دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۱ · ریاضی

سوال ۱۲۹ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۱ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۲۹ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۱، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۲۹ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۱۲۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۲: هندسه

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

در مثلث ABCABC، ضلع BCBC موازی ضلع DEDE است. مساحت مثلث BCEBCE، چند برابر مساحت مثلث BDEBDE است؟

شکل: مثلث ABC با رأس A در بالا، B در پایین سمت چپ و C در پایین سمت راست. نقطه D روی ضلع AB و نقطه E روی ضلع AC قرار دارد. پاره‌خط DE رسم شده است (موازی BC) و پاره‌خط BE نیز رسم شده است. طول AD برابر ۵ و طول DB برابر ۷ نوشته شده است.

  1. گزینهٔ ۱: ۱/۵
  2. گزینهٔ ۲: ۱/۷
  3. گزینهٔ ۳: ۲/۱
  4. گزینهٔ ۴: ۲/۴
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول ـ مقایسهٔ ارتفاع‌ها:
مساحت مثلث XYZXYZ را با SXYZS_{XYZ} نشان می‌دهیم. در مثلث BCEBCE قاعده را BCBC و در مثلث BDEBDE قاعده را DEDE می‌گیریم. چون DE∥BCDE\parallel BC، ارتفاع هر دو مثلث برابر فاصلهٔ دو خط موازی است؛ آن را hh می‌نامیم. پس با همان روش مقایسهٔ مساحت‌ها در فعالیت اثبات قضیهٔ تالس داریم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۳۴–۳۵):
SBCESBDE=12BC×h12DE×h=BCDE\frac{S_{BCE}}{S_{BDE}}=\frac{\frac{1}{2}BC\times h}{\frac{1}{2}DE\times h}=\frac{BC}{DE}.

گام دوم ـ استفاده از تعمیم تالس:
از موازی‌بودن DEDE و BCBC نتیجه می‌شود (ریاضی ۲، صفحهٔ ۳۵–۳۶):
DEBC=ADAB⇒BCDE=ABAD\frac{DE}{BC}=\frac{AD}{AB}\quad\Rightarrow\quad\frac{BC}{DE}=\frac{AB}{AD}.
طول ضلع کامل برابر است با:
AB=AD+DB=5+7=12AB=AD+DB=5+7=12.

گام سوم ـ محاسبهٔ نسبت خواسته‌شده:
SBCESBDE=125=2.4\frac{S_{BCE}}{S_{BDE}}=\frac{12}{5}=2.4.
بنابراین مساحت مثلث BCEBCE برابر 2.42.4 برابر مساحت مثلث BDEBDE است. توجه کنید که این دو مثلث را متشابه فرض نکردیم؛ برابری ارتفاع‌ها علت برابری نسبت مساحت‌ها با نسبت قاعده‌هاست.

پاسخ: گزینهٔ ۴

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است با تخمین چشمیِ شکل، نسبت مساحت‌ها را 1.51.5 در نظر بگیرید؛ اما شکل لزوماً به مقیاس نیست و نسبت دقیق باید از طول‌ها و قضیهٔ تالس به دست آید.
  • گزینهٔ ۲: اگر به‌اشتباه نسبت ABDB=127\frac{AB}{DB}=\frac{12}{7} را حساب کنید، به عددی نزدیک به 1.71.7 می‌رسید. ضلع متناظر با DEDE در تعمیم تالس، ADAD است، نه DBDB.
  • گزینهٔ ۳: این انتخاب ممکن است حاصل خطای محاسباتی در تقسیم 1212 بر 55 باشد. مقدار 2.12.1 درست نیست؛ زیرا 5×2.1=10.55\times2.1=10.5 است، نه 1212.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. فعالیت اثبات قضیهٔ تالس را به یاد بیاورید: نسبت مساحت دو مثلث با ارتفاع برابر، برابر نسبت قاعده‌های آن‌هاست.
  2. در دو مثلث مورد سؤال، قاعده‌ها را BCBC و DEDE بگیرید. چون این دو پاره‌خط موازی‌اند، فاصلهٔ رأس‌های مقابل آن‌ها تا خط قاعده برابر است.
  3. اکنون با تعمیم تالس، نسبت BCDE\frac{BC}{DE} را به ABAD\frac{AB}{AD} تبدیل کنید؛ برای به‌دست‌آوردن ABAB، دو پاره‌خط روی ضلع چپ را جمع کنید.

ریاضی ۲ · فصل ۲: هندسه

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «هندسه» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۱