دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم · فیزیک

سوال ۴۵ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۴۵ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۴۵ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم · سوال ۴۵ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۲ (ریاضی) · فصل ۱: الکتریسیتهٔ ساکن

بار الکتریکی نقطه‌ای q=+5 μCq = +5\,\mu\mathrm{C}، از فاصلهٔ rr به بار الکتریکی ۴ میکروکولنی نیروی 6/4×10−2 N6/4\times10^{-2}\,\mathrm{N} وارد می‌کند. میدان الکتریکی حاصل از بار qq در فاصلهٔ 2r2r، چند نیوتون بر کولن است؟

  1. گزینهٔ ۱: 4×1034\times10^{3}
  2. گزینهٔ ۲: 3/2×1043/2\times10^{4}
  3. گزینهٔ ۳: 8×1038\times10^{3}
  4. گزینهٔ ۴: 6/4×1046/4\times10^{4}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: میدان در فاصلهٔ اولیه را از روی نیرو پیدا می‌کنیم.
طبق تعریف میدان الکتریکی، اندازهٔ میدان برابر است با E=F/∣q0∣E=F/|q_0|؛ در این رابطه، q0q_0 باری است که نیرو بر آن وارد می‌شود (فیزیک ۲ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۰–۱۱). بنابراین باید نیرو را بر بار 4 μC4\,\mu\mathrm{C} تقسیم کنیم، نه بر بار منبع q=+5 μCq=+5\,\mu\mathrm{C}.

در صورت سؤال، ممیز با «/» نوشته شده است؛ پس نیروی داده‌شده برابر F=6.4×10−2 NF=6.4\times10^{-2}\,\mathrm{N} است. با تبدیل میکروکولن به کولن داریم:
E(r)=6.4×10−24×10−6=1.6×104 N/CE(r)=\frac{6.4\times10^{-2}}{4\times10^{-6}}=1.6\times10^{4}\,\mathrm{N/C}.

گام دوم: اثر دو برابر شدن فاصله را اعمال می‌کنیم.
از قانون کولن، F=k∣q∣∣q0∣/r2F=k|q||q_0|/r^2، و تعریف میدان نتیجه می‌شود که E(r)=k∣q∣/r2E(r)=k|q|/r^2؛ پس میدان بار نقطه‌ای با مربع فاصله نسبت وارون دارد (فیزیک ۲ (ریاضی)، صفحهٔ ۶ و صفحهٔ ۱۰–۱۱). بنابراین:
E(2r)E(r)=r2(2r)2=14\frac{E(2r)}{E(r)}=\frac{r^2}{(2r)^2}=\frac{1}{4}.

در نتیجه:
E(2r)=1.6×1044=4×103 N/CE(2r)=\frac{1.6\times10^{4}}{4}=4\times10^{3}\,\mathrm{N/C}.

برای این روش نیازی به محاسبهٔ جداگانهٔ فاصلهٔ rr یا استفادهٔ عددی از مقدار بار منبع نیست.

پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: اگر با دو برابر شدن فاصله، میدان را به‌اشتباه دو برابر کنید، به 3.2×104 N/C3.2\times10^{4}\,\mathrm{N/C} می‌رسید. درحالی‌که میدان بار نقطه‌ای با مربع فاصله نسبت وارون دارد و باید به یک‌چهارم کاهش یابد.
  • گزینهٔ ۳: این گزینه از نصف کردن میدان اولیه به دست می‌آید؛ یعنی وابستگی میدان به فاصله به‌اشتباه به‌صورت E∝1/rE\propto 1/r در نظر گرفته شده است. رابطهٔ درست E∝1/r2E\propto 1/r^2 است.
  • گزینهٔ ۴: اگر نسبت فاصله‌ها را وارونه به کار ببرید و میدان اولیه را در 44 ضرب کنید، به این گزینه می‌رسید. با افزایش فاصله از بار، میدان ضعیف‌تر می‌شود، نه قوی‌تر.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف میدان الکتریکی در صفحه‌های ۱۰–۱۱ فیزیک ۲ را به یاد بیاورید: میدان از نسبت نیروی وارد بر یک بار به مقدار همان بار به دست می‌آید.
  2. برای محاسبهٔ میدان در فاصلهٔ اولیه، نیروی داده‌شده را بر بارِ دریافت‌کنندهٔ نیرو، یعنی 4×10−6 C4\times10^{-6}\,\mathrm{C}، تقسیم کنید؛ نه بر بارِ ایجادکنندهٔ میدان.
  3. میدان بار نقطه‌ای با مربع فاصله نسبت وارون دارد؛ پس پس از یافتن میدان در فاصلهٔ rr، برای رسیدن به میدان در فاصلهٔ 2r2r آن را بر 44 تقسیم کنید.

فیزیک ۲ (ریاضی) · فصل ۱: الکتریسیتهٔ ساکن

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «الکتریسیتهٔ ساکن» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم