سوال ۱۴۶ · زمین‌شناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۲: منابع معدنی و ذخایر انرژی، زیربنای تمدن و توسعه
در شناسایی محل تجمع مواد نفتی، کارشناسان کدام شاخهٔ زمین‌شناسی، به زمین‌شناسان نفتی بیشترین کمک را می‌کنند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. ابتدا به عبارت «شناسایی محل تجمع مواد نفتی» توجه می‌کنیم. نفت پس از مهاجرت، در صورت وجود سنگ مخزن مناسب و پوش‌سنگ نفوذناپذیر، در یک تلهٔ نفتی جمع می‌شود؛ بنابراین برای یافتن آن باید موقعیت و شکل ساختارهای زیرسطحی را شناخت (زمین‌شناسی، صفحه‌های ۳۶–۳۷).
۲. کتاب در بخش اکتشاف معدن توضیح می‌دهد که روش‌های ژئوفیزیکی با بهره‌گیری از ویژگی‌های فیزیکی سنگ‌ها و مواد معدنی، به شناسایی ذخایر زیرسطحی و عمق آن‌ها کمک می‌کنند (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۳۱). همین توانایی در بررسی زیرسطح زمین، برای یافتن ساختارهای مناسب تجمع نفت نیز کاربرد دارد.
۳. پس کارشناسان ژئوفیزیک بیشترین کمک را در مکان‌یابی تجمع مواد نفتی به زمین‌شناسان نفتی می‌کنند. نکتهٔ سؤال، تمایز میان «تعیین محل ذخیره در زیر زمین» و «شناخت ترکیب شیمیایی مواد یا منشأ سنگ‌ها» است.
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۲: ممکن است به‌دلیل اهمیت ترکیب شیمیایی نفت، ژئوشیمی را انتخاب کنید؛ اما پرسش دربارهٔ تعیین محل تجمع نفت در زیر زمین است، نه بررسی ترکیب شیمیایی مواد و پراکندگی عناصر.
- گزینهٔ ۳: اشاره به حفاری و استخراج نفت ممکن است شما را به انتخاب زمین‌شناسی مهندسی برساند؛ اما موضوع سؤال، شناسایی محل تجمع نفت است، نه بررسی شرایط زمین برای اجرای طرح‌های مهندسی.
- گزینهٔ ۴: چون نفت در سنگ مخزن جمع می‌شود، ممکن است سنگ‌شناسی را مناسب بدانید؛ ولی پترولوژی در معرفی کتاب بر منشأ، تشکیل و ترکیب سنگ‌های آذرین و دگرگونی تمرکز دارد، نه مکان‌یابی مخازن نفتی.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- بخش «مهاجرت نفت» را به یاد بیاورید: نفت در چه شرایطی در زیر زمین به دام می‌افتد و تجمع پیدا می‌کند؟
- برای یافتن محل تجمع نفت، شناخت شکل و موقعیت لایه‌ها و ساختارهای زیرسطحی اهمیت دارد؛ صرفاً دانستن ترکیب شیمیایی مواد کافی نیست.
- در بخش «اکتشاف معدن»، کتاب روشی را معرفی می‌کند که با استفاده از ویژگی‌های فیزیکی سنگ‌ها، محل و عمق ذخایر زیرسطحی را مشخص می‌کند؛ شاخهٔ مرتبط با این روش را پیدا کنید.