دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم · فیزیک

سوال ۵۶ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۵۶ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۵۶ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۵۶ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۳: نوسان و موج

معادلهٔ مکان ـ زمان حرکت هماهنگ ساده‌ای در SI به‌صورت x=Acos⁡50πtx=A\cos 50\pi t است. اگر تندی متوسط نوسانگر در بازهٔ زمانی t1=0 st_1=0\,\mathrm{s} تا t2=0/02 st_2=0/02\,\mathrm{s} برابر با 1/5 ms1/5\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}} باشد، دامنهٔ نوسان چند سانتی‌متر است؟

  1. گزینهٔ ۱: 1/5
  2. گزینهٔ ۲: 3
  3. گزینهٔ ۳: 4/5
  4. گزینهٔ ۴: 6
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

ابتدا توجه کنید که علامت «/» در داده‌های سؤال، ممیز اعشاری است؛ بنابراین Δt=0.02 s\Delta t=0.02\,\mathrm{s} و تندی متوسط برابر 1.5 m/s1.5\,\mathrm{m/s} است.

گام اول: تعیین دورهٔ نوسان
طبق رابطه‌های x=Acos⁡ωtx=A\cos\omega t و ω=2πT\omega=\frac{2\pi}{T} در کتاب، ضریب زمان در شناسهٔ کسینوس همان بسامد زاویه‌ای است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۶۳). پس:
ω=50π rad/s\omega=50\pi\,\mathrm{rad/s}
T=2π50π=0.04 sT=\frac{2\pi}{50\pi}=0.04\,\mathrm{s}
بنابراین بازهٔ زمانی داده‌شده برابر نصف دوره است:
Δt=0.02 s=T2\Delta t=0.02\,\mathrm{s}=\frac{T}{2}.

گام دوم: تعیین مسافت طی‌شده
در ابتدا و انتهای این بازه داریم:
x(0)=Acos⁡0=Ax(0)=A\cos 0=A
x(0.02)=Acos⁡(50π×0.02)=Acos⁡π=−Ax(0.02)=A\cos(50\pi\times0.02)=A\cos\pi=-A.
پس نوسانگر از یک انتهای مسیر به انتهای مقابل می‌رود و در میانهٔ این بازه تغییر جهت نمی‌دهد. طبق تعریف کتاب، دامنه بیشترین فاصله از تعادل است، نه فاصلهٔ دو انتهای مسیر؛ در نتیجه مسافت طی‌شده برابر 2A2A است (فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۶۳).

گام سوم: استفاده از تعریف تندی متوسط
تندی متوسط برابر نسبت مسافت طی‌شده به مدت حرکت است؛ بنابراین:
vˉتندی=2AΔt\bar{v}_{\text{تندی}}=\frac{2A}{\Delta t}
1.5=2A0.021.5=\frac{2A}{0.02}
A=1.5×0.022 m=0.015 m=1.5 cmA=\frac{1.5\times0.02}{2}\,\mathrm{m}=0.015\,\mathrm{m}=1.5\,\mathrm{cm}.

پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: اگر مسافت طی‌شده را برابر دامنه بگیرید، به 3 cm3\,\mathrm{cm} می‌رسید. اما جسم در این بازه از یک انتهای مسیر به انتهای دیگر می‌رود؛ بنابراین مسافت برابر 2A2A است، نه AA.
  • گزینهٔ ۳: این مقدار می‌تواند از اشتباه در شمارش بخش‌های مسیر نوسان به دست آید. با دامنهٔ 4.5 cm4.5\,\mathrm{cm}، مسافت نیم‌دوره برابر 9 cm9\,\mathrm{cm} و تندی متوسط برابر 4.5 m/s4.5\,\mathrm{m/s} می‌شود که با دادهٔ سؤال سازگار نیست.
  • گزینهٔ ۴: اگر بازهٔ داده‌شده را به‌اشتباه یک‌چهارم دوره فرض کنید و سپس مسافت را دو برابر کنید تا دامنه را بیابید، ممکن است این گزینه را انتخاب کنید. در واقع، بازه نیم‌دوره است و برای یافتن دامنه باید مسافت را بر دو تقسیم کرد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. معادلهٔ کسینوسی حرکت هماهنگ ساده و رابطهٔ بسامد زاویه‌ای با دوره را در فیزیک ۳ (ریاضی)، صفحهٔ ۶۳، به یاد آورید؛ دامنه فاصلهٔ تعادل تا یک انتهای مسیر است.
  2. ضریب زمان در شناسهٔ کسینوس را با ω\omega مقایسه کنید و از T=2πωT=\frac{2\pi}{\omega} کمک بگیرید. بازهٔ زمانی سؤال چه کسری از دوره است؟
  3. در این بازه، جسم از یک نقطهٔ بازگشت به نقطهٔ بازگشت مقابل می‌رود؛ پس مسافت برابر 2A2A است. آن را در رابطهٔ vˉتندی=2AΔt\bar{v}_{\text{تندی}}=\frac{2A}{\Delta t} قرار دهید.

فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۳: نوسان و موج

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «نوسان و موج» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم