نمونه سوال فصل ۶ زیست دوازدهم با جواب

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: بیشترین جذب کاروتنوئیدها در همان بخش‌هایی از نور مرئی است که رنگ ظاهری آن‌ها را تشکیل می‌دهند.
2. ۲گزینهٔ ۲: بخش آبی نور مرئی در محدودهٔ بیشترین جذب سبزینه‌ها و نیز کاروتنوئیدها قرار می‌گیرد.
3. ۳گزینهٔ ۳: سبزینه‌های a و b، علاوه بر محدوده‌های بیشترین جذب، در محل دقیق حداکثر جذب نیز یکسان‌اند.
4. ۴گزینهٔ ۴: به علت فراوان‌تر بودن سبزینه در سبزدیسه، حضور سایر رنگیزه‌ها کارایی استفاده از طول موج‌های متفاوت را تغییر نمی‌دهد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: برای رسیدن انرژی نور به مرکز واکنش، همان الکترون برانگیختهٔ نخستین رنگیزه باید میان تمام رنگیزه‌های آنتن جابه‌جا شود.
2. ۲گزینهٔ ۲: در مرکز واکنش، دریافت انرژی ابتدا موجب خروج الکترون از پروتئین‌های بستر سبزینه می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: هر الکترون برانگیختهٔ رنگیزه‌های آنتن، پیش از بازگشت به مدار خود باید از مولکول رنگیزه خارج شود.
4. ۴گزینهٔ ۴: انتقال انرژی در آنتن می‌تواند با بازگشت الکترون رنگیزهٔ دهنده به مدار همراه باشد و در نهایت به خروج الکترون از سبزینهٔ مرکز واکنش بینجامد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: تفاوت تجمع باکتری‌ها با تفاوت اثر طول موج‌ها بر فتوسنتز سازگار است، اما به‌تنهایی سهم رنگیزه‌های مختلف را مشخص نمی‌کند.
2. ۲گزینهٔ ۲: تفاوت تجمع باکتری‌ها نشان می‌دهد که آن‌ها نور بعضی بخش‌های طیف را بیشتر جذب و به مادهٔ آلی تبدیل می‌کنند.
3. ۳گزینهٔ ۳: تجمع موضعی باکتری‌ها اثبات می‌کند که هیچ رنگیزه‌ای به‌جز سبزینه در جذب نور مؤثر بر فتوسنتز نقش ندارد.
4. ۴گزینهٔ ۴: در بخش‌هایی که باکتری‌های بیشتری جمع شده‌اند، جلبک الزاماً اکسیژن کمتری تولید کرده است.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: عبور پروتون از مسیر تازه، همانند عبور آن از آنزیم ATP ساز، مستقیماً با تولید ATP همراه خواهد بود.
2. ۲گزینهٔ ۲: مسیر تازه، حرکت غیرفعال پروتون از بستره به فضای درون تیلاکوئید را افزایش می‌دهد.
3. ۳گزینهٔ ۳: بازگشت پروتون‌ها از مسیر تازه می‌تواند اختلاف غلظت دو سوی غشا را کاهش دهد، بی‌آنکه این عبور با ساخت ATP همراه باشد.
4. ۴گزینهٔ ۴: ایجاد مسیر تازه، به‌طور مستقیم مانع انتقال پروتون به‌وسیلهٔ پروتئین پمپ‌کنندهٔ زنجیره می‌شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: زنجیرهٔ میان دو فتوسیستم، الکترون را از مرکز واکنش فتوسیستم ۱ به مرکز واکنش فتوسیستم ۲ می‌رساند.
2. ۲گزینهٔ ۲: یکی از زنجیره‌ها به مرکز واکنش فتوسیستم ۱ الکترون می‌رساند و زنجیرهٔ دیگر پس از این فتوسیستم به کاهش $\mathrm{NADP^+}$ کمک می‌کند.
3. ۳گزینهٔ ۳: هر دو زنجیره، الکترون برانگیخته را مستقیماً از مرکز واکنش فتوسیستم ۲ دریافت می‌کنند.
4. ۴گزینهٔ ۴: در پایان زنجیرهٔ پس از فتوسیستم ۱، تبدیل $\mathrm{NADP^+}$ به $\mathrm{NADPH}$ با از دست دادن الکترون همراه است.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: وجود دنا، رنا و رناتن در بستره با توان سبزدیسه برای ساخت بخشی از پروتئین‌های مورد نیاز خود سازگار است.
2. ۲گزینهٔ ۲: قرار داشتن دنا و رناتن در فضای درون تیلاکوئید، علت اصلی توان پروتئین‌سازی سبزدیسه است.
3. ۳گزینهٔ ۳: غشای درونی پوشش سبزدیسه، همان ساختاری است که بستره را از فضای درون تیلاکوئید جدا می‌کند.
4. ۴گزینهٔ ۴: توان تقسیم مستقل سبزدیسه نشان می‌دهد که تمام پروتئین‌های مورد نیاز آن در بستره ساخته می‌شوند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: باکتری‌های درون بدن کرم برای تبدیل کربن دی‌اکسید به مادهٔ آلی باید نور را با رنگیزه‌های خود جذب کنند.
2. ۲گزینهٔ ۲: در باکتری‌های درون بدن کرم، هیدروژن سولفید منبع کربن مادهٔ آلی و کربن دی‌اکسید منبع انرژی اکسایشی است.
3. ۳گزینهٔ ۳: کرم، مادهٔ آلی مورد نیاز باکتری‌ها را می‌سازد و باکتری‌ها فقط انرژی لازم برای مصرف آن را فراهم می‌کنند.
4. ۴گزینهٔ ۴: برخلاف گیاه فتوسنتزکننده، باکتریِ درون بدن کرم می‌تواند انرژی ساخت مادهٔ آلی از کربن دی‌اکسید را از اکسایش یک مادهٔ معدنی به دست آورد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: چون تنفس نوری مقدار فراورده‌های فتوسنتز را کاهش می‌دهد، حذف آن در هر شدت نوری الزاماً به سود گیاه است.
2. ۲گزینهٔ ۲: تجزیهٔ مادهٔ آلی در تنفس نوری، مانند تنفس یاخته‌ای، با تولید ATP همراه است.
3. ۳گزینهٔ ۳: کاهش فراورده‌های فتوسنتز در اثر تنفس نوری، با احتمال نقش آن در محدود کردن آسیب نور شدید منافاتی ندارد.
4. ۴گزینهٔ ۴: آسیب بیشتر گیاهان فاقد تنفس نوری در نور شدید ثابت می‌کند که تنفس نوری از راه تولید ATP اثر محافظتی دارد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: چرخهٔ کالوین در بستره انجام می‌شود و پروتون‌های حاصل از تجزیهٔ نوری آب در فضای داخلی تیلاکوئید تجمع می‌یابند.
2. ۲گزینهٔ ۲: چرخهٔ کالوین و تجمع پروتون‌های حاصل از تجزیهٔ نوری آب، هر دو در فضای داخلی تیلاکوئید رخ می‌دهند.
3. ۳گزینهٔ ۳: چرخهٔ کالوین و تجمع پروتون‌های حاصل از تجزیهٔ نوری آب، هر دو در بستره رخ می‌دهند.
4. ۴گزینهٔ ۴: فتوسیستم‌ها در غشای درونی پوشش سبزدیسه قرار دارند و چرخهٔ کالوین در بستره انجام می‌شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: دما را تغییر دهد، اما اندازه‌گیری فتوسنتز را ضروری نداند؛ زیرا وجود نور برای تعیین میزان فتوسنتز کافی است.
2. ۲گزینهٔ ۲: دما و مقدار کربن‌دی‌اکسید را هم‌زمان تغییر دهد و مقدار اکسیژن موجود در پایان آزمایش را بدون توجه به مقدار اولیه مقایسه کند.
3. ۳گزینهٔ ۳: دما و طول موج نور را هم‌زمان تغییر دهد، اما شدت نور را ثابت نگه دارد و هر تفاوتی را فقط به دما نسبت دهد.
4. ۴گزینهٔ ۴: دما را تغییر دهد، سایر عوامل محیطی مؤثر را یکسان نگه دارد و اکسیژن تولیدشده را در بازه‌های زمانی برابر مقایسه کند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: $1$ پروتون
2. ۲گزینهٔ ۲: $2$ پروتون
3. ۳گزینهٔ ۳: $4$ پروتون
4. ۴گزینهٔ ۴: $8$ پروتون

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: از دست رفتن سبزدیسه‌ها مانع ساخت فتوسنتزی قند نمی‌شود؛ زیرا چرخهٔ کالوین مستقل از نور است.
2. ۲گزینهٔ ۲: مستقل از نور بودن چرخهٔ کالوین، برای نتیجه‌گیری دربارهٔ ادامهٔ ساخت فتوسنتزی قند پس از از دست رفتن سبزدیسه‌ها کافی نیست.
3. ۳گزینهٔ ۳: تأمین ترکیبات مورد نیاز از مواد آلی محیط نشان می‌دهد تثبیت کربن بدون سبزدیسه نیز در این جاندار ادامه دارد.
4. ۴گزینهٔ ۴: تک‌یاخته‌ای بودن این جاندار نشان می‌دهد مواد آلی مورد نیاز آن، حتی در حضور نور، فقط از تغذیه تأمین می‌شوند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: با جذب $\mathrm{CO_2}$، گازی بی‌رنگ با بویی شبیه به تخم‌مرغ گندیده را تجزیه کند، رونوشت میانه (اینترون)ها در رنای پیک ($\mathrm{mRNA}$) حذف می‌شود
2. ۲گزینهٔ ۲: در اطراف دهانهٔ آتشفشان‌های زیر آب زندگی کند، فام‌تن (کروموزوم) اصلی دارای یک مولکول دنای حلقوی است
3. ۳گزینهٔ ۳: آمونیوم موجود در خاک را به نیترات تبدیل کند، رنابسپاراز به مجموعه راه‌انداز ـ عوامل رونویسی هدایت می‌شود
4. ۴گزینهٔ ۴: بخشی از پیکر رشته‌های خود را به درون ریشهٔ گیاه نهان‌دانه وارد کند، فقط یک نوع رنابسپاراز وجود دارد

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: در این فرایند همانند فرایند تثبیت کربن در گیاهان $\mathrm{C_4}$، NADPH و ATP تولید می‌شود.
2. ۲گزینهٔ ۲: در این فرایند همانند فرایند تنفس یاخته‌ای در گیاهان، $\mathrm{CO_2}$ در داخل راکیزه (میتوکندری) آزاد می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: در این فرایند برخلاف فرایند تثبیت کربن در گیاهان CAM، میزان $\mathrm{CO_2}$ در محل آنزیم روبیسکو بالا نگه داشته می‌شود.
4. ۴گزینهٔ ۴: در این فرایند برخلاف فرایند تثبیت کربن در گیاهان $\mathrm{C_3}$، ریبولوزبیس فسفات با کمک ترکیبی سه‌کربنی بازسازی می‌شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: خروج گروه فسفات از چرخه
2. ۲گزینهٔ ۲: تولید مولکول پنج‌کربنی فسفات‌دار
3. ۳گزینهٔ ۳: خروج نوعی مولکول دو‌فسفاته از چرخه
4. ۴گزینهٔ ۴: استفاده از الکترون‌های نوعی مولکول پرانرژی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: در پی کاهش تراکم پروتون‌ها در بستره به‌وجود می‌آید.
2. ۲گزینهٔ ۲: توسط نوعی زنجیرهٔ انتقال الکترون در سامانه‌ای غشایی تولید می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: ضمن تبدیل مولکول‌های شش‌کربنی به مولکول‌های پنج‌کربنی به‌وجود می‌آید.
4. ۴گزینهٔ ۴: ساختار نوکلئوتیدی دارد و الکترون‌های خود را از فتوسیستم $\mathrm{I}$ دریافت می‌کند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: در همهٔ ـ پروتئین‌های ساخته‌شده در سیتوپلاسم، سرنوشت‌های متفاوتی پیدا می‌کنند.
2. ۲گزینهٔ ۲: فراوان‌ترین ـ علاوه بر فقدان فضاهای بین‌یاخته‌ای، بر تبخیر سریع آب نیز تأثیر می‌گذارند.
3. ۳گزینهٔ ۳: سطحی‌ترین ـ مجاور یاخته‌هایی هستند که آب و $\mathrm{CO_2}$ را به روش انتشار جذب می‌کنند.
4. ۴گزینهٔ ۴: همهٔ ـ می‌توانند انرژی موجود در مادهٔ مغذی را آزاد کنند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: ابتدا به ترکیب فسفات‌دار تجزیه می‌شود.
2. ۲گزینهٔ ۲: در داخل نوعی اندامک دو غشایی ایجاد می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: ترکیبی سه‌کربنی را تولید و از چرخه خارج می‌کند.
4. ۴گزینهٔ ۴: یکی از پیش‌ماده‌های آن، محصول اکسایش قند است.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: هنگام روز، نوعی ترکیب نوکلئوتیدی در آنها اکسایش می‌یابد.
2. ۲گزینهٔ ۲: هنگام بسته بودن روزنه‌ها، در آنها مولکول شش کربنی ساخته می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: هنگام شب، در آنها آنزیمی با دو عمل کربوکسیلازی و اکسیژنازی فعال است.
4. ۴گزینهٔ ۴: هنگام باز بودن روزنه‌ها، هم‌زمان با تولید مولکول چهارکربنی، $\mathrm{CO_2}$ آزاد می‌شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: هر فراورده‌ای که محصول مستقیم تغییر نوعی قند است، خود پیش‌مادهٔ یک واکنش اکسایشی است.
2. ۲گزینهٔ ۲: در جریان بازسازی مولکول پذیرندهٔ $\mathrm{CO_2}$ از نوعی قند سه‌کربنی، ابتدا مولکول $\mathrm{ATP}$ تجزیه می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: در جریان کاهش عدد اکسایش اتم کربن هنگام تبدیل $\mathrm{CO_2}$ به قند، انرژی محصولات واکنش‌های نوری کم می‌شود.
4. ۴گزینهٔ ۴: به‌منظور تبدیل مولکول سه‌کربنی فسفات‌دار به قند سه‌کربنی فسفات‌دار، ابتدا نوعی واکنش کاهشی و سپس نوعی واکنش انرژی‌خواه به انجام می‌رسد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: در سطح خارجی نوعی اندامک واقع شده است.
2. ۲گزینهٔ ۲: در پی تجزیه نوعی مولکول غیرآلی فعالیت می‌کند.
3. ۳گزینهٔ ۳: پروتون‌ها را براساس شیب غلظت خود عبور می‌دهد.
4. ۴گزینهٔ ۴: در مجاورت آنزیم $\mathrm{ATP}$ ساز (به روش اکسایشی) قرار گرفته است.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: در همهٔ گیاهانی که در شدت نور بالا $\mathrm{CO_2}$ از دست می‌دهند، هنگام تجزیهٔ هر مادهٔ آلی، ATP تولید می‌شود.
2. ۲گزینهٔ ۲: در همهٔ گیاهانی که نشاسته را در درون یاخته‌های میان‌برگ می‌سازند، آنزیم تثبیت‌کنندهٔ $\mathrm{CO_2}$ جو، به هنگام روز فعالیت می‌کند.
3. ۳گزینهٔ ۳: در همهٔ گیاهانی که آنزیم تثبیت‌کنندهٔ $\mathrm{CO_2}$ در آنها، نسبت به اکسیژن حساسیتی ندارد، مولکول NADPH هنگام روز اکسایش می‌یابد.
4. ۴گزینهٔ ۴: در همهٔ گیاهانی که میزان $\mathrm{CO_2}$ را در محل عملکرد آنزیم روبیسکو بالا نگه می‌دارند، هر اسید سه‌کربنی، پس از تولید به یاختهٔ دیگری منتقل می‌شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: ترکیبی غیر از آب، مواد آلی می‌سازند، می‌توانند در صورت لزوم، رنای بالغ بسازند.
2. ۲گزینهٔ ۲: سبزینه (کلروفیل) a، مادهٔ آلی می‌سازند، می‌توانند در مواضع متعدد چندین دوراهی همانندسازی ایجاد کنند.
3. ۳گزینهٔ ۳: دی‌اکسیدکربن، اکسیژن تولید می‌کنند، می‌توانند در محل تشکیل دیوارهٔ جدید، صفحهٔ یاخته‌ای تشکیل دهند.
4. ۴گزینهٔ ۴: واکنش‌های اکسایشی و بدون حضور نور، از مواد معدنی، مواد آلی می‌سازند، می‌توانند هم‌زمان با رونویسی، عمل ترجمه را به انجام برسانند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: ترکیب شدن $\mathrm{O_2}$ با مولکولی پنج کربنی و فسفات‌دار
2. ۲گزینهٔ ۲: افزوده شدن $\mathrm{CO_2}$ به مولکول پنج کربنی دو فسفاته
3. ۳گزینهٔ ۳: تجزیهٔ مولکول پنج کربنی به دو مولکول سه کربنی و دو کربنی
4. ۴گزینهٔ ۴: ترکیب‌شدن $\mathrm{CO_2}$ با اسید سه کربنی و تشکیل اسید چهار کربنی

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۶: از انرژی به ماده

1. ۱گزینهٔ ۱: همانند ـ واکنش‌های چرخهٔ کالوین به هنگام روز
2. ۲گزینهٔ ۲: برخلاف ـ دو مرحله تثبیت کربن $\mathrm{(CO_r)}$ در هنگام شب
3. ۳گزینهٔ ۳: برخلاف ـ تثبیت کربن $\mathrm{(CO_r)}$ جو در ترکیبی سه کربنی
4. ۴گزینهٔ ۴: همانند ـ دو مرحله تثبیت کربن $\mathrm{(CO_r)}$ در یک نوع یاخته