سوال ۵۶ · فیزیک
کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۵۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۳: نوسان و موج
نیروی کشش یک تار است و هنگامی که با بسامد ۲۰۰ هرتز به ارتعاش درمیآید، طول موج در آن ۲۵ سانتیمتر است. اگر چگالی تار باشد، قطر مقطع آن چند میلیمتر است؟ ()
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: تندی انتشار موج را پیدا میکنیم. طبق رابطهٔ تندی موج، است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۷۳). با تبدیل طول موج به متر داریم:
پس:
گام دوم: چگالی خطی تار را حساب میکنیم. تندی موج عرضی در تار کشیده از رابطهٔ به دست میآید که در آن جرم واحد طول تار است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۷۳). بنابراین:
گام سوم: چگالی خطی را به مساحت مقطع مربوط میکنیم. چگالی دادهشده در صورت سؤال، چگالی حجمی است:
برای تار یکنواختی به طول و مساحت مقطع ، حجم برابر و جرم برابر است؛ پس:
در نتیجه:
گام چهارم: قطر مقطع دایرهای را به دست میآوریم. با استفاده از و مقدار دادهشدهٔ :
بنابراین:
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است در تبدیل شعاع به قطر، ضریب دو را دوبار اعمال کنید و به این گزینه برسید. قطر فقط دو برابر شعاع است، نه چهار برابر آن.
- گزینهٔ ۲: این گزینه ممکن است از اشتباه در محاسبهٔ مساحت دایره یا گرفتن ریشه به دست آید. با قرار دادن این قطر در رابطهٔ ، چگالی خطی حاصل با مقدار لازم از رابطهٔ کشش تار سازگار نیست.
- گزینهٔ ۴: این گزینه حاصل اشتباه گرفتن شعاع با قطر است؛ شعاع مقطع تار برابر به دست میآید. سؤال قطر را خواسته است که دو برابر شعاع است.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- رابطهٔ تندی موج با بسامد و طول موج و نیز رابطهٔ تندی موج عرضی در تار کشیده را به یاد بیاورید؛ این روابط در فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۷۳ به کار رفتهاند.
- ابتدا طول موج را به متر تبدیل کنید و از تندی موج را به دست آورید؛ سپس با چگالی خطی تار را حساب کنید.
- چگالی دادهشده حجمی است، نه خطی. از و استفاده کنید؛ پیش از جایگذاری، چگالی حجمی را به تبدیل کنید.