سوال ۹۵ شیمی کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

برای یافتن تعداد عبارت‌های درست، آن‌ها را جداگانه بررسی می‌کنیم.

عبارت نخست: نادرست است.
مدل آرنیوس مشخص می‌کند کدام ماده در آب خاصیت اسیدی یا بازی ایجاد می‌کند: افزایش غلظت یون هیدرونیوم نشانهٔ رفتار اسیدی و افزایش غلظت یون هیدروکسید نشانهٔ رفتار بازی است (شیمی ۳، صفحهٔ ۱۵). اما این مدل به‌تنهایی میزان اسیدی یا بازی بودن محلول را تعیین نمی‌کند؛ برای این کار باید غلظت یون‌های مربوط را بدانیم. کتاب نیز به این محدودیت مدل آرنیوس اشاره می‌کند (شیمی ۳، صفحهٔ ۱۶).

عبارت دوم: نادرست است.
باریم اکسید یک اکسید بازی است و با آب واکنش می‌دهد. واکنش آن را می‌توان به‌صورت زیر نوشت:
$\mathrm{BaO(s)+H_2O(l)\rightarrow Ba^{2+}(aq)+2OH^-(aq)}$
بنابراین محلول حاصل دارای خاصیت بازی است، نه اسیدی (شیمی ۳، صفحهٔ ۱۶). کاغذ $\mathrm{pH}$ در محیط بازی به رنگ قرمز درنمی‌آید؛ رنگ قرمز مربوط به محیط اسیدی است. رنگ این کاغذ معیاری برای تشخیص اسیدی یا بازی بودن و برآورد $\mathrm{pH}$ محلول است (شیمی ۳، صفحه‌های ۲۴–۲۵).

عبارت سوم: درست است.
برای مقایسهٔ قدرت دو اسید، باید شرایط، از جمله دما و غلظت اولیهٔ اسیدها، یکسان باشد. در این شرایط، اسیدی که در آب یون هیدرونیوم بیشتری ایجاد کند، قوی‌تر است. پس مقایسهٔ $[\mathrm{H_3O^+}]$ محلول‌ها معیار مناسبی است. کتاب نیز برای مقایسهٔ دو محلول هم‌غلظت استیک اسید و هیدروکلریک اسید در دمای یکسان، مقایسهٔ غلظت یون هیدرونیوم را مطرح می‌کند (شیمی ۳، صفحهٔ ۱۶).

عبارت چهارم: درست است.
استیک اسید در آب به‌طور جزئی یونیده می‌شود:
$\mathrm{CH_3COOH(aq)+H_2O(l)\rightleftharpoons CH_3COO^-(aq)+H_3O^+(aq)}$
وجود یون‌های متحرک باعث رسانایی الکتریکی محلول می‌شود؛ بنابراین استیک اسید، با وجود ضعیف بودن، الکترولیت است. ارتباط رسانایی محلول اسیدها و بازها با حضور یون‌ها در کتاب مطرح شده است (شیمی ۳، صفحه‌های ۱۴–۱۵). در مقابل، اتانول هنگام حل شدن در آب به‌صورت مولکولی باقی می‌ماند و غیرالکترولیت است.

پس عبارت‌های سوم و چهارم درست‌اند و تعداد عبارت‌های درست برابر با $2$ است.

پاسخ: گزینهٔ ۲