دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۰ · شیمی

سوال ۲۶۷ شیمی کنکور تجربی ۱۴۰۰ با پاسخ تشریحی

سوال ۲۶۷ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۰، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۲۶۷ · شیمی

کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۲۶۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

شیمی · شیمی ۲ · فصل ۲: در پی غذای سالم

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

با توجه به نمودار «انرژی ـ پیشرفت واکنش» زیر، آنتالپی پیوند بین اتم‌های A\mathrm{A} و B\mathrm{B}، برابر چند کیلوژول بر مول است؟ (آنتالپی پیوند بین اتم‌ها در مولکول‌های A2\mathrm{A_2} و B2\mathrm{B_2}، به ترتیب برابر 940 و 492 کیلوژول بر مول است.)

شکل: نمودار انرژی (kJ) بر حسب پیشرفت واکنش. سطح آغازین: A2(g)+B2(g)\mathrm{A_2(g)+B_2(g)} در پایین. منحنی تا قله بالا می‌رود؛ اختلاف انرژی از واکنش‌دهنده‌ها تا قله 562 (فلش با عدد 562). سپس منحنی به سطح فراورده 2AB(g)\mathrm{2AB(g)} پایین می‌آید؛ اختلاف قله تا فراورده 380 (فلش با عدد 380). سطح فراورده بالاتر از سطح واکنش‌دهنده‌ها است.

  1. گزینهٔ ۱: 625
  2. گزینهٔ ۲: 562
  3. گزینهٔ ۳: 1250
  4. گزینهٔ ۴: 1124
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: تغییر آنتالپی واکنش را از نمودار به دست می‌آوریم.
طبق تعریف کتاب، تغییر آنتالپی برابر آنتالپی فراورده‌ها منهای آنتالپی واکنش‌دهنده‌هاست (شیمی ۲، صفحهٔ ۶۶–۶۷). در نمودار، قله نسبت به واکنش‌دهنده‌ها 562 kJ562\,\mathrm{kJ} و نسبت به فراورده‌ها 380 kJ380\,\mathrm{kJ} بالاتر است؛ بنابراین:
ΔH=(562−380) kJ=+182 kJ\Delta H=(562-380)\,\mathrm{kJ}=+182\,\mathrm{kJ}
علامت مثبت با بالاتر بودن سطح انرژی فراورده‌ها سازگار است و نشان می‌دهد واکنش گرماگیر است. توجه کنید که هیچ‌یک از فاصله‌های قله به‌تنهایی تغییر آنتالپی واکنش نیست.

گام دوم: پیوندهای شکسته‌شده و تشکیل‌شده را مشخص می‌کنیم.
واکنش داده‌شده عبارت است از:
A2(g)+B2(g)⟶2AB(g)\mathrm{A_2(g)+B_2(g)\longrightarrow 2AB(g)}
برای انجام واکنش با ضرایب نوشته‌شده، یک مول پیوند موجود در A2\mathrm{A_2} و یک مول پیوند موجود در B2\mathrm{B_2} شکسته و دو مول پیوند A−B\mathrm{A-B} تشکیل می‌شود. شکستن پیوند انرژی مصرف می‌کند و تشکیل پیوند انرژی آزاد می‌کند (شیمی ۲، صفحهٔ ۶۸).

گام سوم: رابطهٔ آنتالپی پیوندها را می‌نویسیم.
طبق روش کتاب، آنتالپی واکنش از انرژی لازم برای شکستن پیوندها منهای مقدار انرژی آزادشده از تشکیل پیوندها به دست می‌آید (شیمی ۲، صفحهٔ ۶۸–۶۹):
ΔH=∑nD (پیوندهای شکسته‌شده)−∑nD (پیوندهای تشکیل‌شده)\Delta H=\sum nD\,(\text{پیوندهای شکسته‌شده})-\sum nD\,(\text{پیوندهای تشکیل‌شده})
اگر آنتالپی پیوند A−B\mathrm{A-B} را DD بنامیم، داریم:
182 kJ=(1 mol)(940 kJ mol−1)+(1 mol)(492 kJ mol−1)−(2 mol)D182\,\mathrm{kJ}=(1\,\mathrm{mol})(940\,\mathrm{kJ\,mol^{-1}})+(1\,\mathrm{mol})(492\,\mathrm{kJ\,mol^{-1}})-(2\,\mathrm{mol})D
پس:
(2 mol)D=(1432−182) kJ=1250 kJ(2\,\mathrm{mol})D=(1432-182)\,\mathrm{kJ}=1250\,\mathrm{kJ}
D=1250 kJ2 mol=625 kJ mol−1D=\dfrac{1250\,\mathrm{kJ}}{2\,\mathrm{mol}}=625\,\mathrm{kJ\,mol^{-1}}
بنابراین آنتالپی پیوند میان اتم‌های A\mathrm{A} و B\mathrm{B} برابر 625 kJ mol−1625\,\mathrm{kJ\,mol^{-1}} است.

پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: ممکن است اختلاف انرژی واکنش‌دهنده‌ها تا قله، یعنی 562 kJ562\,\mathrm{kJ}، با آنتالپی پیوند اشتباه گرفته شود؛ اما این فاصله نه آنتالپی واکنش است و نه انرژی لازم برای شکستن یک مول پیوند A−B\mathrm{A-B}.
  • گزینهٔ ۳: مقدار 1250 kJ1250\,\mathrm{kJ} انرژی آزادشده از تشکیل دو مول پیوند A−B\mathrm{A-B} است. انتخاب این گزینه از فراموش‌کردن تقسیم انرژی کل بر مقدار پیوندهای تشکیل‌شده ناشی می‌شود.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است با دو برابر کردن عدد کنار پیکان صعودی نمودار به 11241124 برسید؛ اما این پیکان بیانگر آنتالپی پیوند نیست و ضریب فراورده نیز باید در رابطهٔ انرژی پیوندها وارد شود، نه اینکه در ارتفاع قله ضرب شود.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف تغییر آنتالپی و روش محاسبهٔ آن با آنتالپی پیوندها را مرور کن: تغییر آنتالپی به سطح آغاز و پایان وابسته است، نه به ارتفاع قلهٔ مسیر.
  2. برای یافتن اختلاف سطح فراورده‌ها و واکنش‌دهنده‌ها، فاصلهٔ قله تا فراورده‌ها را از فاصلهٔ قله تا واکنش‌دهنده‌ها کم کن؛ بالاتر بودن سطح فراورده‌ها علامت تغییر آنتالپی را مشخص می‌کند.
  3. اگر آنتالپی پیوند مجهول را DD بنامی، رابطهٔ انرژی برای واکنش چنین است: (1 mol)(940+492) kJ mol−1−(2 mol)D=(562−380) kJ(1\,\mathrm{mol})(940+492)\,\mathrm{kJ\,mol^{-1}}-(2\,\mathrm{mol})D=(562-380)\,\mathrm{kJ}. اکنون ضریب مجهول را هنگام حل معادله در نظر بگیر.

شیمی ۲ · فصل ۲: در پی غذای سالم

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «در پی غذای سالم» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

شیمی · تجربی ۱۴۰۰