سوال ۵۷ · فیزیک
کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۵۷ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۵: آشنایی با فیزیک اتمی
در آزمایش فوتوالکتریک، بسامد آستانهٔ فلز است. نوری با بسامد به فلز میتابد و سبب گسیل فوتوالکترونهایی با بیشینه سرعت میشود. چند هرتز است؟ ( و ، )
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. رابطهٔ فوتوالکتریک را مینویسیم. انرژی فوتون صرف جدا کردن الکترون از فلز و تأمین انرژی جنبشی آن میشود:
طبق رابطهٔ بسامد آستانه، است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۱۸). بنابراین:
۲. بیشینهٔ سرعت را به یکای متر بر ثانیه تبدیل میکنیم:
پس بیشینهٔ انرژی جنبشی برابر است با:
استفاده از رابطهٔ انرژی جنبشی برای ارتباط دادن بیشینهٔ تندی و بیشینهٔ انرژی جنبشی، همان روش مثال کتاب است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۲۰).
۳. چون ثابت پلانک برحسب داده شده است، انرژی جنبشی را به الکترونولت تبدیل میکنیم. با توجه به بار بنیادی دادهشده، داریم:
در نتیجه:
۴. اکنون بسامد نور فرودی را محاسبه میکنیم:
این مقدار از بسامد آستانه بیشتر است و با گسیل الکترونهایی با انرژی جنبشی مثبت سازگاری دارد.
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: خطا در تبدیل پیشوند مگا یا توانهای ده هنگام محاسبهٔ انرژی جنبشی میتواند باعث انتخاب این مقدارِ بیشازحد بزرگ شود. با تبدیل درست سرعت و محاسبهٔ انرژی جنبشی، این بسامد با معادلهٔ فوتوالکتریک سازگار نیست.
- گزینهٔ ۳: این مقدار دو برابر بسامد درست است و ممکن است از دو برابر گرفتن انرژی کل فوتون در محاسبات به دست آید. ضریب فقط در رابطهٔ انرژی جنبشی حضور دارد و نباید هنگام حل معادله، انرژی کل فوتون را دو برابر کرد.
- گزینهٔ ۴: این بسامد، با کمبرآورد کردن انرژی جنبشی الکترون سازگار است. در واقع برای این بسامد، انرژی جنبشی بیشینه میشود، در حالی که سرعت دادهشده انرژی جنبشی بیشتری میطلبد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- رابطهٔ اینشتین در اثر فوتوالکتریک و ارتباط تابع کار با بسامد آستانه را به یاد بیاورید؛ این ارتباط در فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۱۸ آمده است.
- با جایگذاری در معادلهٔ فوتوالکتریک، به رابطهٔ میرسید. پیش از محاسبه، سرعت را با استفاده از تبدیل کنید.
- انرژی جنبشی را ابتدا برحسب ژول به دست آورید و سپس بر تقسیم کنید تا مقدار آن برحسب الکترونولت مشخص شود. اکنون کافی است نسبت این انرژی به ثابت پلانکِ دادهشده را به بسامد آستانه اضافه کنید.