سوال ۹۸ · شیمی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۹۸ · کلید رسمی سازمان سنجش
شیمی · شیمی ۲ · فصل ۳: پوشاک، نیازی پایان ناپذیر
مواد زیست تخریب‌پذیر در طبیعت توسط جانداران ذره‌بینی به کدام مواد تبدیل می‌شوند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. پرسش دربارهٔ فراورده‌های تجزیهٔ مواد زیست‌تخریب‌پذیر به‌وسیلهٔ جانداران ذره‌بینی است. طبق تعریف کتاب، این جانداران مواد یادشده را به مولکول‌هایی کوچک و ساده تبدیل می‌کنند؛ کربن دی‌اکسید، متان و آب از نمونه‌های این فراورده‌ها هستند (شیمی ۲، صفحه‌های ۱۱۹–۱۲۰).
۲. بنابراین، متان و آب مثال‌های درستی برای فراورده‌های این فرایندند. در این تعریف، منظور تشکیل پلیمرهای جدید، درشت‌مولکول‌ها یا اتم‌های آزاد نیست.
۳. بخش «پلیمر سبز» نیز همین مفهوم را تأیید می‌کند: پلیمرهای سبز با فعالیت جانداران ذره‌بینی به مواد ساده‌ای مانند آب و کربن دی‌اکسید تبدیل می‌شوند (شیمی ۲، صفحهٔ ۱۲۱).
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۲: ممکن است شکسته‌شدن زنجیرهای پلیمری را با تولید پلیمرهایی که سریع‌تر تجزیه می‌شوند اشتباه بگیرید؛ اما در تعریف کتاب، فراورده‌های زیست‌تخریب‌پذیری مولکول‌های کوچک و ساده‌اند، نه پلیمرهای جدید.
- گزینهٔ ۳: این گزینه از اشتباه‌گرفتن تجزیهٔ زیستی با جداشدن اتم‌های سازنده ناشی می‌شود. فراورده‌های موردنظر نه درشت‌مولکول‌اند و نه اتم‌های آزاد، بلکه مولکول‌های ساده و کوچک هستند.
- گزینهٔ ۴: ممکن است به‌دلیل اشارهٔ کتاب به شکسته‌شدن پلی‌آمیدها و پلی‌استرها این گزینه را انتخاب کنید؛ اما این مواد خود از انواع پلیمرند، نه فراورده‌های سادهٔ حاصل از تجزیهٔ زیستی.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- تعریف «مواد زیست‌تخریب‌پذیر» را در بخش «پلیمرها، ماندگار یا تخریب‌پذیر» به یاد بیاورید؛ نقش جانداران ذره‌بینی در این تعریف چیست؟
- به ماهیت فراورده‌ها توجه کنید: تجزیهٔ زیستی به تولید پلیمرهای تازه یا اتم‌های آزاد اشاره ندارد.
- در میان گزینه‌ها، موردی را پیدا کنید که مثال‌های آن مولکول‌های کم‌اتم و غیرپلیمری باشند.