سوال ۱۲۴ · زمینشناسی
کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۲۴ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمینشناسی · زمینشناسی · فصل ۲: منابع معدنی و ذخایر انرژی، زیربنای تمدن و توسعه
در کدام گزینه «نام عنصر یا معدن و محل استخراج آن» با عبارت داده شده انطباق دارد؟
«جواهری است که رنگ بنفش زیبایی دارد و از انواع کوارتز بهشمار میآید.»
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. ابتدا دو نشانهٔ اصلی عبارت را جدا میکنیم: گوهر موردنظر باید هم «بنفشرنگ» باشد و هم «از انواع کوارتز». تنها گوهر بودن یا درست بودن محل استخراج برای انتخاب یک گزینه کافی نیست.
۲. خانوادهٔ کانی اهمیت دارد. برای نمونه، کتاب عقیق را نوعی کوارتز معرفی میکند، اما کرندوم را اکسید آلومینیم میداند؛ بنابراین نباید همهٔ گوهرهای رنگی را از انواع کوارتز بهشمار آورد (زمینشناسی، صفحات ۳۳–۳۵).
۳. نوع بنفشرنگ کوارتز، «آمتیست» نام دارد و محل استخراجِ منطبق با آن در گزینههای سؤال، شهرستان شاهرود است. پس این زوج، هم از نظر نام گوهر و هم از نظر محل استخراج با عبارت سؤال مطابقت دارد.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است دانشآموز زبرجد را صرفاً بهدلیل گوهر بودن انتخاب کند؛ اما زبرجد معمولاً سبزرنگ است و از انواع کوارتز نیست، پس با دو ویژگی اصلی عبارت سازگار نیست.
- گزینهٔ ۲: تنوع رنگ کرندوم ممکن است باعث اشتباه شود؛ اما کرندوم اکسید آلومینیم است، نه نوعی کوارتز، و بنابراین حتی با وجود تنوع رنگ نیز پاسخ این سؤال نیست.
- گزینهٔ ۳: شهرت فیروزهٔ نیشابور ممکن است دانشآموز را به انتخاب این زوج سوق دهد؛ اما تورکوایز همان فیروزه است که معمولاً رنگ آبی تا سبز دارد و از انواع کوارتز نیست.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- ویژگیهای گوهرها را از بخش «گوهرها، زیبایی شگفتانگیز دنیای کانیها» مرور کن؛ در این سؤال باید هم نوع کانی و هم رنگ آن را در نظر بگیری.
- قید «از انواع کوارتز» تعیینکننده است؛ برای مثال، کرندوم با وجود تنوع رنگ، اکسید آلومینیم است و به خانوادهٔ کوارتز تعلق ندارد.
- نام گوهر بنفشِ خانوادهٔ کوارتز را به یاد بیاور؛ سپس زوجی را بررسی کن که محل استخراجش شهرستانی در استان سمنان است.