دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول · فیزیک

سوال ۷۲ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۷۲ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۷۲ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۷۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ (ریاضی) · فصل ۳: کار، انرژی و توان

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

در شکل زیر، نیروی ثابت FF، جسم را روی سطح افقی از حال سکون به حرکت درمی‌آورد و بعد از طی مسافت ۵ متر، سرعت جسم را به 2/5 ms2/5\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}} می‌رساند. بزرگی نیروی اصطکاک در این حرکت چند نیوتون است؟

شکل: جسمی به جرم ۸ کیلوگرم روی سطح افقی قرار دارد. نیروی F=40 NF = 40\,\mathrm{N} به‌صورت مایل و رو به بالا و به سمت راست، با زاویهٔ ۶۰ درجه نسبت به افق (خط‌چین افقی) به گوشهٔ بالای سمت راست جسم وارد می‌شود.

  1. گزینهٔ ۱: ۲۰
  2. گزینهٔ ۲: ۱۶
  3. گزینهٔ ۳: ۱۵
  4. گزینهٔ ۴: ۱۲
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

ابتدا توجه کنید که تندی 2/52/5 در نگارش صورت سؤال، عدد اعشاری است؛ یعنی v=2.5 m/sv=2.5\,\mathrm{m/s}.

گام اول: محاسبهٔ کار نیروی واردشده
طبق رابطهٔ کار نیروی ثابت، فقط مؤلفهٔ هم‌راستا با جابه‌جایی در کار نقش دارد: WF=Fdcos⁡θW_F=Fd\cos\theta (فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحهٔ ۵۸). پس:
WF=40×5×cos⁡60∘=40×5×12=100 JW_F=40\times5\times\cos60^\circ=40\times5\times\frac12=100\,\mathrm{J}.

گام دوم: محاسبهٔ تغییر انرژی جنبشی
جسم از حال سکون حرکت می‌کند، پس انرژی جنبشی اولیه صفر است. با استفاده از رابطهٔ K=12mv2K=\frac12 mv^2 (فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحهٔ ۵۴) داریم:
ΔK=12×8×(2.5)2=25 J\Delta K=\frac12\times8\times(2.5)^2=25\,\mathrm{J}.

گام سوم: به‌کارگیری قضیهٔ کار و انرژی جنبشی
وزن و نیروی عمودی سطح بر جابه‌جایی افقی عمودند و کارشان صفر است (فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحهٔ ۵۸). اگر بزرگی اصطکاک را ff بنامیم، چون اصطکاک خلاف جهت حرکت است، کار آن برابر Wf=−fdW_f=-fd خواهد بود. بنابراین:
Wخالص=ΔK⇒100−5f=25W_{\mathrm{خالص}}=\Delta K\quad\Rightarrow\quad100-5f=25.
در نتیجه:
f=100−255=15 Nf=\frac{100-25}{5}=15\,\mathrm{N}.

پس بخشی از کار نیروی کشنده صرف افزایش انرژی جنبشی شده و بقیه با کار منفی اصطکاک جبران شده است.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: اگر نیروی اصطکاک را برابر مؤلفهٔ افقی نیروی واردشده، یعنی 40cos⁡60∘=20 N40\cos60^\circ=20\,\mathrm{N} بگیرید، این گزینه به دست می‌آید. اما در این صورت کار خالص صفر می‌شود و جسم نمی‌تواند از حال سکون تندتر شود.
  • گزینهٔ ۲: ممکن است با استفادهٔ نادرست از mvmv به‌جای 12mv2\frac12 mv^2، مقدار تغییر انرژی را به‌اشتباه 20 J20\,\mathrm{J} بگیرید و به اصطکاک 16 N16\,\mathrm{N} برسید. انرژی جنبشی به مجذور تندی وابسته است و رابطهٔ درست آن باید استفاده شود.
  • گزینهٔ ۴: این گزینه می‌تواند حاصل خطای محاسباتی در انرژی جنبشی یا تقسیم کار اصطکاک بر مسافت باشد. با اصطکاک 12 N12\,\mathrm{N}، کار خالص برابر (20−12)×5=40 J(20-12)\times5=40\,\mathrm{J} می‌شود که با انرژی جنبشی نهایی داده‌شده سازگار نیست.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. رابطهٔ کار نیروی مایل را از صفحهٔ ۵۸ و رابطهٔ انرژی جنبشی را از صفحهٔ ۵۴ فیزیک ۱ به یاد آورید؛ کار خالص نیروها برابر تغییر انرژی جنبشی است.
  2. جابه‌جایی افقی است؛ بنابراین وزن و نیروی عمودی سطح کاری انجام نمی‌دهند. کار نیروی کشنده مثبت و کار اصطکاک منفی است.
  3. تندی داده‌شده را به‌صورت اعشاری بخوانید و در رابطهٔ (Fcos⁡60∘−f)d=12mv2(F\cos60^\circ-f)d=\frac12 mv^2 قرار دهید؛ سپس مجهول ff را جدا کنید.

فیزیک ۱ (ریاضی) · فصل ۳: کار، انرژی و توان

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «کار، انرژی و توان» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول