سوال ۴۵ · فیزیک
کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۴۵ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۱ (ریاضی) · فصل ۳: کار، انرژی و توان
متحرکی به جرم با تندی در حرکت است. تندی آن ۲۵ درصد افزایش یافته و انرژی جنبشی آن نیز ۲۵ درصد افزایش یافته است. جرم جسم چند کیلوگرم کاهش یافته است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
طبق رابطهٔ انرژی جنبشی، ؛ بنابراین انرژی جنبشی با جرم و مربع تندی متناسب است (فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحهٔ ۵۴).
گام اول: افزایشهای درصدی را به نسبت تبدیل میکنیم. چون تندی و انرژی جنبشی هر دو درصد افزایش یافتهاند، داریم:
و .
گام دوم: رابطهٔ انرژی جنبشی را برای دو حالت بر هم تقسیم میکنیم:
.
با جایگذاری نسبتها و جرم آغازی:
.
پس جرم پایانی برابر است با:
.
گام سوم: سؤال مقدار کاهش جرم را خواسته است، نه جرم پایانی؛ بنابراین:
.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است از برابر بودن درصد افزایش تندی و انرژی جنبشی، ثابت ماندن جرم را نتیجه بگیرید؛ اما انرژی جنبشی با مربع تندی متناسب است، نه خود تندی. اگر جرم ثابت بود، افزایش درصدی تندی باعث افزایش درصدی انرژی جنبشی میشد.
- گزینهٔ ۲: این مقدار میتواند حاصل محاسبهٔ نادرست درصد تغییر جرم باشد. باید ابتدا نسبت جرم پایانی به آغازی را از رابطهٔ به دست آورد؛ کاهش با نسبتهای دادهشده سازگار نیست.
- گزینهٔ ۴: ممکن است با دو برابر کردن درصد افزایش تندی و تفریق درصد افزایش انرژی، درصد کاهش جرم را اشتباه برآورد کنید. برای تغییرات محدود، چنین تفریق درصدهایی دقیق نیست و باید نسبت انرژیها و مربع نسبت تندیها را به کار برد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- رابطهٔ انرژی جنبشی را از بخش «انرژی جنبشی» در فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحهٔ ۵۴، به یاد آورید: وابستگی آن به جرم و تندی یکسان نیست.
- افزایش درصدی یعنی مقدار پایانی برابر مقدار آغازی است. نسبت انرژیهای جنبشی را بنویسید و توجه کنید که نسبت تندیها باید به توان دو برسد.
- از رابطهٔ جرم پایانی را به دست آورید؛ سپس آن را از جرم آغازی کم کنید، زیرا سؤال کاهش جرم را میخواهد.