سوال ۲۵۵ · شیمی
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۲۵۵ · کلید رسمی سازمان سنجش
شیمی · شیمی ۲ · فصل ۲: در پی غذای سالم
واکنش پلیمر شدن کامل یک مول اتیلن، بهتقریب چند کیلوژول است؟ (انرژی پیوندهای ، و ، بهترتیب برابر ۶۱۲، ۴۱۲ و ۳۴۸ کیلوژول بر مول است. )
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. رابطهٔ محاسبهٔ آنتالپی را مینویسیم.
طبق روش آنتالپی پیوند، شکستن پیوندها به انرژی نیاز دارد و تشکیل پیوندها با آزاد شدن انرژی همراه است؛ بنابراین (شیمی ۲، صفحات ۶۸–۶۹):
۲. پیوندهای دو طرف را مقایسه میکنیم.
در پلیمری شدن اتیلن، تعداد پیوندهای تغییر نمیکند؛ پس سهم آنها در تفریق حذف میشود و به مقدار انرژی این پیوند نیازی نداریم.
هر مولکول اتیلن یک پیوند دارد. در پلیاتیلن، علاوه بر پیوند یگانهٔ بین دو کربنِ هر واحد تکرارشونده، پیوندهای یگانهای نیز واحدها را به یکدیگر متصل میکنند. برای زنجیری با واحد، تعداد پیوندهای کربن–کربن تقریباً است؛ اثر دو انتهای زنجیر در تقریب زنجیر بلند ناچیز است.
پس بهازای مصرف یک مول اتیلن، یک مول پیوند را در واکنشدهنده و تقریباً دو مول پیوند را در فراورده حساب میکنیم.
۳. دادهها را جایگذاری میکنیم:
منفی بودن آنتالپی نشان میدهد که پلیمری شدن گرماده است؛ یعنی از پلیمری شدن کامل یک مول اتیلن، تقریباً گرما آزاد میشود.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است دانشآموز فقط اختلاف انرژی پیوند دوگانه و یگانه، یعنی را حساب کند. این محاسبه، تشکیل پیوند یگانهٔ بین واحدهای سازندهٔ زنجیر را نادیده میگیرد.
- گزینهٔ ۲: این گزینه از وارونه نوشتن رابطهٔ آنتالپی، یعنی «انرژی پیوندهای تشکیلشده منهای انرژی پیوندهای شکستهشده» به دست میآید. شکستن پیوند انرژی میگیرد و تشکیل پیوند انرژی آزاد میکند؛ بنابراین ترتیب تفریق باید برعکس باشد.
- گزینهٔ ۴: ممکن است دانشآموز اختلاف انرژی یک پیوند دوگانه و یک پیوند یگانه را حساب کند و به دلیل گرماده بودن پلیمری شدن، علامت منفی بگذارد. اما بهازای هر واحد اتیلن باید تقریباً دو پیوند یگانهٔ کربن–کربن در محصول شمرده شود، نه یک پیوند.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- روش محاسبهٔ آنتالپی واکنش از آنتالپی پیوندها را در شیمی ۲، صفحات ۶۸–۶۹ مرور کن: شکستن پیوند و تشکیل پیوند چه اثری بر انرژی دارند؟
- تعداد پیوندهای کربن–هیدروژن در دو طرف تغییر نمیکند؛ پس سهم آنها حذف میشود. پیوندهای کربن–کربنِ درون هر واحد و بین واحدهای زنجیر را بشمار.
- در تقریب زنجیر بلند، بهازای هر مول اتیلن، یک مول پیوند دوگانه در واکنشدهنده و دو مول پیوند یگانه در فراورده در نظر بگیر؛ سپس انرژی پیوندهای فراورده را از انرژی پیوندهای واکنشدهنده کم کن.