دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت اول · فیزیک

سوال ۵۳ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۵۳ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۵۳ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۵۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۳: نوسان و موج

جرم و نیروی کشش دو تار مسی AA و BB با هم برابر و سطح مقطع تار AA، ۴ برابر سطح مقطع تار BB است. اگر تندی انتشار موج عرضی در تار AA، 100 ms100\,\mathrm{\frac{m}{s}} باشد، تندی انتشار این موج در تار BB چند متر بر ثانیه است؟

  1. گزینهٔ ۱: 1002100\sqrt{2}
  2. گزینهٔ ۲: 50
  3. گزینهٔ ۳: 200
  4. گزینهٔ ۴: 400
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول ــ رابطهٔ تندی موج را می‌نویسیم.
طبق رابطهٔ تندی انتشار موج عرضی در تار کشیده، داریم (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۷۳):
v=Fμ,μ=mLv=\sqrt{\frac{F}{\mu}},\qquad \mu=\frac{m}{L}
در این رابطه، FF نیروی کشش و μ\mu جرم واحد طول تار است. بنابراین برابر بودن جرم کل دو تار، به‌تنهایی به معنای برابر بودن چگالی خطی آن‌ها نیست.

گام دوم ــ نسبت چگالی‌های خطی را پیدا می‌کنیم.
اگر چگالی حجمی مس را ρ\rho و سطح مقطع تار را SS بنامیم، برای تار یکنواخت داریم:
m=ρSL⇒μ=mL=ρSm=\rho SL\quad\Rightarrow\quad \mu=\frac{m}{L}=\rho S
هر دو تار مسی‌اند، پس چگالی حجمی یکسانی دارند. با توجه به SA=4SBS_A=4S_B، نتیجه می‌شود:
μAμB=ρSAρSB=4\frac{\mu_A}{\mu_B}=\frac{\rho S_A}{\rho S_B}=4
برابری جرم‌ها نیز با این نتیجه سازگار است: تار ضخیم‌تر کوتاه‌تر است و جرم بیشتری در واحد طول دارد.

گام سوم ــ تندی موج در تار دوم را محاسبه می‌کنیم.
چون FA=FBF_A=F_B، نسبت تندی‌ها برابر است با:
vBvA=FB/μBFA/μA=μAμB=4=2\frac{v_B}{v_A}=\sqrt{\frac{F_B/\mu_B}{F_A/\mu_A}}=\sqrt{\frac{\mu_A}{\mu_B}}=\sqrt{4}=2
پس:
vB=2vA=2×100=200 m/sv_B=2v_A=2\times100=200\,\mathrm{m/s}
بنابراین تندی موج در تار نازک‌تر بیشتر است، زیرا در کشش برابر، چگالی خطی کمتری دارد.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: این انتخاب ممکن است از اشتباه گرفتن نسبت سطح مقطع با نسبت قطر به دست آید: نسبت قطرها 22 است، اما چگالی خطی با سطح مقطع متناسب است، نه قطر. بنابراین نسبت چگالی‌های خطی 44 است، نه 22.
  • گزینهٔ ۲: اگر نسبت چگالی‌های خطی را در رابطهٔ نسبت تندی‌ها وارونه قرار دهید، به 50 m/s50\,\mathrm{m/s} می‌رسید. در کشش یکسان، تار نازک‌تر چگالی خطی کمتری دارد و تندی موج در آن بیشتر است، نه کمتر.
  • گزینهٔ ۴: این پاسخ از فرض تناسب معکوس تندی با خودِ چگالی خطی به دست می‌آید. رابطهٔ درست v∝1/μv\propto 1/\sqrt{\mu} است؛ پس کاهش چهاربرابری چگالی خطی، تندی را دو برابر می‌کند، نه چهار برابر.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. رابطهٔ تندی موج عرضی در تار کشیده را از فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۷۳ به یاد آورید؛ کمیت مؤثر، چگالی خطی جرم است، نه صرفاً جرم کل تار.
  2. سطح مقطع را با SS نشان دهید. برای یک تار یکنواخت، از m=ρSLm=\rho SL نتیجه می‌شود μ=m/L=ρS\mu=m/L=\rho S. چون جنس دو تار یکسان است، نسبت چگالی‌های خطی برابر نسبت سطح مقطع‌هاست.
  3. با برابر بودن نیروی کشش، نسبت تندی‌ها را به صورت vBvA=μAμB\frac{v_B}{v_A}=\sqrt{\frac{\mu_A}{\mu_B}} بنویسید؛ سپس نسبت سطح مقطع‌های داده‌شده را زیر رادیکال قرار دهید.

فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۳: نوسان و موج

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «نوسان و موج» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۴ نوبت اول