبت قاعدههاست.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با تخمین چشمیِ شکل، نسبت مساحتها را در نظر بگیرید؛ اما شکل لزوماً به مقیاس نیست و نسبت دقیق باید از طولها و قضیهٔ تالس به دست آید.
- گزینهٔ ۲: اگر بهاشتباه نسبت را حساب کنید، به عددی نزدیک به میرسید. ضلع متناظر با در تعمیم تالس، است، نه .
- گزینهٔ ۳: این انتخاب ممکن است حاصل خطای محاسباتی در تقسیم بر باشد. مقدار درست نیست؛ زیرا است، نه .
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- فعالیت اثبات قضیهٔ تالس را به یاد بیاورید: نسبت مساحت دو مثلث با ارتفاع برابر، برابر نسبت قاعدههای آنهاست.
- در دو مثلث مورد سؤال، قاعدهها را و بگیرید. چون این دو پارهخط موازیاند، فاصلهٔ رأسهای مقابل آنها تا خط قاعده برابر است.
- اکنون با تعمیم تالس، نسبت را به تبدیل کنید؛ برای بهدستآوردن ، دو پارهخط روی ضلع چپ را جمع کنید.