دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم · ریاضی

سوال ۸ ریاضی کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۸ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۸ · ریاضی

کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم · سوال ۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۵: تابع

ضابطه تابع قطعه‌ای ff به‌صورت f(x)={x2−x−7x≥12x−1x<1f(x)=\begin{cases} x^2-x-7 & x \geq 1 \\ 2x-1 & x<1 \end{cases} است، برای چند مقدار aa ، f(1−∣a∣)=f(2+∣a∣)f(1-|a|)=f(2+|a|) است؟

  1. گزینهٔ ۱: 44
  2. گزینهٔ ۲: 33
  3. گزینهٔ ۳: 22
  4. گزینهٔ ۴: 11
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

در تابع قطعه‌ای، ضابطهٔ مناسب را باید بر اساس مقدار ورودی انتخاب کنیم، نه بر اساس علامت خودِ aa؛ این همان روشی است که در معرفی و محاسبهٔ مقدار توابع قطعه‌ای آمده است (ریاضی ۱، صفحه‌های ۱۱۱–۱۱۳).

گام اول: تغییر متغیر و بررسی مرز
می‌گذاریم t=∣a∣t=|a|؛ بنابراین t≥0t\geq0. معادلهٔ مسئله به صورت f(1−t)=f(2+t)f(1-t)=f(2+t) درمی‌آید.

اگر t=0t=0 باشد، هر دو ورودی در شاخهٔ x≥1x\geq1 قرار می‌گیرند؛ پس:
f(1)=12−1−7=−7f(1)=1^2-1-7=-7،
f(2)=22−2−7=−5f(2)=2^2-2-7=-5.
بنابراین t=0t=0 جواب نیست.

گام دوم: انتخاب ضابطه‌ها برای حالت مثبت
اگر t>0t>0 باشد، داریم 1−t<11-t<1 و 2+t≥12+t\geq1. پس برای ورودی اول از ضابطهٔ خطی و برای ورودی دوم از ضابطهٔ درجه‌دوم استفاده می‌کنیم:
f(1−t)=2(1−t)−1=1−2tf(1-t)=2(1-t)-1=1-2t،
f(2+t)=(2+t)2−(2+t)−7=t2+3t−5f(2+t)=(2+t)^2-(2+t)-7=t^2+3t-5.

گام سوم: حل معادله و کنترل شرط
از برابر بودن دو مقدار داریم:
1−2t=t2+3t−51-2t=t^2+3t-5
⟹t2+5t−6=0\Longrightarrow t^2+5t-6=0
⟹(t−1)(t+6)=0\Longrightarrow(t-1)(t+6)=0.
پس t=1t=1 یا t=−6t=-6. چون t=∣a∣t=|a| نامنفی است، ریشهٔ t=−6t=-6 حذف می‌شود و فقط ∣a∣=1|a|=1 می‌ماند. نامنفی‌بودن قدرمطلق و تعریف آن در کتاب بیان شده است (ریاضی ۱، صفحه‌های ۱۱۱–۱۱۲).

گام چهارم: شمارش مقدارهای پارامتر
از ∣a∣=1|a|=1 نتیجه می‌شود a=1a=1 یا a=−1a=-1. برای هر دو مقدار، ورودی‌های تابع برابر 00 و 33 هستند و f(0)=f(3)=−1f(0)=f(3)=-1؛ پس هر دو معتبرند. بنابراین تعداد مقدارهای aa برابر 22 است.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است دانش‌آموز هر دو ریشهٔ معادلهٔ کمکی را بپذیرد و برای هرکدام دو مقدار برای aa بشمارد. اما چون t=∣a∣≥0t=|a|\geq0 است، ریشهٔ منفی پذیرفتنی نیست.
  • گزینهٔ ۲: ممکن است دانش‌آموز علاوه بر دو جواب معتبر، a=0a=0 را نیز بشمارد. ولی در این حالت f(1)=−7f(1)=-7 و f(2)=−5f(2)=-5 است و برابری برقرار نمی‌شود.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است دانش‌آموز تعداد مقدارهای ممکنِ ∣a∣|a| را به‌جای تعداد مقدارهای aa گزارش کند. هر مقدار مثبتِ قدرمطلق، دو مقدار قرینه برای aa به دست می‌دهد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. در تابع قطعه‌ای، ابتدا باید مشخص کنی هر ورودی در کدام بخش دامنه قرار می‌گیرد؛ همچنین نامنفی‌بودن قدرمطلق را به یاد بیاور (ریاضی ۱، صفحه‌های ۱۱۱–۱۱۲).
  2. بگذار t=∣a∣≥0t=|a|\geq0. ورودی 2+t2+t همیشه در شاخهٔ درجه‌دوم است؛ اما برای ورودی 1−t1-t باید حالت t=0t=0 را از t>0t>0 جدا کنی.
  3. پس از بررسی حالت مرزی، برای t>0t>0 به معادلهٔ 1−2t=t2+3t−51-2t=t^2+3t-5 می‌رسی. ریشه‌های آن را با شرط مثبت‌بودن غربال کن و سپس از قدرمطلق به خودِ aa برگرد.

ریاضی ۱ · فصل ۵: تابع

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «تابع» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم