سوال ۱۴۷ زمین‌شناسی کنکور تجربی ۱۴۰۵ با پاسخ تشریحی

پاسخ تشریحی

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

• گزینهٔ ۱: ممکن است دانش‌آموز صرفاً به معدنی بودن فیروزه توجه کند و آن را حاصل تبلور مستقیم ماگما بداند؛ اما فیروزه معمولاً در اثر فرایندهای ثانویه و تأثیر محلول‌ها بر سنگ‌های مس‌دار تشکیل می‌شود، نه در تبلور آغازین مذاب آهن و منیزیم‌دار.
• گزینهٔ ۲: وجود عقیق در حفره‌های برخی سنگ‌های آتشفشانی می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ اما عقیق از رسوب سیلیسِ محلول‌ها تشکیل می‌شود و از کانی‌های آهن و منیزیم‌دارِ مراحل نخست تبلور ماگما نیست.
• گزینهٔ ۳: ممکن است دانش‌آموز تشکیل برخی گوهرها در ارتباط با توده‌های آذرین را به مراحل اولیهٔ سرد شدن تعمیم دهد؛ اما زمرد نوعی بریل است و مانند الیوین، کانی شاخص تبلور آغازین ماگمای غنی از آهن و منیزیم نیست.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

1. بخش «کانسنگ ماگمایی» را مرور کن و به ترتیب تبلور کانی‌ها در سری واکنشی بوون توجه کن.
2. در آغاز سرد شدن، کانی‌های دارای دمای تبلور بالاتر تشکیل می‌شوند؛ در مذاب غنی از آهن و منیزیم، باید به دنبال کانی‌های دارای همین عناصر باشی.
3. الیوین از کانی‌های آغازین تبلور چنین ماگمایی است؛ نام گوهرِ نوع شفاف و باکیفیت آن را به یاد بیاور.