نمونه سوال فصل ۵ زیست دوازدهم با جواب

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: آدنوزین از اتصال آدنین، ریبوز و یک گروه فسفات ساخته می‌شود.
2. ۲گزینهٔ ۲: در تبدیل آدنوزین به $\mathrm{AMP}$ و سپس $\mathrm{ADP}$ و $\mathrm{ATP}$، نوع باز آلی و قند تغییر نمی‌کند.
3. ۳گزینهٔ ۳: قند موجود در $\mathrm{ATP}$ از نوع دئوکسی‌ریبوز و دارای پنج اتم کربن است.
4. ۴گزینهٔ ۴: اتصال فسفات به $\mathrm{ADP}$، انرژی لازم برای فعالیت‌های یاخته را آزاد می‌کند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: انتقال فسفات از کرآتین‌فسفات به $\mathrm{ADP}$، تنها در صورت انتقال هم‌زمان الکترون در راکیزه رخ می‌دهد.
2. ۲گزینهٔ ۲: در ساخته شدن اکسایشی، فسفاتِ افزوده‌شده به $\mathrm{ADP}$ باید مستقیماً از یک پیش‌مادهٔ فسفات‌دار جدا شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: ساخته شدن نوری در راکیزه و ساخته شدن اکسایشی در سبزدیسه انجام می‌شود.
4. ۴گزینهٔ ۴: در مثال کرآتین‌فسفات، دهندهٔ فسفات یک پیش‌ماده است؛ اما در ساخته شدن اکسایشی، انرژی انتقال الکترون در تولید $\mathrm{ATP}$ نقش دارد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: ترکیب پذیرندهٔ استیل، پس از مجموعه‌ای از واکنش‌ها دوباره فراهم می‌شود و می‌تواند در دور بعد شرکت کند.
2. ۲گزینهٔ ۲: ترکیب پذیرندهٔ استیل در پایان هر دور، همراه کوآنزیم A از چرخه خارج می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: مولکول حاصل از ورود استیل، با جدا کردن دوبارهٔ همان بخش استیل به حالت آغازین برمی‌گردد.
4. ۴گزینهٔ ۴: تولید $\mathrm{ATP}$ در طول چرخه، نیاز به بازسازی ترکیب پذیرندهٔ استیل را برطرف می‌کند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: چون گلوکز در هر دو گروه کافی است، تفاوت مقدار $\mathrm{ATP}$ و $\mathrm{ADP}$ نباید بر فعالیت آنزیم‌های این دو مسیر اثر بگذارد.
2. ۲گزینهٔ ۲: در گروه دارای $\mathrm{ATP}$ فراوان، آنزیم‌های هر دو مسیر فعال‌تر می‌شوند تا ذخیرهٔ انرژی پیوسته افزایش یابد.
3. ۳گزینهٔ ۳: در گروه دارای $\mathrm{ATP}$ کمتر و $\mathrm{ADP}$ بیشتر، فعال‌تر شدن آنزیم‌های هر دو مسیر به افزایش تولید $\mathrm{ATP}$ کمک می‌کند.
4. ۴گزینهٔ ۴: در گروه دارای $\mathrm{ATP}$ کمتر، آنزیم‌های هر دو مسیر مهار می‌شوند، زیرا قندکافت در آغاز به انرژی نیاز دارد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: راکیزه توان پروتئین‌سازی دارد، ولی برای انجام تنفس یاخته‌ای از پروتئین‌های ساخته‌شده در سیتوپلاسم نیز استفاده می‌کند.
2. ۲گزینهٔ ۲: وجود دنای اختصاصی سبب می‌شود تمام پروتئین‌های لازم برای تنفس یاخته‌ای در خود راکیزه ساخته شوند.
3. ۳گزینهٔ ۳: ژن‌های هسته‌ایِ مربوط به عملکرد راکیزه، به‌وسیلهٔ رناتن‌های اختصاصی راکیزه ترجمه می‌شوند.
4. ۴گزینهٔ ۴: تقسیم راکیزه فقط هنگامی امکان‌پذیر است که یاخته نیز در حال تقسیم باشد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: قندکافت تا زمانی که گلوکز وجود دارد، بدون تغییر ادامه می‌یابد.
2. ۲گزینهٔ ۲: با مصرف تدریجی $\mathrm{NAD^+}$ موجود، قندکافت نیز سرانجام متوقف می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: خروج کربن‌دی‌اکسید از پیرووات، به‌تنهایی $\mathrm{NAD^+}$ مورد نیاز قندکافت را بازسازی می‌کند.
4. ۴گزینهٔ ۴: یاخته برای ادامهٔ همین تخمیر، ناگزیر الکترون‌های $\mathrm{NADH}$ را به زنجیرهٔ انتقال الکترون راکیزه می‌دهد.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: پمپ‌های زنجیره و آنزیم $\mathrm{ATP}$ساز، هر دو پروتون‌ها را از بخش داخلی به فضای بین دو غشا منتقل می‌کنند.
2. ۲گزینهٔ ۲: آب در فضای بین دو غشا تشکیل می‌شود، زیرا پروتون‌ها در آنجا متراکم‌ترند.
3. ۳گزینهٔ ۳: اکسیژن مولکولی، پروتون‌های عبوری از کانال $\mathrm{ATP}$ساز را مستقیماً به‌جای الکترون دریافت می‌کند.
4. ۴گزینهٔ ۴: پروتون‌ها برای کمک به ساخت $\mathrm{ATP}$ به بخش داخلی بازمی‌گردند و پروتون‌های همین بخش در تشکیل آب نیز شرکت می‌کنند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: آزاد شدن کربن‌دی‌اکسید از پیرووات، فقط در مسیر منتهی به استیل کوآنزیم A رخ می‌دهد.
2. ۲گزینهٔ ۲: در هر دو مسیر، $\mathrm{NADH}$ الکترون از دست می‌دهد و $\mathrm{NAD^+}$ بازسازی می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: در مسیر تشکیل استیل کوآنزیم A، $\mathrm{NADH}$ تولید می‌شود؛ اما در مسیر تشکیل اتانول، الکترون‌های $\mathrm{NADH}$ به اتانال داده می‌شوند.
4. ۴گزینهٔ ۴: در هر دو مسیر، پیرووات ابتدا به استیل کوآنزیم A تبدیل می‌شود و تفاوت مسیرها پس از آن آغاز می‌شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: ورآمدن خمیر پیش از پخت، نتیجۀ تبخیر اتانول تولیدشده به‌وسیلۀ قارچ است.
2. ۲گزینهٔ ۲: قارچِ افزوده‌شده به خمیر، همان نوع تخمیری را انجام می‌دهد که عامل ترش شدن شیر است.
3. ۳گزینهٔ ۳: وجود راکیزه در قارچِ افزوده‌شده به خمیر، با تأمین انرژی آن از راه تخمیر منافاتی ندارد.
4. ۴گزینهٔ ۴: قارچِ دارای راکیزه، فقط هنگام دسترسی به اکسیژن می‌تواند انرژی مورد نیاز خود را تأمین کند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: تا زمانی که دنای راکیزه سالم باشد، نقص ژن هسته‌ای نمی‌تواند عملکرد تنفسی این اندامک را مختل کند.
2. ۲گزینهٔ ۲: پروتئین معیوب باید به‌وسیلۀ رناتن‌های راکیزه ساخته شده باشد؛ زیرا محل فعالیت آن غشای درونی راکیزه است.
3. ۳گزینهٔ ۳: معیوب بودن پروتئین زنجیره، امکان تشکیل رادیکال آزاد از اکسیژن را به‌طور کامل از بین می‌برد.
4. ۴گزینهٔ ۴: با وجود سالم بودن اولیهٔ دنای راکیزه، نقص پروتئین می‌تواند مقابله با رادیکال‌های آزاد را مختل کند و زمینه‌ساز آسیب بعدی به این اندامک شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: روبه‌رو بودن دو نیمۀ کانال، عبور مستقیم پروتون از پایه را بدون ارتباط با بخش چرخنده ممکن می‌کند.
2. ۲گزینهٔ ۲: اتصال پروتون به زیرواحدهای بخش چرخنده و انتقال آن به نیمۀ دیگر کانال، با حرکتی همراه است که به سر منتقل می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: ورود پروتون به کانال موجود در سر، ابتدا پایه را در وضعیت مناسب برای تشکیل $\mathrm{ATP}$ قرار می‌دهد.
4. ۴گزینهٔ ۴: تشکیل $\mathrm{ATP}$ در سر، عامل آغاز چرخش بخش چرخنده و سپس انتقال پروتون میان دو نیمۀ کانال است.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: پروتون‌ها را به فضای بین دو غشا پمپ می‌کند.
2. ۲گزینهٔ ۲: ابتدا باعث می‌شود تا اکسیژن به یون اکسید تبدیل شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: ابتدا الکترون‌ها را به دومین محل پمپ‌کنندهٔ پروتون‌ها منتقل می‌کند.
4. ۴گزینهٔ ۴: می‌تواند مستقیماً تحت‌تأثیر یون سیانید قرار گیرد و به‌صورت غیرفعال در آید.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: با افزایش نسبت $\mathrm{ADP}$ به $\mathrm{ATP}$، فعالیت آنزیم‌های چرخهٔ کربس کاهش می‌یابد.
2. ۲گزینهٔ ۲: فراورده‌های اضافیِ حاصل از کاهش مولکول‌های پیروات، به تدریج تجزیه می‌شوند.
3. ۳گزینهٔ ۳: آب، طی اولین مرحلهٔ تنفس یاخته‌ای و طی تخمیر لاکتیکی تولید می‌شود.
4. ۴گزینهٔ ۴: با تجزیهٔ ترکیب ۵ کربنی، نوعی ترکیب اکسایش‌یافته تولید می‌شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: با تولید یک مولکول بدون فسفات از ترکیب دوفسفاته، انرژی لازم برای تولید ترکیباتی فسفات‌دار را فراهم می‌کنند.
2. ۲گزینهٔ ۲: می‌توانند از محصول نوعی واکنش آب‌کافت (هیدرولیز)، در اولین مرحله از قندکافت (گلیکولیز) استفاده کنند.
3. ۳گزینهٔ ۳: قادرند با روش‌های متفاوتی، شکل رایج و قابل استفادهٔ انرژی یاخته را بسازند.
4. ۴گزینهٔ ۴: آنزیم‌های لازم برای دریافت الکترون از حاملین الکترون را دارند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: غشای ـ حاوی تعدادی قطعات مجزاست
2. ۲گزینهٔ ۲: فضای ـ می‌تواند به عبور پروتون‌ها کمک کند
3. ۳گزینهٔ ۳: فضای ـ منبع رایج انرژی یاخته را رها می‌سازد
4. ۴گزینهٔ ۴: غشای ـ می‌تواند الکترون بگیرد یا از دست بدهد

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: «الف» و «د»
2. ۲گزینهٔ ۲: «الف»، «ج» و «د»
3. ۳گزینهٔ ۳: «ب» و «ج»
4. ۴گزینهٔ ۴: «د»

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: تولید $\mathrm{H_2O}$ در غشای خارجی راکیزه
2. ۲گزینهٔ ۲: تولید $\mathrm{NAD^+}$
3. ۳گزینهٔ ۳: مصرف $\mathrm{FADH_2}$
4. ۴گزینهٔ ۴: مصرف $\mathrm{ADP}$

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: بعد از این بخش، آخرین مولکول چهارکربنی به‌وجود می‌آید.
2. ۲گزینهٔ ۲: بعد از این بخش، دو نوع مولکول حاملِ الکترون تولید می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: قبل از این بخش، نوعی مادهٔ آلی آزاد می‌شود که برای فعالیت آنزیم ضروری است.
4. ۴گزینهٔ ۴: قبل از این بخش، نوعی مولکول ایجاد می‌شود که غالباً از طریق ترکیب با هموگلوبین در خون حمل می‌شود.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: در واکنشی که پیش‌ماده، قندی دوفسفاته و فراورده‌ها قندهای تک‌فسفاته هستند.
2. ۲گزینهٔ ۲: در واکنشی که فراورده نسبت به پیش‌ماده، یک گروه فسفات بیشتر دارد.
3. ۳گزینهٔ ۳: در واکنشی که فراورده نسبت به پیش‌ماده، اتم اکسیژن کمتری دارد.
4. ۴گزینهٔ ۴: در واکنشی که پیش‌ماده و فراورده هر دو سه‌کربنی هستند.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: به همراه ترکیبی پرانرژی تولید شده است.
2. ۲گزینهٔ ۲: همراه با مصرف نوعی ترکیب غیرآلی تولید شده است.
3. ۳گزینهٔ ۳: از ترکیبی غیرقندی و فسفات‌دار به‌وجود آمده است.
4. ۴گزینهٔ ۴: از ترکیبی با تعداد گروه فسفات بیشتر از خود به‌وجود آمده است.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: ۱
2. ۲گزینهٔ ۲: ۲
3. ۳گزینهٔ ۳: ۳
4. ۴گزینهٔ ۴: ۴

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: در راکیزه (میتوکندری)، $\mathrm{CO_r}$ تولید کند.
2. ۲گزینهٔ ۲: در درون راکیزه (میتوکندری)، به کوآنزیم $\mathrm{A}$ متصل شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: در ماده زمینه میان یاخته (سیتوپلاسم)، $\mathrm{NADH}$ بسازد.
4. ۴گزینهٔ ۴: در غشای خارجی راکیزه (میتوکندری)، $\mathrm{ATP}$ تولید نماید.

زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۳ · فصل ۵: از ماده به انرژی

1. ۱گزینهٔ ۱: سیانید می‌تواند با مهار تشکیل آب در فضای بین دو غشای راکیزه (میتوکندری) مانع ساخته‌شدن ATP شود.
2. ۲گزینهٔ ۲: محصول حاصل از قندکافت (گلیکولیز) همواره از طریق نوعی پروتئین غشایی به درون راکیزه (میتوکندری) منتقل می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: پاداکسنده(آنتی‌اکسیدان)ها پس از اکسایش یافتن، می‌توانند نوکلئیک‌اسیدهای راکیزه (میتوکندری) را از اثرات مخرب رادیکال‌های آزاد حفظ کنند.
4. ۴گزینهٔ ۴: انرژی لازم برای انتقال $\mathrm{H^+}$ها به فضای بین دو غشای راکیزه (میتوکندری)، همواره از الکترون‌های $\mathrm{FADH_2}$ و NADH حاصل از اکسایش گلوکز تأمین می‌شود.