دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول · فیزیک

سوال ۵۷ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۵۷ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۵۷ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۵۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۵: آشنایی با فیزیک اتمی

در آزمایش فوتوالکتریک، بسامد آستانهٔ فلز 5×1014 Hz5\times10^{14}\,\mathrm{Hz} است. نوری با بسامد ff به فلز می‌تابد و سبب گسیل فوتوالکترون‌هایی با بیشینه سرعت 4 Mm3 s\frac{4\,\mathrm{Mm}}{3\,\mathrm{s}} می‌شود. ff چند هرتز است؟ (e=1/6×10−19 Ce = 1/6\times10^{-19}\,\mathrm{C} و h=4×10−15 eV.sh = 4\times10^{-15}\,\mathrm{eV.s} ، me=9×10−31 kgm_e = 9\times10^{-31}\,\mathrm{kg})

  1. گزینهٔ ۱: 1/75×10151/75\times10^{15}
  2. گزینهٔ ۲: 7/5×10157/5\times10^{15}
  3. گزینهٔ ۳: 3/5×10153/5\times10^{15}
  4. گزینهٔ ۴: 1/5×10151/5\times10^{15}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. رابطهٔ فوتوالکتریک را می‌نویسیم. انرژی فوتون صرف جدا کردن الکترون از فلز و تأمین انرژی جنبشی آن می‌شود:
hf=W0+Kmax⁡hf=W_0+K_{\max}
طبق رابطهٔ بسامد آستانه، W0=hf0W_0=hf_0 است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۱۸). بنابراین:
f=f0+Kmax⁡hf=f_0+\frac{K_{\max}}{h}

۲. بیشینهٔ سرعت را به یکای متر بر ثانیه تبدیل می‌کنیم:
vmax⁡=43 Mm/s=43×106 m/sv_{\max}=\frac{4}{3}\,\mathrm{Mm/s}=\frac{4}{3}\times10^6\,\mathrm{m/s}
پس بیشینهٔ انرژی جنبشی برابر است با:
Kmax⁡=12mevmax⁡2=12×(9×10−31)×(43×106)2=8×10−19 JK_{\max}=\frac{1}{2}m_ev_{\max}^2=\frac{1}{2}\times(9\times10^{-31})\times\left(\frac{4}{3}\times10^6\right)^2=8\times10^{-19}\,\mathrm{J}
استفاده از رابطهٔ انرژی جنبشی برای ارتباط دادن بیشینهٔ تندی و بیشینهٔ انرژی جنبشی، همان روش مثال کتاب است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۲۰).

۳. چون ثابت پلانک برحسب eV⋅s\mathrm{eV\cdot s} داده شده است، انرژی جنبشی را به الکترون‌ولت تبدیل می‌کنیم. با توجه به بار بنیادی داده‌شده، داریم:
1 eV=1.6×10−19 J1\,\mathrm{eV}=1.6\times10^{-19}\,\mathrm{J}
در نتیجه:
Kmax⁡=8×10−191.6×10−19 eV=5 eVK_{\max}=\frac{8\times10^{-19}}{1.6\times10^{-19}}\,\mathrm{eV}=5\,\mathrm{eV}

۴. اکنون بسامد نور فرودی را محاسبه می‌کنیم:
f=5×1014+54×10−15=5×1014+1.25×1015=1.75×1015 Hzf=5\times10^{14}+\frac{5}{4\times10^{-15}}=5\times10^{14}+1.25\times10^{15}=1.75\times10^{15}\,\mathrm{Hz}
این مقدار از بسامد آستانه بیشتر است و با گسیل الکترون‌هایی با انرژی جنبشی مثبت سازگاری دارد.

پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: خطا در تبدیل پیشوند مگا یا توان‌های ده هنگام محاسبهٔ انرژی جنبشی می‌تواند باعث انتخاب این مقدارِ بیش‌ازحد بزرگ شود. با تبدیل درست سرعت و محاسبهٔ انرژی جنبشی، این بسامد با معادلهٔ فوتوالکتریک سازگار نیست.
  • گزینهٔ ۳: این مقدار دو برابر بسامد درست است و ممکن است از دو برابر گرفتن انرژی کل فوتون در محاسبات به دست آید. ضریب 12\tfrac{1}{2} فقط در رابطهٔ انرژی جنبشی حضور دارد و نباید هنگام حل معادله، انرژی کل فوتون را دو برابر کرد.
  • گزینهٔ ۴: این بسامد، با کم‌برآورد کردن انرژی جنبشی الکترون سازگار است. در واقع برای این بسامد، انرژی جنبشی بیشینه h(f−f0)=4 eVh(f-f_0)=4\,\mathrm{eV} می‌شود، در حالی که سرعت داده‌شده انرژی جنبشی بیشتری می‌طلبد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. رابطهٔ اینشتین در اثر فوتوالکتریک و ارتباط تابع کار با بسامد آستانه را به یاد بیاورید؛ این ارتباط در فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۱۸ آمده است.
  2. با جای‌گذاری W0=hf0W_0=hf_0 در معادلهٔ فوتوالکتریک، به رابطهٔ h(f−f0)=12mevmax⁡2h(f-f_0)=\tfrac{1}{2}m_ev_{\max}^2 می‌رسید. پیش از محاسبه، سرعت را با استفاده از 1 Mm=106 m1\,\mathrm{Mm}=10^6\,\mathrm{m} تبدیل کنید.
  3. انرژی جنبشی را ابتدا برحسب ژول به دست آورید و سپس بر 1.6×10−191.6\times10^{-19} تقسیم کنید تا مقدار آن برحسب الکترون‌ولت مشخص شود. اکنون کافی است نسبت این انرژی به ثابت پلانکِ داده‌شده را به بسامد آستانه اضافه کنید.

فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۵: آشنایی با فیزیک اتمی

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «آشنایی با فیزیک اتمی» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول