دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · شیمی

سوال ۲۵۵ شیمی کنکور تجربی ۱۳۹۸ با پاسخ تشریحی

سوال ۲۵۵ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۳۹۸، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۲۵۵ · شیمی

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۲۵۵ · کلید رسمی سازمان سنجش

شیمی · شیمی ۲ · فصل ۲: در پی غذای سالم

ΔH\Delta H واکنش پلیمر شدن کامل یک مول اتیلن، به‌تقریب چند کیلوژول است؟ (انرژی پیوندهای C=C\mathrm{C=C} ، C−H\mathrm{C-H} و C−C\mathrm{C-C}، به‌ترتیب برابر ۶۱۲، ۴۱۲ و ۳۴۸ کیلوژول بر مول است. nCH2=CH2→[CH2−CH2]nn\mathrm{CH_2=CH_2} \rightarrow \left[\mathrm{CH_2-CH_2}\right]_n)

  1. گزینهٔ ۱: +264+264
  2. گزینهٔ ۲: +84+84
  3. گزینهٔ ۳: −84-84
  4. گزینهٔ ۴: −264-264
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. رابطهٔ محاسبهٔ آنتالپی را می‌نویسیم.
طبق روش آنتالپی پیوند، شکستن پیوندها به انرژی نیاز دارد و تشکیل پیوندها با آزاد شدن انرژی همراه است؛ بنابراین (شیمی ۲، صفحات ۶۸–۶۹):
ΔH≈∑Eپیوندهای شکسته‌شده−∑Eپیوندهای تشکیل‌شده\Delta H\approx\sum E_{\text{پیوندهای شکسته‌شده}}-\sum E_{\text{پیوندهای تشکیل‌شده}}

۲. پیوندهای دو طرف را مقایسه می‌کنیم.
در پلیمری شدن اتیلن، تعداد پیوندهای C−H\mathrm{C-H} تغییر نمی‌کند؛ پس سهم آن‌ها در تفریق حذف می‌شود و به مقدار انرژی این پیوند نیازی نداریم.
هر مولکول اتیلن یک پیوند C=C\mathrm{C=C} دارد. در پلی‌اتیلن، علاوه بر پیوند یگانهٔ بین دو کربنِ هر واحد تکرارشونده، پیوندهای یگانه‌ای نیز واحدها را به یکدیگر متصل می‌کنند. برای زنجیری با nn واحد، تعداد پیوندهای کربن–کربن تقریباً 2n2n است؛ اثر دو انتهای زنجیر در تقریب زنجیر بلند ناچیز است.
پس به‌ازای مصرف یک مول اتیلن، یک مول پیوند C=C\mathrm{C=C} را در واکنش‌دهنده و تقریباً دو مول پیوند C−C\mathrm{C-C} را در فراورده حساب می‌کنیم.

۳. داده‌ها را جای‌گذاری می‌کنیم:
ΔH≈(1 mol)(612 kJ mol−1)−(2 mol)(348 kJ mol−1)\Delta H\approx(1\,\mathrm{mol})(612\,\mathrm{kJ\,mol^{-1}})-(2\,\mathrm{mol})(348\,\mathrm{kJ\,mol^{-1}})
ΔH≈612−696=−84 kJ\Delta H\approx612-696=-84\,\mathrm{kJ}

منفی بودن آنتالپی نشان می‌دهد که پلیمری شدن گرماده است؛ یعنی از پلیمری شدن کامل یک مول اتیلن، تقریباً 84 kJ84\,\mathrm{kJ} گرما آزاد می‌شود.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است دانش‌آموز فقط اختلاف انرژی پیوند دوگانه و یگانه، یعنی 612−348=264 kJ mol−1612-348=264\,\mathrm{kJ\,mol^{-1}} را حساب کند. این محاسبه، تشکیل پیوند یگانهٔ بین واحدهای سازندهٔ زنجیر را نادیده می‌گیرد.
  • گزینهٔ ۲: این گزینه از وارونه نوشتن رابطهٔ آنتالپی، یعنی «انرژی پیوندهای تشکیل‌شده منهای انرژی پیوندهای شکسته‌شده» به دست می‌آید. شکستن پیوند انرژی می‌گیرد و تشکیل پیوند انرژی آزاد می‌کند؛ بنابراین ترتیب تفریق باید برعکس باشد.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است دانش‌آموز اختلاف انرژی یک پیوند دوگانه و یک پیوند یگانه را حساب کند و به دلیل گرماده بودن پلیمری شدن، علامت منفی بگذارد. اما به‌ازای هر واحد اتیلن باید تقریباً دو پیوند یگانهٔ کربن–کربن در محصول شمرده شود، نه یک پیوند.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. روش محاسبهٔ آنتالپی واکنش از آنتالپی پیوندها را در شیمی ۲، صفحات ۶۸–۶۹ مرور کن: شکستن پیوند و تشکیل پیوند چه اثری بر انرژی دارند؟
  2. تعداد پیوندهای کربن–هیدروژن در دو طرف تغییر نمی‌کند؛ پس سهم آن‌ها حذف می‌شود. پیوندهای کربن–کربنِ درون هر واحد و بین واحدهای زنجیر را بشمار.
  3. در تقریب زنجیر بلند، به‌ازای هر مول اتیلن، یک مول پیوند دوگانه در واکنش‌دهنده و دو مول پیوند یگانه در فراورده در نظر بگیر؛ سپس انرژی پیوندهای فراورده را از انرژی پیوندهای واکنش‌دهنده کم کن.

شیمی ۲ · فصل ۲: در پی غذای سالم

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «در پی غذای سالم» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

شیمی · تجربی ۱۳۹۸